www YKHOANET

NGHIÊN CỨU Y KHOA

B́nh luận y khoa

Bài giảng thống kê sinh học - (Biostatistics)

Thống kê R

Tạp chí y khoa

 

GÓC SINH VIÊN Y KHOA

Atlas ykhoa

Thông tin sinh viên

Triệu chứng học nội khoa

Thông số Cận Lâm Sàng

Tim mạchĐiều dưỡng

H́nh ảnh y khoa

 

TRƯỜNG  Y KHOA

ĐH Y Khoa Hà Nội

ĐH Y Dược TPHCM

ĐH Y Khoa Thái Nguyên

ĐH Y Khoa Huế

ĐH Y Khoa Thái B́nh

ĐH Y Tế Công Cộng

 

Phụ trách thường trực:
GS Nguyễn Văn Tuấn
TS Nguyễn Đ́nh Nguyên
BS Phan Xuân Trung

 

 BỆNH TIÊU CHẢY DO VIRUS RO-TA, VẮC XIN ROTARIX VÀ MỘT SỐ THÔNG TIN VỀ VIỆC TẠM NGỪNG SỬ DỤNG VẮC XIN ROTARIX TẠI VIỆT NAM

Nguyễn Hải Nam, Khoa Dịch tễ, Viện Pasteur Nha Trang

1.     Bệnh tiêu chảy do virus Ro-ta

Tiêu chảy cấp thể nặng hiện nay tiếp tục là một gánh nặng cho trẻ, mỗi gia đ́nh và toàn xă hội ở Việt nam. Đối với trẻ có thể gây tử vong nếu không bù nước kịp thời, sẽ tạo nguy cơ suy dinh dưỡng nếu không được chăm sóc đúng. Đối với từng gia đ́nh là việc mất ngày công lao động cha và mẹ, giảm thu nhập, giảm tích lũy. Đối với xă hội nếu trẻ mất nước nặng hơn sẽ đe dọa tính mạng, cần truyền dịch do đó sẽ gia tăng giá thành điều trị do chi phí dịch truyền, công chăm sóc, thời gian nằm viện kéo dài hơn.

Tác nhân gây bệnh virus Ro-ta: Năm 1972, Kapikian và cộng sự lần đầu tiên phát hiện ra một virus có liên quan đến bệnh ỉa chảy và đặt tên là Norwalk. Đến năm 1973, Bishop quan sát dưới kính hiển vi điện tử virus giống như Reovirus và đặt tên là virus Rota. Virus Rota thuộc họ Reoviridae, Baoming (1995) chia virus Rota thành 7 nhóm A, B, C, D, E, F và G, trong đó chỉ có nhóm A, B, C gây bệnh cho người. Nhóm A hay gặp nhất, gây ra hầu hết các vụ dịch tiêu chảy nặng ở trẻ em, nhóm B và C thường gây các vụ dịch lẻ tẻ, hay gặp ở trẻ lớn và người trưởng thành. Trên thế giới, ghi nhận chủ yếu là 4 chủng G1P8, G3P3, G4P8, G2P4, ở Việt Nam chủng G1P8 chiếm đa số.

Virus Rota là tác nhân gây tiêu chảy cấp nặng thường gặp nhất và là nguyên nhân hàng đầu gây tiêu chảy cấp nhập viện ở trẻ nhỏ trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Virus Ro-ta là loại siêu vi có thể sống lâu trong môi trường nên có khả năng lây nhiễm rất cao. Tiêu chảy cấp do virus Rota là bệnh nhiễm khuẩn dạ dày cấp tính do virus gây nên. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ với các triệu chứng nôn ói, tiêu chảy, đau bụng, mất nước dễ dẫn đến trụy mạch và tử vong nếu không điều trị kịp thời. Trong 5 năm đầu đời, hầu như không trẻ nào thoát khỏi tiêu chảy cấp do virus Ro-ta, 95% trẻ mắc ít nhất một lần tiêu chảy cấp do virus Ro-ta.

