www YKHOANET

NGHIÊN CỨU Y KHOA

B́nh luận y khoa

Bài giảng thống kê sinh học - (Biostatistics)

Thống kê R

Tạp chí y khoa

 

GÓC SINH VIÊN Y KHOA

Atlas ykhoa

Thông tin sinh viên

Triệu chứng học nội khoa

Thông số Cận Lâm Sàng

Tim mạchĐiều dưỡng

H́nh ảnh y khoa

 

TRƯỜNG  Y KHOA

ĐH Y Khoa Hà Nội

ĐH Y Dược TPHCM

ĐH Y Khoa Thái Nguyên

ĐH Y Khoa Huế

ĐH Y Khoa Thái B́nh

ĐH Y Tế Công Cộng

 

Phụ trách thường trực:
GS Nguyễn Văn Tuấn
TS Nguyễn Đ́nh Nguyên
BS Phan Xuân Trung

 

VÀI LỜI GIỚI THIỆU VẾ BS NGUYỄN HỮU PHIẾM

Bác sĩ Nguyễn Hữu Phiếm là một Tiến sĩ Y khoa tốt nghiệp tại Pháp, không rơ sinh năm nào, chỉ biết ngày 1-7- 1949 được bổ nhiệm làm Bộ Trưởng Y Tế thời chính phủ Bảo Đại. Ông hoạt động trong nhiều lĩnh vực Giáo dục Chính trị, Văn Học, có nhiều bài viết trên các báo thời Pháp thuộc, quen biết với nhiều người trong các giới chính quyền cũng như các văn nhân, nghệ sĩ. Ông có mở pḥng mạch ở Đà Lạt, rất được nhân dân thương mến v́ tận tụy với bệnh nhân, nhất là bệnh nhân nghèo. Nơi đây ông là bạn chí cốt với nhà văn đứng đầu nhóm Tụ Lực Văn Đoàn là Nhất Linh Nguyễn Tường Tam. Khi Nhất Linh tự vẫn do chống chính quyền Diệm ông tận t́nh theo sát tới khi Nhất Linh mất. V́ nổi tiếng liêm khiết và hết ḷng với bệnh nhân nên ở Đại Học Y khoa Huế ông được cử làm giáo sư phụ trách giảng dạy môn Nghĩa Vụ Luận. Năm 1968 trường Đại Học Y Khoa Saigon mời ông diễn thuyết về đạo đức y khoa tại trường này. Tài liệu hôm nay chính là bản văn ông diễn thuyết ngày đó. trích trong cuốn Lời khuyên sinh viên Y Khoa do ông chủ biên và do trung tâm học liệu bộ Giáo Dục xuất bản năm 1972. Tôi xin chép lại cho các bạn xem. Những ư tưởng trong bài tôi đă đọc trên 30 năm hôm nay xem lại thấy như mới, vô cùng cảm động. Các bạn hăy giữ nó làm chỉ nam giống như tôi đă giữ nó trên 30 năm nay. Đối với những người đồng cảm th́ những lời trong bài “ngân lên vang vọng ḥa nhịp với con tim người xem, gây ra một cảm giác không ǵ sánh được”.

Khác với các bài giáo điều BS Phiếm tŕnh bày bài nói chuyện rất chân t́nh, thực tế. Tác giả nhấn mạnh đến khía cạnh TRÁCH NHIỆM chính điều này đă làm nghề y khác hẳn những nghề khác, vinh nhục cũng từ đó mà ra. Nhiều người từ góc độ của nghề khác phê phán so b́ với ngành y chúng ta, họ quên rằng bản chất của nghề y hoàn toàn khác hẳn các nghề khác. Mong rằng các bạn khi đọc xong lời khuyên này th́ hăy c̣n chút ǵ đấy đọng lại trong tâm tư, đừng để gió cuốn đi.

V́ bài khá dài nên tôi xin trích đăng làm vài kỳ để các bạn “tiêu hóa” dần dần, nhân tiện chú thích một số danh từ hay ư niệm hơi xưa cho rơ nghĩa.

 

MẤY LỜI KHUYÊN SINH VIÊN Y KHOA

 BS Nguyễn Hữu Phiếm

(Buổi nói chuyện do trường Đại Học Y khoa Huế tổ chức ngày 29-6-1968 Tại Trung Tâm Y Khoa Đại Học SAIGON)

Các bạn sinh viên thân mến.

Nghề thuốc mà các bạn đă chọn là một nghề cao đẹp nhất, và chính để chứng tỏ điều đó nên mới có buổi nói chuyện hôm nay một buổi nói chuyện thân mật giữa một người thày thuốc-đă hành nghề trên 30 năm-với những người thày thuốc tương lai, giữa một người anh cả với các em sắp sửa vào nghề, bởi dù muốn dù không các bạn và tôi, chúng ta từ bao nhiêu thế hệ nay đă được coi như thuộc về một gia đ́nh-đại gia đ́nh y giới- và riêng về điểm đó, ngay từ bây giờ, các bạn đă thấy nghề thuốc không giống như các nghề tự do khác.

Các bạn thân mến.

Các bạn đă chọn nghề thuốc với tất cả một tấm ḷng nhiệt hứng, hăng say của tuổi thanh xuân, nhưng thử hỏi đă mấy ai chịu t́m hiểu những lư do thúc đẩy ḿnh vào con đường ấy?

Có một số bạn trẻ chọn nghề này, coi như một lẽ đương nhiên để nối nghiệp cha anh đă từng là thầy thuốc.

Có một số, v́ ham thích và cũng như mọi ham thích, khó ḷng mà giải thích được tại sao. có thể v́ hồi nhỏ ốm đau, đă được người thày thuốc tận tâm săn sóc, hoặc được mục kích những cảnh thập tử nhất sinh mà được bàn tay người bác sĩ cứu sống.

Đối với một số nữa-rất hiếm- có lẽ làm nghề thuốc v́ đó là một thiên chức (une vocation): ngoài mảnh bằng bác sĩ để hành nghề ra, c̣n muốn làm một cái ǵ khác nữa, như trở thành một nhà khảo cứu, một vị bác học hoặc một giáo sư đại học.

Thiên chức theo định nghĩa, là một tiếng nói tự đáy ḷng phát ra, nó thúc giục ta làm một việc nào đó, Giáo sư Maranon bảo là: ”một loại đam mê có tính chất của t́nh thương, kẻ nào có một thiên chức coi vật ḿnh yêu như một mụa đích độc hữu, không thể chia xẻ được. Họ phụng sự mối t́nh yêu đó mà tuyệt đối không vụ lợi” và vẫn theo lời Maranon “sở dĩ nghề thuốc suy đồi v́ thanh niên, khi chọn nghề đó không phải v́ có thiên chức thật sự, mà chỉ v́ hy vọng có một địa vị cao sang”.

