Làm
Thầy
Phan Xuân Trung.
Thầy thuốc
Thầy thuốc là tên gọi chung của những người có khả năng
chữa bệnh cho người khác.
Thuở c̣n bé thơ, khi tôi sốt, phát ban, mẹ tôi thường luộc
trứng gà, lăn trên lưng của tôi. Khi tôi đau bụng, mẹ tôi xức
dầu vào rún tôi. Khi tôi nhức đầu, mẹ tôi thường giựt gió. Tôi
ớn lạnh, mẹ tôi cạo gió, nấu cháo
gừng, ủ ấm, nấu nước nóng tắm
cho tôi. Mẹ tôi đă làm thay cho một bác sĩ chuyên khoa nhi để chữa
bệnh cho tôi.
Mẹ tôi kể người đỡ đẻ sinh ra tôi là bà Bảy Mụ. Bà được gọi
tên như vậy là v́ bà chuyện môn đi đỡ đẻ cho người ta. Ở quê,
những người làm công việc này gọi là bà mụ vườn.
Mẹ tôi ốm yếu, thường hay bệnh. Cái thuở sau giải phóng,
ai cũng nghèo, thuốc men không có. Người giúp được cho mẹ tôi là
bà Lan giác hơi. Rơ ràng là chỉ khi mẹ tôi bệnh thật th́ các vết
giác hơi trở nên bầm tím, c̣n không bệnh th́ có giác mấy cũng
không đổi màu. Sau khi giác hơi, mẹ tôi nấu nồi lá xông, đổ thêm
chút dầu gió, trùm mền vào xông hơi. Một hồi sau th́ tỉnh táo
hẳn.
Ở Sài g̣n, gần nhà tôi có Thầy Năm Chích chuyên
môn chữa bệnh. Thầy Năm Chích là y tá quân đội hồi trước. Ông
không phải bác sĩ nhưng chích rất hay, chữa bệnh cho rất nhiều
người.
Khi học tiểu
học, tôi đi ngang Chùa Giác Nguyên thấy
phật tử chặt, băm cành cây thành mảnh nhỏ, phơi khô, gói làm
thang thuốc, chữa bố thí cho người nghèo.
Mẹ tôi, bà Bảy Mụ, Thầy Năm Chích, các phật tử chùa Giác
Nguyên... thảy đều không phải là bác sĩ nhưng đă chữa bệnh cho
tôi và mọi người xung quanh. Họ chính là
những "Thầy Thuốc Nhân Dân".
Thầy Lang
Thời học trung học phổ thông ở trường Ten Lơ Man, đối diện
trường là rạp hát Đại Nam chiếu phim xi nê. Tôi nhớ một bộ phim
tên là "Thầy Lang". Không nhớ rơ chi tiết câu chuyện, chỉ nhớ sơ
sơ rằng có một vị giáo sư y khoa bị
mất trí nhớ đi lang thang rày
đây mai đó. Nh́n ông rất xộc xệch và chán đời. Trong quá tŕnh
lang thang như vậy ông thường chữa bệnh cho những người nghèo mà
không lấy phí. Không ai biết ông là vị
giáo sư nổi tiếng. Một
hôm ông gặp 1 cô gái mù. Thầy
Lang đó đă dùng những dụng cụ nhà bếp như nồi nước sôi, dao chặt
thịt, búa... để mổ sọ cho bệnh nhân. May thay, bệnh nhân
được sáng mắt. Và hay thay đó lại chính là con
gái của ông ta.
(Ảnh trong phim Thầy Lang. Người bên phải là
nhân vật chính.)
Khi tôi học y khoa, các Thầy
dạy ngoại khoa kể về chuyện dùng nước dừa
xiêm để truyền dịch cho lính thương binh. Không có huyết thanh,
nhưng có kiến thức, các Thầy đă cứu sống nhiều thương bệnh binh
bằng cách đó.
Các vị Thầy kể trên đă vận dụng trí năo của ḿnh để biến
những thứ có sẵn xung quanh làm phương tiện cứu chữa bệnh nhân
trong những điều kiện khó khăn.
Suy cho cùng, hành xử của Thầy
Thuốc dựa vào cái Tâm và cái Trí. Tâm thôi thúc thầy thuốc hành
động trước nỗi đau của người khác. Trí giúp thầy thuốc vận dụng
bất cứ những ǵ xung quanh để làm phương tiện chữa trị hữu hiệu.
Thiếu Tâm th́ chẳng muốn giúp
ai. Thiếu Trí th́ chẳng thể giúp người
hiệu quả.
Quan Đốc Tờ
Bác sĩ trước đây được gọi là
"Quan Đốc Tờ" hay
"Quan
Đốc".
Các Quan Đốc Tờ này được học hành bài bản để trở thành
thầy thuốc có chứng nhận đào tạo. Dĩ nhiên, người được đào tạo
bài bản phải biết nhiều và chữa bệnh hiệu quả hơn người tay
ngang.
Quan Đốc Tờ ngày xưa uy nghiêm trong phong thái, tận tâm
tận lực trong công việc, ăn năn khi lỡ gây ra sai sót, hổ thẹn
khi kiến thức không đến nơi.
Có một vị Thầy ở bệnh viện Huyết Học, đầu đă bạc trắng.
Thầy dấn thân trong sự nghiệp chữa ung thư máu. Thầy than thở
với sinh viên rằng đă đến cuối đời rồi mà chẳng cứu giúp được
cho nhiều người. Chứng bệnh ung thư ác nghiệt kia đè nặng lên
tâm tư người Thầy Thuốc mong muốn tận hiến cuộc đời cho bệnh
nhân. Đến nay căn bệnh ung thư chưa có bước điều trị đột phá
nên hoài băo cứu người của Thầy không thành hiện thực.