Tiêu chảy cấp do virus Ro-ta lây lan rất nhanh, chủ yếu qua con đường phân - miệng và tay - miệng. Vi-rút được thải ra ngoài theo phân của người bệnh và tồn tại rất lâu trong phân, ở bàn tay, trên sàn nhà, các đồ vật… bị nhiễm. Trẻ dễ dàng bị nhiễm bệnh do uống hoặc ăn phải thức ăn bị nhiễm bẩn qua do sờ chạm vào các bề mặt, các đồ vật (bàn ghế, đồ chơi, sàn nhà…) bị nhiễm bẩn. Nhiễm virus Ro-ta không thể dự pḥng được bằng các phương pháp vệ sinh chuẩn mực đơn lẻ như rửa tay đúng cách, cung cấp nước sạch hay cải thiện vệ sinh môi trường nhằm giảm sự lan truyền. Tỷ suất nhiễm virus Ro-ta thể hiện qua số mới mắc nhiễm virus Ro-ta đều tương tự nhau ở các nước phát triển và đang phát triển.

Bệnh tiêu chảy do virus Rota phân bố ở các nước có khí hậu ôn đới, xảy ra tập trung theo mùa, nhiều nhất là mùa đông (tháng 10-12) và mùa xuân (tháng 1-4). Ở các nước nhiệt đới, bệnh xảy ra rải rác quanh năm. Tại Việt Nam, măi đến năm 1980 mới nghiên cứu và xác định virus Rota là nguyên nhân chính gây bệnh tiêu chảy ở trẻ em. Đó là một bệnh rất phổ biến đứng thứ hai sau nhiễm trùng hô hấp cấp tính ở trẻ em. Ở miền Bắc, bệnh thường xảy ra vào mùa đông kéo dài tới mùa xuân (khi thời tiết mưa, lạnh, ẩm ướt). Ở miền Nam, bệnh xảy ra quanh năm, nhiều nhất là vào tháng ba và tháng chín. Tại Việt Nam có khoảng 56% số trẻ nhập viện do viêm dạ dày ruột cấp là do nhiễm virus Rota. Theo một khảo sát tại Bệnh viện Nhi đồng 1, ở nhóm trẻ nhập viện v́ tiêu chảy cấp có đến 67.4% trẻ bị nhiễm Rotavirus.

Hàng năm số trẻ chết do virus Rota chiếm từ 4-8% trong tổng số trẻ dưới 5 tuổi bị chết v́ mọi nguyên nhân. Ở các nước đang phát triển, hàng năm có khoảng trên 125 triệu ca tiêu chảy do virus Rota ở trẻ em dưới 5 tuổi. Theo ước tính, mỗi năm có trên 600.000 trường hợp tử vong và 2 triệu trẻ nhập viện do virus Ro-ta trên khắp thế giới, trong đó có hơn 85% các trường hợp này xảy ra ở các quốc gia đang phát triển (nhất là ở châu Á và châu Phi). Trẻ càng nhỏ càng có nguy cơ nhiễm bệnh, trên 90% trẻ mắc bệnh dưới 2 tuổi, đặc biệt là dưới 12 tháng.

2.     Vắc xin Rotarix

Theo thống kê đă có gần 70 triệu liều vắc xin Rotarix đă được sử dụng trên thế giới nhằm ngăn ngừa vi-rút Rota. Khoảng một triệu trẻ em Mỹ và khoảng 30 triệu trẻ em trên khắp thế giới đang sử dụng loại văc xin này, do hăng dược GlaxoSmithKline sản xuất.

Vắc-xin Rotarix chính thức được đưa vào sử dụng tại Việt Nam từ tháng 08 năm 2007 đến nay. Tổng cộng đă có khoảng 155.000 liều được sử dụng. Đây là loại vắc-xin dịch vụ, chưa đưa vào Chương tŕnh Tiêm chủng mở rộng quốc gia.

Ảnh: Vắc xin Rotarix

 

Vắc xin Rotarix được chỉ định dùng bằng đường uống cho trẻ em từ 6 tuần tuổi đến dưới 6 tháng tuổi để pḥng tiêu chảy do virus Rota, với giá khoảng 700.000 đồng/lần uống, mỗi trẻ uống hai liều, mỗi liều 1 ml.

Vắc xin Rotarix sử dụng tốt nhất cho trẻ uống trong giai đoạn 2-5 tháng tuổi. Trẻ có thể dùng liều vắc xin đầu tiên kể từ khi được 6 tuần tuổi. Nên cho trẻ uống liều thứ hai cách liều 1 ít nhất 4 tuần. Với 2 liều uống, vắc xin này giúp trẻ chống lại bệnh viêm dạ dày - ruột do virus Rota trong ṿng 2 năm đầu đời, bảo vệ trẻ em ở thời kỳ cao điểm của bệnh (6 - 24 tháng). Sau khi uống, ngoài việc trẻ được bảo vệ từ 6 - 24 tháng, cơ thể trẻ cũng sẽ tạo miễn dịch sau này. V́ thế, nếu có nhiễm bệnh, trẻ cũng không bị quá nặng nề.