Người ta đă điều tra một số sinh viên y khoa để biết tại sao họ chọn nghề thuốc: trong số 100 sinh viên có tới 70 người trả lời: Không biết. C̣n lại 30 có người bảo: học thuốc để t́m những thỏa mản tri thức, hoặc v́ có một niềm tin hoặc v́ nghề đó đă danh giá lại kiếm được nhiều tiền

Tôi biết một số thanh niên sau khi đậu xong Tú Tàilưỡng lự không biết chọn ngành nào ở Đại Học bèn chọn đại Y khoa v́ nghe lời cha mẹ hoặc họ hàng thân thuộc-những người này không phải là thày thuốc, không hiểu nghề thuốc là ǵ mà chỉ nh́n thấy một khía cạnh sai lầm là: nhà lầuxe hơi tiền bạc…. Những người đó xem nghề thuốc như nghề đi buôn và cho rằng học hành vất vả mới giật được mảnh bằng bác sĩ th́ dĩ nhiên phải được đền bù xứng đáng, phải được thụ hưởng. C̣n bổn phận của ḿnh những ǵ, trách nhiệm ra sao họ đâu có biết hoặc nghĩ tới?Đối với hạng người này tôi xin nhắc lại ở đây câu nói của P. Le Gendre”

“Kẻ nào chỉ làm nghề thuốc với hi vọng làm giàu, kẻ đó sẽ thất vọng, v́ nghề thuốc chỉ được trọng vọng khi nào chúng ta có một tinh thần vị tha, hỉ xả. ”

Các bạn thân mến

Khi các bạn chọn nghề này, dĩ nhiên là để sinh sống, để nuôi gia đ́nh, để hưởng một đời sống sung túc. tuy nhiên chúng ta không được quan niệm nghề thuốc như một nghề để làm tiền, v́ nếu các bạn hành nghề đúng đắn ít khi các bạn có thể giàu được.

Ngoài vấn đề mưu sinh ra tất c̣n có một lư do nào khác nữa nó thúc đẩy các bạn lựa chọn cái nghề đó. Tôi không dám dùng những danh từ quá to tát như: “cứu nhân độ thế” mà chỉ nói; sở dĩ làm nghề thuốc là để mong xoa dịu được phần nào những đau khổ của đồng bào, muốn giúp ích cụ thể cho xă hội.

Có bạn học thuốc, như trên vừa nói, để thỏa măn tri thức, thỏa măn sự ṭ ṃ, những biết những kỳ quan của bộ máy con người ta, muốn tháo nó ra từng mảnh để xem bên trong có những ǵ, tại sao nó chạy, hoặc muốn t́m cho ra hạt bụi nào đó đă làm cho bộ máy kia tắc, rồi ngưng chạy…

Đối với sinh viên y khoa, c̣n ǵ vui sướng và hồi hộp bằng lần đầu tiên ở trong bệnh viện, chỉ nhờ có nghe và gơ lên ngực bệnh nhân mà đă đoán được rằng trong màng phổi có nước và khi lấy chiếc kim chọc vào phổi th́ quả nhiên thấy có nước thật.

Không những học để biết mà c̣n để phụng sự nữa. C̣n niềm vui ǵ bằng sau một thời gian vật lộn với tử thần người thầy thuốc đă đẩy lui được bệnh và trao trả cho bà me đứa con thân yêu của bà.

Người ta muốn phê b́nh sao th́ phê b́nh, một người thày thuốc sau một ngày làm lụng vất vả, bảo họ “hái ra tiền” chẳng hạn, nhưng tôi dám chắc ngoài việc chữa bệnh ra, c̣n phải có những động cơ nào khác nó thúc đẩy họ chứ không riêng ǵ tiền bạc. Họ không thể không băn khăn lo lắng mỗi khi rời một căn nhà, trong đó có một tính mạng đang bị đe dọa, hoặc đó là tính mạng của một người cha, cột trụ của cả một gia đ́nh, hoặc tính mạng của một người mẹ với đàn con thơ dại đang cần có người săn sócdạy dỗ, hoặc tính mạng của một đứa hài nhi, chỉ có quyền sống chứ không được chết yểu…

Mối băn khăn đó đôi khi c̣n ám ảnh người thày thuốc trong bửa ăn giấc ngủ của họ.

Người thày thuốc không thể không có những suy tư sau khi ngồi bên giường bệnh kiên nhẫn nghe lời kể lể tâm sự của thân chủ ḿnh, rồi cố t́m một lời nói dịu dàng để khuyên nhủ, ngơ hầu xoa dịu được phần nào những nỗi khổ đau về tinh thần, những khắc khoải hoặc dằn vặt của một lương tâm đang bị cắn rứt….

Người thày thuốc không những chỉ đem lại cho ta sức khỏe, họ giúp ta sống đă đành nhưng nhiều khi họ giúp ta nhắm mắt cho yên nữa.

Chữa khỏi đă vậy, nhưng c̣n những khi thất bại ?

Đă mấy ai thấu hiểu được nỗi khổ của người thày thuốc, dù ham tiền mấy đi nữa, sau khi thâu canh ngồi bên một sản phụ, những mong cứu sống được cả mẹ lẫn con, hoặc ít nữa một trong hai người, nhưng rút cuộc không cứu nỗi ai hết. Và trong khi người thày thuốc ấy, khác nào một kẻ bại trận, rửa tay-hai bàn tay đẩm máu và rung lẩy bẩy- thu xếp đồ dùng cho vào cặp rồi lủi thủi ra về, mặt mũi phờ phạ, đầu chóang mắt hoa, có những con mắt ngấn lệ, đầy đau thương, có khi đầy oán hận, nh́n theo và biết đâu không lên án họ. ? Ôi, VINH NHỤC của nghề thuốc!

Người ta muốn phê b́nh người thày thuốc ra sao tùy ư, nhưng tôi dám chắc, trong khi hành nghề, họ không thể không có một niềm tin, một tia hi vọng, một ngọn lửa thiêng nào đó trong ḷng. Nói tóm lại, thế nào họ cũng phải có một nhiệt hứng khiến họ cảm thấy sung sướng khi t́m ra căn bệnh. Một niềm vui khi phụng sự và thành công.

Duhamel đă nói”Không có nghề nào cao đẹp và buồn bằng nghề thuốc, một nghề đói hỏi nhiều bổn phận, nhiều trách nhiệm tinh thần, nhưng chính trách nhiệm đó, nhất là trách nhiệm tinh thần, nó làm cho nghề chúng ta cao đẹp. ”

Những trách nhiệm của người thày thuốc ở vào thời đại này rất nặng nề, v́ không nói tất các bạn cũng rơ là chúng ta hiện đang sống trong một kỷ nguyên thật là huyền ảo, khoa học tiến quá mau, ngoài sức tưởng tượng của con người, ” đă làm cho chúng ta trở thành những bậc THẦN THÁNH trước khi chúng ta xứng đáng làm người”(Jean Rostand)

Thật thế: chỉ trong ṿng ba bốn chục, y học đă tiến triển và khác hẳn bốn ngàn năm trước và nếu ngoảnh lại nh́n chặng đường đă qua, chúng ta không thể không giật ḿnh kinh ngạc.

Giáo sư Jean Bernard đă viết không phải là quá đáng:

‘”Một người thày thuốc ở thời tiền chiến, vắng mặt sau một thời gian 30 năm và nay trở vềsẽ bở ngở không khác ǵ một bạn đồng nghiệp của ông sống dưới thời Hippocrate nay tái sinh trước ngày thế chiến thứ hai

Tuy nhiên chúng ta những kẻ hậu sinh, không được quên ơn các bậc tiền bối đă có công lớn với y học, hoặc ít ra cũng nhớ đến tên tuổi những vị đó, như Pasteur, Claude Bernard, Lister, Yersin, Fleming …vv.

 

Nói về ngoại khoacách đây trên 40 năm một danh y về khoa giải phẫu, giáo sư J. L Faure trong bài diễn văn khai mạc một cuộc hội nghị quốc tế đă nói:

Ngày nay khoa giải phẫu đă lên tới chỗ tuyệt đỉnh rồi, khó ḷng mà tiến hơn nữa

Tuy nhiên trên lănh vực y khoa, ai dám tự hào ḿnh là một nhà tiên tri, và ngày nay -1968- chúng ta có thể lập lại câu nói và biết đâu trong vài ba năm nhận xét của chúng ta lại không đúng nữa.

Các bạn tất đă biết nhờ có thuốc mê (t́m ra năm 1816 ở Hoa Kỳ) mà người ta có thể giải phẫu với những điều kiện mới. Nhất là sau cuộc cách mạng do Pasteur khởi xướng, cho biết nguyên nhân của phần nhiều bệnh là vi trùng, rồi nhờ có phương pháp sát trùng (antiseptie) của Lister, nhất là phương pháp pḥng hủ (asepsie) của Terrier, số người chết đi v́ giải phẫu giảm đi rất nhiều. Đồng thời các nhà giải phẫu táo bạo hơn, dám đi sâu vào trong cơ thể, nào mổ ruột, mổ dạ con, nào giải phẫu xương, khớp xương, …vvv

Mặc dầu khoa giải phẫu tiến bộ rất mau, mặc dầu kỹ thuật giải phẫu đă được hoàn bị, vẫn c̣n có người chết v́ giải phẫu do những xáo trộn trong cơ thể. Quan trọng hơn hết là xáo trộn sinh lư (desordres biologiques) gây ra một loại bệnh hậu giải phẫu( maladie post-operatoire) Bệnh này được nghiên cứu kỹ càng để dần dà đưa tới phương pháp hồi sinh (reanimation) một phương pháp ngày nay rất thông dụng, không những ở ngoại khoa mà c̣n ở nội khoa nữa.

Một trong những kỹ thuật kỳ lạ nhất của khoa gây mê là đông miên nhân tạo (hibernation artificielle) và nhờ phương pháp này, người ta có thể giải phẫu tim được.

Một đàng, nhờ có phương pháp hồi sinh và thuốc mê, đàng khác nhờ có thuốc trụ sinh-mỗi ngày một nhiều-nhờ có thuốc ngăn đông huyết (anticoagulants) và sau hết nhờ tiếp máu, có khi thay cả máu nữa, mà khoa giải phẫu đă đi vào những con đường mà từ xưa tới nay không ai dám nghĩ tới như là mổ phổi để rồi cắt đi, mổ óc, tủy, xương sống, giao cảm thần kinh (sympathique) hoặc ghép mạch máu, ghép xương, ghép mắt, ghép thận …vv. Mới đây các bạn c̣n nghe nói về những vụ thay tim làm chấn động dư luận thế giới và khiến mọi người phải kinh ngạc và thán phục vô cùng.

Bên cạnh những thành công rực rở đó nội khoa cũng phát triển rất nhanh.

Nhờ có thuốc trụ sinh, phát minh vào cuối thế chiến thứ hai, nhiều bệnh truyền nhiễm như thương hàn, giang mai…. đă bị đẩy lui.

Nhờ có Penicilllin-do Fleming t́m ra- nhiều loại vi trùng như: pneumocoque, streptocoque, méningocoque. đă bị tiêu diệt và nhiều bệnh phổi, bệnh đau màng óc cấp tính, bệnh lậu, có thể trị được, cũng như bệnh đau tim do vi trùng streptocoque viridans-c̣n gọi là bệnh Osler- mà xưa kia y học đă phải bó tay.

C̣n nhiều trụ sinh khác cũng được khám phá và đáng kể nhất là streptomycine-do Waksman t́m ra năm 1943- rất công hiệu để trị bệnh lao, một trong tứ chứng nan y của ta. Lần đầu tiên bệnh nguy hiểm này đă bị đánh bại.

Ngoài trụ sinh ra, người ta c̣n t́m ra được nhiều loại thuốc hóa học nữa, trong đó phải kể Isoniazide rất thông dụng từ năm 1952 để chữa bệnh lao, song song với streptomycine và nhiều thuốc khác như Chlopromazine (largactyl) để trị các bệnh thần kinh. Từ ngày có thuốc này và những thuốc mới như resepine, tại các dưỡng đường điều trị người điên, loạn óc, ta không c̣n chứng kiến những cảnh huyên náo nữa, và nhất là bệnh nhân không c̣n bị đối xử như những con thú vật, mỗi khi lên cơn điên, bị nhốt trong chuồng sắt, chân tay bị trói chặt, như cách đây trên 30 năm, hồi tôi c̣n là sinh viên.

Chúng ta cũng thể quên được những khám phá quan trọng trong ngành học về những bệnh do siêu vi trùng gây ra, và nên biết rằng ngày nay, nhờ có thuốc chích hoặc uống thuốc pḥng ngừa mà nhiều bệnh như bệnh tê liệt (poliomyélite) có thể tránh được, cũng như bệnh cúm(grippe) bệnh sởi (rougeole). . vv

Những bệnh truyền nhiễm ghê gớm như bệnh tả (choléra) bệnh dịch hạch (pest) bệnh cùi (hủi) bệnh hoàng đản (fièvre jaune) không c̣n là mối lo cho nhân loại như hồi xưa nữa. Và những bệnh như bệnh ngủ (maladie du sommeil) ở Phi châu, bệnh sốt rét cơn (paludisme) cũng đă bị đẩy lui. Nhờ có bột DDT mà hàng chục triệu người đă không mắc bệnh sốt rét cơn.

 

 

Các bạn thân mến.

Tôi không thể kê khai hết ở đây tất cả những phát minh khác của y học trong mấy năm vừa rồi, như: sinh tố, kích thích tố( đặc biệt là cortisone, A. C. T. H ) hoặc nói đến những phương pháp tối tân để định bệnh bằng quang tuyến, bằng isotope. . vv mà chỉ nhấn mạnh tới những khám phá quan trọng trên lănh vực trị liệu thôi.

Đời sống trung b́nh của con người cách đây hai thế kỷ là 35 năm, nay lên tới 70, và có lẽ chỉ trong vài chục năm nữa số người thọ 100 tuổi là thường.

Nhưng chúng ta đừng quá lạc quan và yên trí rằng bất cứ bệnh nào cũng có thể trị được dù y học tiến bộ mấy đi nữa, hiện nay vẫn c̣n có một số bệnh mà người ta vẫn chưa t́m ra được nguyên nhân, như bệnh tê thấp, bệnh chai động mạch(arterio-sclerose), bệnh ung thư máu (leucemie)…C̣n đối với những bệnh ở thần kinh hệ do siêu vi trùng gây ra (virus neurotrope) chúng ta vẫn c̣n …. . bất lực.