3.     Việc tạm ngừng sử dụng vắc xin Rotarix

Công văn tạm ngưng sử dụng vắc xin Rotarix:

Theo công văn số 2845/QLD-CL ngày 26/03/2010 về việc tạm ngưng sử dụng vắc xin Rotarix của cục trưởng Cục quản lư dược cho biết. Căn cứ và các quy chế dược hiện hành của Việt Nam và căn cứ vào thông báo của Văn pḥng Đại diện GlaxoSmithKline (GSK) Việt Nam về việc phát hiện sự có mặt ADN của PCV-1 trong vắc xin Rotarix có số đăng kư QLVX-0014-07 do Công ty GlaxoSmithKline Biologicals S.A - Bỉ sản xuất. Các thành phần này không được công bố trong hồ sơ đăng kư tại Bộ Y tế. Và để đảm bảo an toàn cho người sử dụng, Cục Quản lư Dược thông báo tạm ngừng việc sử dụng vắc xin Rotarix này tại Việt Nam.

Thông tin từ GSK:

GSK đă thông báo đến các cơ quan quản lư đăng kư toàn cầu về sự hiện diện của thành phần từ PCV-1 (porcine circovirus typ 1; virus sống ở heo) trong Rotarix. PCV-1 thường được t́m thấy trong thịt và được biết là không gây bệnh ở người hoặc động vật. GSK được biết về sự hiện diện của PCV-1 bởi một nhóm nghiên cứu tại Mỹ sử dụng kỹ thuật mới t́m ADN virus. Sau đó GSK đă tiến hành thử nghiệm xác định thành phần này hiện diện trong vắc xin Rotarix cũng như trong ngân hàng tế bào và nguồn virus dùng để sản xuất vắc xin. Vắc xin Rotarix đă được nghiên cứu trên diện rộng, trước và sau khi được cấp phép và hồ sơ an toàn đă được chứng nhận bởi các cơ quan quản lư đăng kư bao gồm Cục quản lư dược phẩm và thực phẩm Hoa Kỳ (FDA), Cục quản lư Dược phẩm châu Âu (EMA) và WHO. Hiện GSK đang xem xét phương cách tốt nhất để thay thế ngân hàng tế bào và nguồn virus dùng để sản xuất vào thời gian sớm nhất.

Về PCV-1, theo y văn thế giới th́ PCV-1 được biết rơ là không nhân lên ở người và không gây bệnh cho người (Linlin L, Journal of virology, Feb. 2010, p. 1674–1682; Hattermann, K. Xenotransplantation 2004;11:284-294). Nó có thể được t́m thấy hàng ngày ở thịt và thường được người ăn vào mà không gây bất kỳ t́nh trạng bệnh nào. PCV-1 thường t́m thấy ở lợn nhưng không có nguồn gốc từ lợn (Ellis JS, Krakowka M, Lairmore HD, Bratanich A, Clark E, Allan G, C. Konoby, L. Hassard, B. Meehan, K. Martin, J. Harding, S. Kennedy, and F. McNeilly. 1999. Reproduction of lesions of postweaning multisystemic wasting).

Về hồ sơ an toàn của vắc xin Rotarix: Dựa trên dữ liệu lâm sàng mở rộng từ chương tŕnh nghiên cứu vắc xin lớn nhất thực hiện bởi GSK với hơn 90.000 đối tượng tham gia từ Châu Âu, Châu Mỹ la tinh, Châu Á, Châu Phi và Mỹ. Khi kiểm tra ngược lại vắc xin Rotarix đă xác nhận rằng thành phần từ PCV-1 hiện diện trong giai đoạn đầu của quá tŕnh phát triển. V́ thế, bất kỳ ảnh hưởng nào về an toàn của vắc xin do sự hiện diện của thành phần PCV-1 đă được nghiên cứu rộng răi ở trẻ nhũ nhi qua các thử nghiệm lâm sàng. GSK và các cơ quan quản lư đăng kư trên toàn cầu có các hệ thống giám sát chặt chẽ để giám sát sự an toàn của vắc xin và giám sát bất kỳ tác dụng ngoại ư nào. GSK tiếp tục giám sát hồ sơ an toàn của vắc xin thông qua các hệ thống giám sát khác nhau. Hội đồng giám sát an toàn vắc xin của GSK đă xem xét tất cả các dữ liệu và đă kết luận rằng hồ sơ về lợi ích và nguy cơ của Rotarix vẫn không thay đổi và khả quan.