Y học hiện nay vẫn chưa có thuốc để cho ta khỏi già. Không những đừng quá lạc quan mà c̣n phải biết những nguy hiểm và những bệnh do chính thuốc gây ra (maladies thérapeutiques). Giáo sư Michel Conte đă nói:

Hiện nay chúng ta đang đứng trước một bi kịch mà chúng ta không phải là khán giả. Chúng ta bị lôi cuốn vào trong một cơn gió lốc, và chúng ta phải chữa bệnh, tức là phải lực chọn những thứ thuốc mới, và cái đó không phải là chuyện dễ. Chưa bao giờ quyền lực của người thày thuốc lại mạnh đến thế, nhưng chưa bao giờ họ lại cảm thấy ḿnh lúng túng đến thế.

Trụ sinh khi dùng bừa băi, có thể tạo ra nhiều bệnh nặng do vi trùng staphylocoque gây ra, hoặc bệnh nấm(mycose) hoặc làm cho máu biến đổi.

Một vài loại sulfamide có thể gây ra bệnh ngoài da chết người được. Aspirine dùng nhiều có thể làm loét bao tử và xuất huyết, dùng corisone có thể làm thủng bao tử, gây kinh phong, hoặc làm cho bệnh lao cũ tái phát. Butazolidine có thể làm băng huyết được. Nhiều tai nạn lưu thông đă xảy chỉ tại dùng thuốc an thần, những thuốc này làm cho phản ứng chậm lại.

Người ta cũng nói nhiều về trường hợp các lực sĩ chết v́ dùng kích thích tố trong các cuộc thi điền kinh.

Vẫn hay rằng những thuốc nói trên, trước khi đem ra dúng đă được thí nghiệm cho súc vật (Florey và Chain đă chích Penicilllin cho chuột và thấy không độc nên mới chích cho người, cũng như các loại thuốc an thần) nhưng làm sao biết chắc được là khi áp dụng cho người sẽ không nguy hiểm sẽ không nguy hiểm?Làm sao có thể tiên liệu được những phản ứng chậm, c̣n những thứ thuốc, thuộc loại thuốc hóa học, mỗi ngày một nhiều, càng công hiệu lại càng nguy hiểm)

Người ta đă từng thí nghiệm thuốc thalidomide trước khi đưa ra thị trường nhưng có ai ngờ đâu rằng dược phẩm đó lại làm cho các sản phụ sinh ra quái thai. ?

Các bạn thân mến.

Tôi không có ư nêu ra đây những nguy hiểm của thuốc để các bạn sợ và đừng dùng, mà chỉ mong sao các bạn thận trọng mỗi khi các bạn cho toa, nhất là lưu ư các bạn đến những phản ứng bất ngờ có thể xảy ra với bất cứ loại thuốc nào. bởi vậy các bạn cần hỏi cặn kẻ bệnh nhân trước khi biên toa cho họ.

Tôi đă nói với các bạn không có nghề nào có nhiều trách nhiệm bằng nghề thuốc, nhưng cũng không có nghề nào cao quư bằng. Cứu sống một người bị thương nặng nhờ giải phẫu kịp thời và đúng kỹ thuật, làm cho một bệnh nhân đang đau quằn quại chỉ trong phút chốc hết đau ngay, hoặc trả lại cho một bà mẹ đứ con yêu quư mà bà ta yên trí khó ḷng qua khỏi, tất cả những cái đó, đối với một người không ở trong nghề, thật là phi thường và được coi như phép lạ.

Trách nhiệm của người thày thuốc nặng nề ngay từ khi định bệnh cho đến lúc kê toa, hoặc giải phẫu, bởi tính mạng của một người nằm trong tay họ.

Trách nhiệm đó làm cho người thày thuốc ngày đêm lo lắng đến quên ănmất ngủ. Tôi thành thật mong cho các bạn được sống những giờ phút lo âu hồi hộp đó v́ chính nhờ thế, rồi qua khỏi mới cảm thấy được tất cả cái cao đẹp của nghề thuốc.

Trousseau, một vị danh sư của Pháp, đă từng khuyên các sinh viên y khoa:

‘”Các bạn có bổn phận làm vẻ vang cho nghề của các bạn, cũng như nhờ nghề đó mà các bạn được vẻ vang, một nghề đ̣i hỏi nhiều hi sinh, một nghề trong đó ngày và đêm của các bạn sẽ là ngày và đêm của người ốm”

Các bạn nên yên trí rằng các bạn gieo tận tâm mà sẽ chỉ gặt bội bạc. Các bạn sẽ phải gạt bỏ hết những thú vui đầm ấm của gia đ́nh và th́ giờ nghỉ ngơi sau một thời gian làm lụng vất vả.

Các bạn không được sợ thối tha bẩn thỉu hoặc nguy hiểm, các bạn không được lùi bước trước cái chết khi cái chết đó xảy ra giữa những lúc nguy hiểm của nghề chúng ta, bởi chết như thế sẽ làm cho ai nấy khi nhắc đến tên bạn, phải tỏ ḷng kính mến. ”

Như tôi vừa nói, y học ngày nay tiến rất nhanh, và muốn trở thành một bác sĩ lành nghề, các bạn khi c̣n là sinh viên, phải siêng năng học tập, từ lư thuyết đến thực hành. Định bệnh chậm trễ hoặc sai lầm khi cho thuốc (cho quá hoặc không đủ liều) đều là những lỗi không thể tha thứ được. Bởi vậy thiết tưởng trong LỜI TUYÊN THỆ của Hippocrate cần ghi thêm câu này: Tôi xin thề suốt đời học hỏi Trong thời buổi này, bổn phận đầu tiên của người thày thuốc là phải học, phải biết, và phải biết cho đến nơi đến chốn, chứ không được biết lờ mờ.

Không nói tất các bạn cũng rơ là những kiến thức của chúng ta ở trên mọi lănh vực, chứ không riêng ǵ ở y khoa, chỉ trong vài ba năm, có khi vài tháng, đă trở thành” cũ rích”. v́ vậy chúng ta cần phải trau dồi học hỏi luôn luôn, suốt đời chúng ta vẫn phải là sinh viên đầy nhiệt hứng. Bận rộn mấy các bạn cũng cố dành th́ giờ để đọc sách, báo y học, ngơ hầu theo dơi những tiến triển của y khoa, và nếu các bạn có thể t́m ṭi, khảo cứu được th́ càng hay. Thật là một tai họa cho người ốm nếu chẳng may gặp phải ông thày thuốc, dù tử tế dù tận tâm, nhưng” gà mờ “khiến tiền mất mà tật vẫn mang.

Người ta thường nói”có học mà không có lương tâm là sự đồi bại của linh hồn” (science sans conscience n’est que ruine de l’âme) nhưng có lương tâm mà không có học, nhất là khi làm nghề thuốc, cũng bằng thừa, nguy hiểm nữa là khác. “Tài năng và lương tâm chức nghiệp đều có liên hệ mật thiết với nhau, và giá trị nghề nghiệp phải đi đôi với giá trị đạo đức. Dốt nát và lừa bịp đều như nhau cả” (Gosset)

Ngoài việc trau dồi kiến thức y học, người thày thuốc c̣n phải có một vài đức tính sau đây:

a)Có óc nhận xét, nếu không sẽ bỏ qua những triệu chứng cần thiết để định bệnh.

b) Có lương tri, tức óc phê b́nh, biết phán đoán, không quá tin ở những kỹ thuật hoặc thuốc mới nếu xét thấy những kỹ thuật và thuốc này trái ngược với bệnh lư (pḥng thí nghiệm vẫn có thể nhầm được). Đừng ham mới chuộng lạ nếu thuốc kê cho bệnh nhân dùng chưa được các danh sư hoặc các bác sĩ đứng đắn xác nhận là công hiệu và không nguy hiểm. Có nhiều thứ thuốc hôm nay được ca tụng như thần dược mà chỉ trong một thời gian ngắn đă bị bỏ rơi (trường hợp vàng để trị bệnh lao, thạch tín (arsenic) để chữa giang mai. . ) Bởi vậy trước khi cho toa các bạn phải thận trọng và luôn luôn nhớ tới lời châm ngôn cổ: Primum non nocere (trước hết đừng làm hại).

c) Có kinh nghiệm:

Muốn có kinh nghiệm dĩ nhiên phải hành nghề lâu năm. Tuy nhiên đối với nghề thuốc cũng như với nhiều nghề khác, các bạn đứng tưởng rằng cứ nhiều tuổi nghề mà có nhiều kinh nghiệm, nhiều từng trải, v́ có “những cái mà ḿnh cho là kinh nghiệm, kỳ thực là những sai lầm chồng chất lên nhau” (Sergent)

Một sinh viên y khoa năm thứ nhất, lần đầu tiên gặp một người mắc bệnh thương hàn lần sau gặp một người sốt liên miên, nom có vẻ mệt mỏi, chàng ta không do dự ǵ cả, bảo người đó bị bệnh thương hàn. Trái lại một sinh viên năm thứ năm, hoặc một sinh viên nội trú hoặc một vị giảng sư dù đă từng chữa hàng trăm người mắc bệnh đó rồi, bao giờ cũng dè dặt, không vội vả. Những người ít học lại càng hay tự phụ, c̣n những người học rộng tài cao lại càng khiêm tốn”khác nào những bông lúa lép bao giờ cũng ngạo nghễ vươn đầu lên trời, trong khi những bông lúa vàng nặng trĩu hạt th́ nằm rạp xuống đất" (Leonard de Vinci )

Ngoài kiến thức về y học ra người thày thuốc c̣n phải có những đức tính tinh thần, nhất là phải có t́nh thương.

Làm thày thuốc dù giỏi, dù có lương tâm mà thiếu t́nh thương th́ chỉ được coi như mới làm có một nửa phận sự thôi, và nhất định không thể nào yêu nghề được. Từ mấy ngàn năm nay Hippocrate đă nhấn mạnh tới điểm quan trọng này rồi.

Bạn săn sóc người ốm, sau khi đă thăm bệnh, cho toa, dặn ḍ cặn kẻ cách dùng thuốc như thế nào và cho biết bệnh t́nh nặng nhẹ ra sao, bao giời khỏi, rồi bạn ra về, như vậy đă đủ chưa? Tôi thấy là chưa đủ. V́ ngoài cái đau đớn về thể xác, bệnh nhân nào cũng mong được vỗ về, an ủi, bệnh nhân nào dù sang hèn, cũng muốn rằng người thày thuốc kiêm cả một nhà tiên tri nữa, biết hiện tại lẫn tương lai, chữa được mọi bệnh ngay cả tâm bệnh.

Phải chính bản thân ḿnh đă từng bị đau ốm mới biết thế nào là một người thày thuốc. Trong khi mong đợi th́ xiết bao lo ngại, băn khoăn, rồi khi thấy mặt th́ mừng rỡ, cảm thấy vững tâm ngay. Mỗi lời nói, mỗi cử chỉ của người thày thuốc đều quan trọng đối với người bệnh, và người này chỉ muốn cho ông thày lúc nào cũng ở bên cạnh ḿnh, không rời ḿnh ra, bất kể đêm khuya, bất kể họ mệt nhọc. Nào chỉ có thế thôi !Lại c̣n những lời trách móc nếu mời mà đến chậm, hoặc đi vắng v́ hôm đó nhằm ngày chủ nhật hay ngày lễ.

Chính nhờ có sự vững tâm nói trên mà nhiều khi bệnh mau khỏi. Bởi lẽ đó, y học muốn trở thành một nghề cao quư, cần phải là một nền y học nhân bản, nghĩa là hiểu thấu những ǵ thuộc về con người, con người toàn diện, con người trong quá khứ và hiện tại. Và nhất là phải tôn trọng con người.

Nhân bản là cảm thấy trong ḷng con người ta trải qua bao thế kỷ, cái ǵ đó vẫn bất di, bất dịch, con người th́ hoàn toàn và sống trong một thế giới thích hợp với họ, con người biết rung động trước thiên nhiên, biết rung động khi nghe một bản nhạc, khi đọc một cuốn sách khi suy ngẫm về những sự huyền bí của tạo vật. Nhân bản tức là biết cảm, biết yêu, biết thương xót” (Maranon)

Một người ốm, không phải chỉ có phần xác, với tim, gan, phổi, thận mà thôi, lại c̣n có cái mà từ ngàn xưa Platon gọi là phần hồn nữa.

Một bệnh nhân thuộc về bất cứ thành phần nào trong xă hội không phải là một con số, hay là một lá phiếu như ta thường quan niệm ở bệnh viện. Họ không phải là một kẻ vô danh, mà ngược lại, là một người như chúng ta, một người có tên, có tuổi, có nghề nghiệp, địa chỉ, có gia đ́nh, có những hoài băo, ước mơ, cảm xúc.

Các bạn nên biết rằng một bệnh nhân khi nằm trên giường bệnh, không bao giờ có những phản ứng tâm lư như một người b́nh thường, và buổi đầu thế nào họ cũng có những xúc động lo âu.

Người thày thuốc không phải là một người thợ máy sữa chữa cơ thể như ta sửa một cái máy hư”Đó là một con người cúi xuống một con người khác, mong giúp đở họ, có ǵ cho nấy, đem lại cho họ một chút khoa học nhưng rơ nhiều t́nh thương”(Ignacio chavez).

Muốn rằng thày thuốc là một con người máy và người ốm là một con số tức là không hiểu một tí ǵ về khoa tâm lư cả. Không nói tất các bạn cũng rơ là con người ta phức tạp vô cùng, đầy mâu thuẩn, có lúc sống với những bản năng cực kỳ hèn thấp, nhưng đôi khi lại có những hành động thật là cao thượng, siêu nhân. Và có lẽ bởi nh́n thấy rơ các nhược điểm đó nên người thày thuốc, mỗi khi gặp một bệnh nhân khó tính, hoặc đối xử với ḿnh tệ bạc mà vẫn sẳn ḷng tha thứ.

Không có một bộ máy nào dù cho tinh xảo mấy đi nữa, có thể ủy lạo người ốm với những lời dịu dàng tŕu mến được, và giữa người thày thuốc và con bệnh, bao giờ cũng có một sự cảm thông, một mối dây liên lạc mật thiết “một cuộc đối thoại kỳ lạ”(une colloque singulier) như Duhamel đă nói, một bên th́ kư thác những ǵ bí ẩn trong cơi ḷng của ḿnh, c̣n một bên th́ cho mà không hề đ̣i hỏi. Hiểu như vậy các bạn sẽ cảm thấy sung sướng vô cùng, và nếu cái học của các bạn không phải là cái học nhân bản th́ thật là vô ích và đáng tiếc lắm.