Quan điểm của cơ quan y tế các nước khác và quốc tế:

Quan điểm của FDA: FDA đă xác nhận PCV-1 không gây bất kỳ bệnh lư ǵ ở người và động vật, và có nhiều bằng chứng chứng minh tính an toàn của Rotarix. Không cần theo dơi y tế đối với trẻ đă được uống ngừa Rotarix. FDA khuyến cáo các nhà lâm sàng Mỹ tạm thời ngừng sử dụng Rotarix như là biện pháp đề pḥng. FDA sẽ triệu tập một uỷ ban tư vấn, trong ṿng 4 đến 6 tuần tới và đưa ra khuyến cáo về việc sử dụng các vắc xin ngừa rotavirus. FDA cũng nói rơ rằng các quốc gia khác nên có những quyết định riêng của ḿnh dựa trên sự cân nhắc về gánh nặng bệnh lư của bệnh do rotavirus trong cộng đồng và việc có sẵn vắc xin thay thế

(http://www.fda.gov/BiologicsBloodVaccines/Vaccines/
ApprovedProducts/ucm205539.htm ).

Quan điểm của EMA: Uỷ ban Sản phẩm Dược phẩm Sử dụng cho Người (CHMP) nhấn mạnh rằng dựa vào những thông tin sẵn có hiện tại, “các dữ liệu không đưa ra mối đe doạ cho sức khoẻ cộng đồng” và “không có dấu hiệu liên quan đến sự an toàn được báo cáo”. Một cuộc họp của CHMP VaccineWorkingParty đă được triệu tập vào ngày 23-24/03/2010 với WHO và sự tham gia của các cơ quan quản lư quốc tế. Kết quả EMA kết luận sự hiện diện không mong muốn của ADN của một chủng virut không gây bệnh trong Rotarix không mang đến bất kỳ nguy cơ nào cho sức khoẻ cộng đồng và nhất trí rằng không cần thiết phải cấm sử dụng Rotarix. Ngoài ra, EMA cũng khẳng định rằng thành phần từ PCV-1 không được t́m thấy trong các vắc xin sống khác của GSK

(http://www.ema.europa.eu/humandocs/PDFs
/EPAR/rotarix/18935010en.pdf).

Quan điểm của WHO: WHO không khuyến cáo bất kỳ thay đổi nào trong các sử dụng Rotarix tại các nước đang phát triển và khuyến khích tất cả các nước đang sử dụng vắc xin cần xem xét cẩn thận lợi ích đáng kể của việc sử dụng tiếp tục vắc xin trong bất kỳ quyết định nào về việc sử dụng. WHO cũng cho biết sự nguy hiểm của virus Rota là lớn hơn những nguy cơ chưa biết có hay không của PCV-1.

(http://www.who.int/immunization/newsroom/news_rotavirus
_vaccine_use/en/index.html).

Quan điểm của Cơ quan Quản lư Dược Úc (TAG): TAG nêu lên rằng dựa trên chứng cứ hiện tại và các ư kiến của các chuyên gia, TAG cho rằng sự hiện diện thành phần của virus PCV-1 không là mối đe doạ đến sức khoẻ cộng đồng. PCV-1 thường gặp ở lợn nhưng không gây bệnh ở lợn hoặc bất kỳ động vật nào, nó cũng không gây bệnh hoặc tăng sinh trong cơ thể người. Nguy cơ bệnh tật do ăn phải thành phần như thế là không có. Dữ liệu từ các thử nghiệm lâm sàng và kinh nghiệm đến nay cho thấy rằng Rotarix hiệu quả trong pḥng ngừa nhiễm rotavirus và dung nạp tốt ở trẻ nhỏ. Các chương tŕnh chủng ngừa cá thể đă thực hiện th́ nên tiếp tục và cha mẹ nên hỏi bác sĩ nếu quan tâm đến chủng ngừa cho con họ với Rotarix. 

(http://www.tga.gov.au/alerts/medicines/rotarix.htm).