Tóm lại đối với người thày thuốc, xứng đáng với danh từ đó “không có bệnh mà chỉ có con bệnh thôi” (Mondor).

 *************

Ta thường nghe người ta phê b́nh ông thày thuốc này tốt, ông kia tử tế. Tốt hay tử tế không phải v́ mát tay, mà v́ ngoài công việc chữa bệnh ra, người thày thuốc c̣n hỏi han đến gia cảnh của thân chủ ḿnh, đến sự học hành của con cái họ, có khi khuyên răn, có khi giúp đở, nghĩa là làm tất cả những ǵ có thể làm cho bệnh nhân và gia đ́nh họ được hài ḷng “ chỉ có người tốt mới có thể thành danh y được (Nothnagel) v́ nhiều khi chính nhờ tấm ḷng tốt của người thày thuốc mà bệnh nhân chóng b́nh phục.

Ngoài t́nh thương và tấm ḷng tốt ra người thày thuốc c̣n phải tế nhị đối với bệnh nhân nhất là ở bệnh viện.

Các bạn đừng quên rằng người ốm bao giờ cũng có nhiều mặc cảm (mặc cảm tự ti) hay lo lắng và thường để ư tới cử chỉ và lời nói của các bạn.

Các bạn đừng khinh người nghèo khó và nên nhớ rằng trước bệnh tật và cái chết ai ai cũng như nhau cả.

Ambroise Pare người đă được coi như cha đẻ của khoa giải phẫu, nguyên là ngự y cho vua Chareles IX một hôm nhà vua đau cho vời ông lại và bảo: “Trẩm mong khanh săn sóc Trẫm chu đáo hơn những người khác” Ambroise Pare đáp”Tâu bệ hạ hạ thần rất tiếc v́ kẻ hạ thần chữa thân chủ của hạ thần như chữa các bậc đế vương

Ngay đến những sa đọa về tinh thần của bệnh nhân các bạn cũng phải tôn trọng.

Các bạn sinh viên thân mến,

Như trên tôi vừa nói, trong nghề thuốc của chúng ta có nhiều buồn, nhiều đau khổ hơn vui, nhất là nhiều nhục hơn vinh. Có những người mà ta tận t́nh săn sóc lại là những kẻ bội nghĩa vong ân, và trái lại, có những người mà tự xét ta chẳng làm được ǵ gọi là đáng kể th́ suốt đời họ lại coi ta như bậc ân nhân.

 

 *********

Nói tới những bổn phận của các bạn, tôi không thể không đề cập đến vấn đề bí mật nghề nghiệp (secret professionnel)

Tuyệt đối người thày thuốc không được tiết lộ cho ai biết căn bệnh của thân chủ ḿnh. Trong bệnh viện khi các bạn c̣n là sinh viên, các bạn không được nói to để người ngoài biết bệnh t́nh của con bệnh, hoặc cho biết họ mắc bệnh ǵ (một bà chủ muốn biết người làm công của ḿnh mắc bệnh lao hay không). Ngay cả đối với nhà cầm quyền, các bạn cũng không được tiết lộ những ǵ bạn biết về thân chủ của các bạn. Khi viên cảnh sát trưởng hỏi ông Dupuytren để biết ai là kẻ phiến loạn trong số người nằm điều trị trong bệnh viện, ông ta đáp: ”Tôi không biết ai là phiến loạn cả, tôi chỉ biết có những người bị thương thôi”

Các bạn cũng nên biết rằng các bạn có thể bị phạt tù nếu các bạn không kín miệng.

Sau hết các bạn phải có lương tâm chức nghiệp, hay nói một cách vắn tắt, các bạn khi hành nghề phải có lương tâm. Giaó sư Jean Gosset đă từng nói;”Trong pḥng giải phẫu người thày thuốc là chúa tể sau đức Thượng Đế nhưng có trách nhiệm trước lương tâm của ḿnh”

Không riêng ǵ thày thuốc ngoại khoa mà có thể nói một cách tổng quan là không một ai có thể kiểm soát nỗi một bác sĩ ngoại trừ lương tâm của họ

Sởv dĩ ngày nay y học không có một địa vị xứng đáng trong xă hội, sở dĩ người thày thuốc không được trọng vọng, không được kính nể như hồi xưa (kể cả ở Việt Nam) là bởi trong nghề của chúng ta có một số con chiên ghẻ, thiếu lương tâm chức nghiệp.

Các bạn thân mến

Nghề thuốc mà các bạn đă lực chọn không giống những nghề khác. Nhất định không, một trăm, một ngàn lần không. Ai đă chọn nghề này cần phài biết rằng có nhiều cái không được phép làm, và phạm tới những cấm điều đó, tức là làm hoen ố nghề ḿnh.

Nếu các bạn không muốn sống khắc khổ, không sẳn sàng hi sinh tốt hơn hết là các bạn t́m một nghề khác, ngay từ bây giờ cũng chưa muộn. Không thiếu ǵ nghề ngoài nghề thuốc vừa đem lại cho các bạn danh giá tiền bạc lại không vất vả, nhất là không có trách nhiệm ǵ hết.

Có người, nhiều người lắmtưởng rằng nghề thuốc cũng như nghề đi buôn. Kỳ thực, giữa nghề đi buôn và những nghề tự do, trong đó có nghề thuốc, có một hố sâu không sao lấp được.

Mục đích nghề đi buôn là mua rồi bán để lấy lời. Giá hàng cao hay hạ là tùy thuộc ở món hàng tốt hay xấu, bền hay không bền.

Trái lại mục đích chính của nghề tự do không phải là tiền tài hay lợi lộc. Người thày thuốc khi săn sóc một người ốm, cũng như một giáo sư khi giảng bài cho học sinh, sinh viên, đều cố gắng hết sức ḿnh chứ đâu có nghĩ tới tiền thù lao, lương lậu ?

Người đi buôn có quyền làm quảng cáo rùm beng, hoặc trên báo, hoặc trên đài phát thanh, trên đài truyền h́nh để “câu khách”, hoặc nhờ người dắt mối rồi cho họ ăn hoa hồng.

Người đi buôn có thể rao ầm ỉ để mọi người biết là hàng của họ đep, bền, rè nhất thế giới chẳng hạn mà không sợ ai chê cười. Trái lại, người thày thuốc, biết tự trọng, có liêm sĩ, không được phép làm như vậy. Không những Y sĩ đoàn, Nghĩa vụ luận không cho phép mà chính lương tâm của họ cũng không cho phép.

Người ốm không phải là một món hàng và chúng ta cũng thế, chúng ta không phải là món hàng để cho thiên hạ đem tiền ra mua chuộc. Chính người thày thuốc, khi đem tài nghệ của ḿnh ra để phục vụ người ốm, đă làm ơn cho họ, chứ không phải người ốm, v́ đem tiền bạc hay thế lực mà ban ơn cho người thày thuốc”. (Leannec)

Ngoài bổn phận đối với bệnh nhân ra, các bạn c̣n có bổn phận đối với các bạn đồng nghiệp nữa.

Tôi nhận thấy ngày nay phần đông các bác sĩ không đối xử với nhau như các bậc đàn anh của họ hồi xưa: trên kính dưới nhường. Tuyệt đối các bạn không được nói xấu bạn đồng nghiệp, không được phê b́nh (với ác ư) chỉ trích cách định bệnh hoặc chữa bệnh của họ, không được gièm pha để tranh khách, không được len lỏi vào một gia đ́nh nếu gia đ́nh đó đă có một dồng nghiệp rồi.

Giáo sư P, V. Badot có kể lại truyện về giáo sư Maranon, một hôm tới bệnh viện Bichat và chăm chú nghe một sinh viên nội trú giới thiệu một bệnh nhân mắc chứng bệnh ở nội tiết tuyến (glandes endocrines) P, V. Badot viết: ”Khi tôi hỏi ư kiến của ông trước mặt đông đủ học tṛ của tôi th́ ông chỉ mỉm cười, không trả lời. Khi chỉ có một ḿnh ông với tôi, tôi nói:

-Thế nào ông có đồng ư không?

Giáo sư Maranon đáp:

-Tôi không hoàn toàn đồng ư với học tṛ của ông.

-Thế tại sao lúc ấy ông không nói?

-Bởi v́ không ai có thể biết sự thật chắc chắn được, Vả lại, không bao giờ được làm mất ḷng một bạn đồng nghiệp cả!”

Rồi giáo sư PVBadot kết luận: “Lịch sự tới cực độ ấy là một đặc tính của ông. ”

C̣n một điều này nữa tôi muốn nói với các bạn, là ngoài nghề thuốc racác bạn cần phải trau dồi văn hóa, không những trên lănh vực khoa học mà cả trên lănh vực văn chương nữa. Ở vào thời buổi này một nhà khoa học phải ham thích văn chương cũng như một nhà văn, không thể không biết tới khoa học.

Chính nhờ văn hóa mà bạn có óc phê b́nh, sự phán đoàn của bạn được sắc bén, mau lẹ và minh mẫn, trí tuệ không bị cùn nhụt, căn cỗi, thành chai, tâm hồn của bạn vẫn giữ được trẻ trung măi măi.

 Giáo sư P, V. Badot đă viết:

Phải mở mang trí tuệ của thnh niên hơn là để họ sống g̣ bó trong khuôn khổ chật hẹp của y khoa.

Tôi nhận thấy nhiều danh y của thế giới, hoăc nhiều giáo sư đại học, đều là những người hiếu học, ham đọc sách, yêu sách, yêu nghệ thuật, học thức rất uyên thâm, vừa là thầy thuốc trứ danh, vừa là nhà văn nổi tiếng, như Mondor (nổi danh nhờ con daocây bút và cây cọ) Jean Delay, P. V. Radot, Duhamel…. những người này vừa có chân trong Hàn Lâm viện Y khoa vừa là Hội viên của Hàn Lâm viện Pháp.

Nữ văn hào Han Suyin, Sommerset Maugham, Cronin, trước khi là nhà văn, đă từng làm nghề thuốc.

Tchekov, đại văn hào Nga, vừa sống về nghề thuốc, vừa viết văn. Ông thường nói: ”Y học là vợ chính thức của tôi, c̣n văn chương là t́nh nhân. Khi tôi chán bà này th́ tôi đi với bà kia. Tuy nhiên đối với cả hai, tôi đều trung thành cả. Nếu không có nghề thuốc, có lẽ tôi không có tài liệu để viết văn. ”

Giáo sư Trousseau già tôi đă dẫn thượng, cũng bảo: Một nhà bác học mà không phải là một nghệ sĩ chỉ là một nhà bác học tầm thường”

Bởi vậy tôi khuyên các bạn, ngoài việc học ra, nên để thời giờ nhàn rỗi, trau dồi văn hóa, rèn luyện văn chương, nghệ thuật (âm nhạc hội họa……) chơi thể thao, để cuộc đời đỡ buồn tẻ, v́ theo tôi, nếu suốt đời làm măi một nghề, bất cứ nghề ǵ, mà vẫn hăng say, không thấy chán th́ quả thật là một sự lạ.

Không những để cuộc đời khỏi buồn tẻ mà c̣n làm cho đời sống thêm phong phú, để biết sâu hiểu rộng, ngoài lănh vực y khoa.

Người ta thường so sánh thày thuốc với ông Cha sở và ông Luật sư. Tôi không mang tiếng mắc bệnh chủ quan nếu phê b́nh vai tṛ của ba loại người đó, mặc dầu ở đây chỉ có các bạn và tôi mà chỉ xin dẫn Balzac và Duhamel là hai văn hào đă viết rất nhiều về cuộc đời của mấy nhân vật đó. Balzac nói:

Tôi cho rằng sở dĩ văn minh tiến bộ và nhân loại được sung sướng là nhờ ba người này”

Nhưng sau khi nhận thức đúng vai tṛ của người thày thuốc, ông nói thêm:

“Người nhà quê sẳn sàng nghe lời người kê toa cho ḿnh để họ khỏi bệnh hơn là nghe lời ông Cha sở diễn thuyết về việc cứu vớt linh hồn. Một đàng có thể nói chuyện với họ về đồng áng và một đàng, chỉ có thể bàn với họ về thiên đàng, điều mà họ ít quan tâm tới. ”

C̣n Duhamel th́ viết về ba vị đó như sau:

“Ông luật sư mà ta nhờ cậy để bệnh vực công lư cho ta có thể chọn ngày giờ để tiếp khách. Nếu ông yêu nghề, ông sẽ hăng hái làm việc, dù sao, không có ǵ cấp bách cả. Đối với thân chủ của ông, dù sao t́nh thương không quư bằng tài hùng biện, bằng sự khôn khéo, bằng giao thiệp rộng.

Công việc của một nhà tu hành có thể ví với công việc của người thày thuốc. tuy nhiên tôi cần nói ngay là chỉ khi nào hấp hối, người ta mới mời ông Cha Sở. Lương tâm dù bị cắn rứt, đợi đến sáng hôm sau cũng không muộn. Nhưng thường thường khi lên cơn đau v́ trong thận có sạn, th́ không thể nào đợi được. Ít khi người ta đánh thức ông Cha sở, dù ông này tốt, v́ có người ăn năn sám hối; nhưng hơi nhức đầu một tí, có khi chẳng sao cả, đang đêm người ta cũng dựng ông thày thuốc dậy. ”

Các bạn sinh viên thân mến

Tôi vừa phác họa ra đây h́nh ảnh của một người thày thuốc, xứng đáng với danh từ ấy, suốt đời tận tụy, hi sinh cho người ốm, không quản vất vả, không mấy khi có th́ giờ để nghỉ ngơi, giải trí, bữa ăn giấc ngủ thất thường, ngay đến những thú vui trong gia đ́nh cũng không được hưởng, đă thế lại gặp nhiều bội bạc, hoăc có khi bị chính các bạn đồng nghiệp dèm pha, ghen ghét.

Tuy vậy nhưng tôi chưa hề thấy một người thày thuốc nào than phiền về cái nghề của họ, v́ đó là một nghề cao đẹp, cao đẹp hơn hết mọi nghề khác cao đẹp ở chỗ tất cả những cảnh khổ năo trên thế gian này chỉ càng thắt chặt thêm mối dây liên lạc giữa người thày thuốc với người ốm, không phân biệt giàu sang hay nghèo hèn, cao đẹp ở chỗ chỉ có nghề thuốc mới dung ḥa được khoa học với lư trí và t́nh thương.