Quan điểm của các chuyên gia  y tế Việt Nam:

Theo PGS-TS Lê Văn Phủng, Viện trưởng Viện Kiểm định quốc gia vắc xin và sinh phẩm y tế, cho rằng về nguyên tắc chung với bất cứ vắc xin nào có chứa chất bất thường đều không được chấp nhận về mặt chất lượng, v́ vậy nên tạm ngưng sử dụng những lô vắc xin rơi vào trường hợp này. “Tôi nghĩ rằng nếu quy tŕnh sản xuất không bảo đảm an toàn như vậy th́ chúng ta không chắc chắn được là ngoài thành phần virus cư trú trên heo nó không c̣n chất nào khác nữa. V́ thế, những lô vắc-xin có thông báo của Cục Quản lư thực phẩm và dược phẩm Mỹ và Tổ chức Y tế Thế giới là có chứa chất khác thường th́ tạm thời không dùng loại vắc-xin đó nữa” - TS Phủng khuyến cáo.

Theo ông Nguyễn Nhật Cảm, Trưởng Pḥng Vắc xin sinh phẩm và pḥng chống dịch bệnh, Trung tâm Y tế Dự phḥng Hà Nội, cho biết vắc xin Rotarix pḥng tiêu chảy được Việt Nam nhập về và sử dụng khoảng 2 năm nay. Tại Hà Nội, từ khi sử dụng vắc xin này đến nay chưa nhận được phản hồi về phản ứng phụ từ phía người dân.

Theo PGS-TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ trung ương cho biết: "Theo thông tin ban đầu từ CDC (Cơ quan Kiểm soát dịch bệnh của Mỹ), FDA Mỹ và cơ quan quản lư thuốc của châu Âu, th́ hiện vẫn chưa t́m ra nguyên nhân về sự tồn tại của vi-rút này trong vắc-xin". Ông Hiển cũng khẳng định: "Về nguyên tắc, loại vi-rút PCV-1 không được phép tồn tại trong bất kỳ vắc-xin nào, mặc dù đến nay chưa có bằng chứng khoa học cho thấy PCV-1 gây bệnh trên người và trên lợn. Đây cũng không phải là vi-rút gây bệnh cúm heo".

Sự lo lắng của cộng đồng:

Nhiều người dân đă bày tỏ lo lắng xoay quanh việc nếu đă cho trẻ uống vắc-xin Rotarix rồi th́ có vấn đề ǵ không, phải xử trí như thế nào? Nếu mới uống một liều th́ có nên uống tiếp liều c̣n lại? Trường hợp phải ngưng sử dụng Rotarix th́ có loại vắc-xin nào thay thế? Theo các chuyên gia, vắc-xin Rotarix được chỉ định uống lần một cho trẻ đủ 6 tuần tuổi; uống lần hai sau đó 1-2 tháng. Cả hai liều uống cần hoàn thành trước 6 tháng tuổi. Nếu tạm ngưng sử dụng th́ sẽ chưa có vắc-xin thay thế v́ hiện trong nước mới chỉ có một loại vắc-xin Rotarix dùng để pḥng tiêu chảy do vi-rút Rota. Trường hợp nếu có vắc-xin cũng pḥng bệnh này nhưng của nhà sản xuất khác, có thể uống tiếp được (với những trẻ đă uống một liều), nhưng phải đảm bảo về thời gian như nói trên.

 Quyết định của cơ quan y tế các nước khác trên thế giới:

Một số quốc gia đă tạm ngưng sử dụng vắc-xin Rotarix cho đến khi có kết luận chính thức về việc liệu vi-rút PCV-1 được t́m thấy trong vắc-xin này có ảnh hưởng đến sức khỏe hay không. Và các quốc gia khác vẫn tiếp tục sử dụng vắc xin Rotarix khi cân nhắc lợi ích vắc xin, nguy cơ chưa biết có hay không của PCV-1 và ảnh hưởng của bệnh do rotavirus.

Một số nước tạm ngưng sử dụng: Các nước Anh, Mỹ, Singapore, Thụy Sĩ, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) và một số quốc gia Mỹ La-tinh đều quyết định không sử dụng vắc xin Rotarix nữa. FDA Mỹ cho biết "Chúng tôi không rút sản phẩm này khỏi thị trường, mà chỉ tạm dừng sử dụng trong thời gian thu thập thêm thông tin"; "Virus này đáng lư không được có mặt trong sản phẩm văcxin, và chúng tôi muốn biết tại sao nó có mặt ở đó". UAE cũng đă đă ra thông tư tạm thời đ́nh chỉ việc nhập khẩu và bán Rotarix đồng thời yêu cầu Tập đoàn GSK thu hồi vắc-xin này khỏi thị trường.