Và để kết thúc buổi nói chuyện, kể cũng khá dài rồi, tôi xin mượn lời giáo sư E. Rist, trích trong cuốn: Y học là ǵ ?(Qu’est-ce la Medicine ?)

Muốn lúc nào cũng lănh được hết trách nhiệm tinh thần của nghề chúng ta, chỉ có cách chắc chắn nhất, ấy là chuyên tâm vào nghề của ḿnh, yêu nghề đó tha thiết, và luôn luôn cố gắng để mỗi ngày một tiến.

Người thày thuốc muốn được tín nhiệm cần phải xứng đáng là người thày thuốc, cần phải có một nếp sống giản dị, không xa hoa đàng điếm, phải lập gia đ́nh và ở trong gia đ́nh, nêu một tấm gương thanh bạch đứng đắn.

Người thày thuốc phải sống thực tiễn và sống theo thời đại. Trí tuệ phải được rèn luyện, trau dồi luôn, hợp nhân đạo. Đối tượng của sự học là con người, con người toàn diện.

Người thày thuốc không những nên t́m hiểu con người trên lănh vực khoa học mà c̣n cần biết đến đời sống tâm linh nhờ được tiếp xúc với đủ mọi tầng lớp người, nhờ được trông thấy những thử thách của cuộc đời và làm quen với những kiệt tác của nhân tâm, của nghệ thuật và của khoa học.

Sống cho người thân yêu và cho nghề của ḿnh, đó không phải là một đề mục khá đẹp cho một mộ chí hay sao? Và nếu lại c̣n được cái đặc quyền sống cho Tổ Quốc nữa th́ thật là sung sướng vô cùng. Và chung quy có lẽ đó là một cách thẳng thắn nhất để sống cho nhân loại.

Tôi thành thật cầu chúc cho các bạn sẽ là người thày thuốc gương mẫu đó.

 

 

name:            Dinh Van Khai
email:           bskhai@gmail.com
Date:            20/02/11

Nguyễn Hữu Phiếm (1910-1976), Lê Khắc Quyến (1915-1978)...
Xin tham khảo:
http://www.svqy.org/thaytvb.html
Cám ơn,
BS Dinh Van Khai

name:            Trần Thế thiện
email:           tranthethienttt@gmail.com
Date:            06/02/11

Cháu xin chân thành cảm ơn bác về những lời khuyên cũng như chia sẽ kinh nghiệm trong nghề.

name:            pham van ba
email:           ba.pv@pvgas.com.vn
Date:            15/02/11

Kính gửi tất cả các đồng nghiệp của tôi!

Thực sự có thâm niên 20 năm trong nghề y, nhưng tới hôm nay tôi mới đọc được một bài viết đầy đủ và ư nghĩa như vậy. Trong suốt những năm tháng chữa trị cho bệnh nhân tôi luôn ư thức trách nhiệm của người thầy thuốc với người bệnh. Và cũng được nhiều tiếng khen là mát tay. Nhưng qua bài viết này tôi học hỏi thêm được rất nhiều điều.

Cảm ơn bài nói chuyện của Bác sỹ Phước, cám ơn Ykhoanet.com đă đang tải.

name:            lê tiến tú
email:           tubachkim@gmail.com
Date:            13/02/11

Cháu cảm ơn rất nhiều, một lời khuyên bổ ích cho những bác sỹ trẻ . Thày thuốc trẻ như chúng cháu cần được các bậc tiền bối đi trước thường xuyên chỉ bảo. Nhất là những buổi thảo luận như vậy

name:            nguyễn văn đức
email:           nguyenduc0510@gmail.com
Date:            14/02/11

Lời khuyên của bác rất ư nghĩa và giá trị. Những lời khuyên này giúp em thấy giá trị đích thực của một người thầy thuốc cho dù họ không bộc bạch ra bên ngoài. Em hy vọng rằng trên cuộc đời này có nhiều người như người thầy thuốc trong bài viết trên! Em cảm ơn bài viết của bác đă làm em biết thêm nhiều thứ!

name:            pham thi ha
email:           hivong_161187@yahoo.com
Date:            16/02/11

Sau khi đọc lời khuyên của bác cháu đă biết ḿnh cần phải làm nhừng ǵ để trở thành 1 người thày thuốc thực thụ.cảm ơn bác rất nhiều

name:            Tran Huu Du
email:           tranhuudu01@yahoo.com.vn
Date:            17/02/11

Rat vui khi toi nhan duoc loi khuyen nay!

name:            thuẻhtj
email:           anhchangdeptrai_22@yahoo.com
Date:            05/03/11

Bài rất hay. Rất cần thiết cho những người đă là dược sĩ, bác sĩ cũng như những người đang trên trên con đường học tập để tiến tới nghành nghề này . Tôi cũng đang là một sinh viên nên tôi thấy bài này rất có ích cho việc định hướng công tác giúp người bệnh chữa bệnh.

name:            Nguyen Ngoc Ha Duyen
email:           haduyen.270690@gmail.com.vn
Date:            25/02/11

Chau cam on nhung loi khuyen cua bac. Chau mong rang bac se co nhung loi khuyen nhung loi chi dan giup chau vung buoc hon tren con duong su nghiep tuong lai.

Cam on bac rat nhieu. Chuc bac luon thanh cong va hanh phuc.

Lien lac lai voi chau nha bac

 

name:            pham dinh le
email:           phamle024@yahoo.com.vn

Bài nói chuyện hay lắm. Nên giới thiệu cho đồng nghiệp cùng xem

name:            vô danh
email:           zhi0704@yahoo.com

Khi tôi bước vào nghề, thật sự là một tờ giấy trắng với bao lư tưởng và hoài băo. Sống cống hiến và yêu nghề, được bệnh viện trọng dụng...Nhưng đến một lúc nào đó, sự tranh giành quyền lực làm tôi hụt hẫng, vấp ngă...Giờ tôi đă đứng lên và nh́n nghề bằng ánh mắt chính chắn hơn và trăi nghiệm nhiều hơn...Tôi vẫn hành nghề, nhưng xă hội làm cho tôi sống thực tế hơn. Đó là bài học tôi nhận được sau nhiều năm công tác...Đôi ḍng chia sẻ với quư đồng nghiệp

name:            SON HANH PHUC
email:           drsonhanhphuc@gmail.com

Cam on Bac, loi khuyen that co y nghia khong chi doi voi sinh vien ma tat ca nhan vien y te.

name:            vơ thị hạnh
email:           vothihanh89@gmail.com

Rất hay, rất cần, và rất đúng
một nhân viên y tế cần phải đọc, phải hiểu, phải tiếp thu.
 

 


 

 

YKHOA.NET - PHẦN MỀM QUẢN LƯ BỆNH VIỆN TOÀN DIỆN

 

Phần mềm

quản lư bệnh viện

toàn diện

YKHOA.NET

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngày 24/12/2000

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com www.ykhoa.net 

 

Gởi bài cho YKHOANET phanxuantrung@ykhoa.net