Các việc làm tiếp theo của GSK:

-         GSK đă gửi thông tin liên quan sự hiện diện thành phần từ virus PCV-1 trong vắc xin Rotarix cho các nhà quản lư trên thế giới, những nơi mà vắc xin đang được sử dụng. GSK sẽ tiếp tục cập nhật và làm việc với các nhà quản lư trên thế giới để xác định các phương cách hành động phù hợp nhất.

-         GSK hiện nay đang xem xét cách tốt nhất để thay thế nguyên liệu gốc dùng để sản xuất Rotarix.

-         GSK tiếp tục sản xuất Rotarix theo quy tŕnh đă được chấp thuận hiện tại và tiêu chuẩn chất lượng đạt theo yêu cầu y tế công cộng toàn thế giới.

-         WHO và EMA đă yêu cầu GSK điều tra làm thế nào ADN của virus lại có thể lọt vào vắc xin. Ngoài ra, các chuyên gia cũng đang t́m hiểu liệu những mẫu vừa phát hiện là vi-rút hoàn chỉnh có khả năng tự nhân đôi hay chỉ là một mảnh ADN của nó.

4.     Kết luận

Như vậy, việc phát hiện sự có mặt ADN của PCV-1 trong vắc xin Rotarix đă dẫn đến nhiều hướng quyết định là cấm sử dụng, tạm ngừng sử dụng và tiếp tục sử dụng của mỗi nước. Một số nước tạm ngừng sử dụng vắc xin trong đó có Việt Nam và một số nước tiếp tục sử dụng vắc xin khi cân nhắc về lợi ích của vắc xin và gánh nặng bệnh lư của bệnh do virus Ro-ta trong cộng đồng và việc có sẵn vắc xin thay thế.

Về quyết định của cơ quan y tế Việt Nam, Cục Quản lư Dược Việt Nam đă thực hiện đúng theo các quy chế dược hiện hành của Việt Nam và xét về thành phần ADN của PCV-1 không có trong trong hồ sơ đăng kư vắc xin Rotarix tại Bộ Y tế của GSK. Cũng tuân theo nguyên tắc chung, các vắc xin nào có chứa chất bất thường đều không được chấp nhận về mặt chất lượng. Chúng ta đă đặt sự an toàn của người sử dụng lên hàng đầu và thông báo tạm ngừng việc sử dụng vắc xin Rotarix tại Việt Nam.

Với gần 70 triệu liều vắc xin Rotarix đă được sử dụng trên toàn thế giới, trong đó có khoảng 155.000 liều đă được sử dụng tại Việt Nam. Hồ sơ an toàn về lợi ích và nguy cơ của vắc xin Rotarix vẫn không thay đổi, vắc xin Rotarix vẫn tiếp tục được GSK sản xuất và sử dụng. Gánh nặng bệnh tật của bệnh tiêu chảy do virus Rota đă được biết đến tại Việt Nam và theo WHO “sự nguy hiểm của virus Rota là lớn hơn những nguy cơ chưa biết có hay không của PCV-1”. Hiện nay cũng chưa có vắc xin mới thay thế vắc xin Rotarix. Do vậy chúng ta cần thận trọng xem xét và nghiên cứu thêm để có thể đưa ra những quyết định tiếp theo về việc sử dụng vắc xin Rotarix tại Việt Nam. Và cũng có thể chúng ta nên đưa quyết định sử dụng vắc xin Rotarix cho người dân khi họ đă biết lợi ích cũng như nguy cơ của vắc xin Rotarix.

______________________________________

Tác giả:

CN. Nguyễn Hải Nam

Địa chỉ: Khoa Dịch tễ, Viện Pasteur Nha Trang, Số 8, Trần Phú, Nha Trang, Khánh Hoà

ĐT: 0973.29.29.21

Email: namanhthang@yahoo.com

 


 

 

YKHOA.NET - PHẦN MỀM QUẢN LƯ BỆNH VIỆN TOÀN DIỆN

 

Phần mềm

quản lư bệnh viện

toàn diện

YKHOA.NET

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngày 24/12/2000

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com www.ykhoa.net 

 

Gởi bài cho YKHOANET phanxuantrung@ykhoa.net