Ngày nay cũng có nhiều Quan Đốc Tờ với nhiều học vị, bằng
cấp. Khá nhiều vị đă vượt qua khỏi cái nghĩa Đốc Tờ là Bác Sĩ,
họ khẳng định cái học vị Đốc Tờ phải có nghĩa là Tiến Sĩ. Và hơn
thế nữa, phải là “Phó Giáo Sư - Tiến sĩ - Bác sĩ” như thế kia
th́ mới khẳng định vị thế. Có vị học chưa đến đâu cũng ráng t́m
cách được chứng nhận “tương tương tiến sĩ” để in danh thiếp cho
đẹp. Và không ít bằng cấp, học vị được mua bằng vài trăm triệu.
Những cái bằng cấp đó như tấm thảm bay, nâng quan đốc tờ
vào những hàng ghế quản lư, lănh đạo đầy danh vọng và tiền bạc.
Về thực chất th́ những vị quan này không hề có tí kiến thức
chuyên môn để giúp đời. Người ta nói đùa, các vị quan đốc đó khi
chết đi, mang giải phẫu tử thi th́ phát hiện ra rằng họ không có
tim và óc.
Thầy lang băm?
Đọc báo thấy có một ông
Tiến sĩ
vật lư tên Khải, là dân “y khoa
ngoại đạo”, lại xắn tay vào việc chữa bệnh cho trẻ em. Ông ta xót
cho 143 trẻ bị chết v́ bệnh Tay Chân Miệng
mà bên y tế cứ lờ đi như không có ǵ, nên đề xuất dùng
Anolyt để chữa trị cho các cháu.
Một số Quan đốc gọi vị này là
"Lang Băm", không có kiến thức
mà cũng đ̣i chữa bệnh.
Dưới mắt của tôi th́ ông này có Tâm. Ông đau xót trước
cảnh trẻ em bị mắc bệnh và chết mà không có ai của ngành y tế
giúp đỡ một cách hiệu quả.
Dưới mắt cùa tôi th́ ông này có Trí. Cái trí của ông không
phải là kiến thức y khoa được đào tạo bài bản. Cái trí của ông
chỉ cỡ bằng Mẹ tôi, bà Mụ Vườn, thầy Năm Chích...
chỉ cần hiểu rằng diệt được mầm bệnh là ngăn
được bệnh. Và hành vi của
ông ta tương đương với Thầy Lang trong bộ phim xi nê hay của các
vị Thầy quân y trong thời chiến.
Chẳng thể nào ngăn chặn bàn tay của người mẹ cạo gió cho
con, chẳng thể nào ngăn chặn bà mụ vườn đỡ đẻ cho sản phụ. Thế
nhưng người ta đă ngăn chặn bàn tay của ông Thầy Lang Băm kia.
Rủi mà phương pháp của ông thành công th́ mấy mảnh bằng
của các vị Quan Đốc Tờ bị vứt vào sọt rác.
Ư kiến bạn đọc
Trần Xuân Trường
Tôi cảm phục anh tận đáy ḷng v́ những kiến thức bổ ích của anh
được chia sẻ trên webside. Đọc bài này tôi lại càng kính nể anh
- một Bác sỹ giàu y đức. Tôi cũng rất mến "ông già OZon" v́ quả
thật như anh đă nhận xét: dù lài người ngoại đạo nhưng dám xắn
tay vào cứu người (mà theo tôi nếu không thành công th́ cũng
chẳng hại chết ai).
Quang Tín
Hi , Anh Trung , Cảm ơn anh đă viết bài viết thật hay
và ư nghĩa.
Thế hệ trẻ như tụi em rất lờ mờ về những
năm tháng đi qua và có thể mất phương
hướng .
Đọc bài viết của anh mới cảm được Y Đạo được h́nh thành và phát
triển theo thời cuộc .
Một bài viết tâm đắc .
(Quang Tín -nhipcauykhoa.net)
Nguyễn
Bích
Ngọc
Cảm ơn anh Trung.
Trong cái xa lộ thông tin này th́ rác rưởi là chính.
Những "kẻ bới rác" như chúng tôi đă xúc động chảy nước mắt khi đọc bài của anh.
Anh làm chúng tôi đều nhớ đến mẹ, nhớ đến phim thày lang,
nhớ đến lời thề hypocrat, nhớ đến năm tháng học hành nhọc nhằn và những kỷ niệm về nghề.
Anh đă thổi lại ngọn lửa yêu nghề trong tôi.
Chúng tôi thật tự hào và là người may mắn đọc bài của anh.
Như người bới rác t́m ra được mẩu vàng.
Bacsinhaque
Cám ơn anh Xuân Trung.
Không phải người thầy thuốc nào cũng nghĩ được như anh.
Hăy xem trên các diễn đàn, dân ngành y từ sinh viên tới BS, với
đa phần là kiến thức Google, đang "a dua" nhau lên án ông Khải.
Hăy nh́n nhận những ǵ ông làm được mà ngành y chúng ta chưa làm
được, tôi tin rằng ông có tâm và không phải không có trí.
Helen Bui
Bai viết tuyệt vời quá, mong sao nhiều vi Bác sĩ-Tiến Sĩ đọc và cảm nhận để phần"người" không quá lấn át phần "con" trong quá tŕnh điều trị và tư vấn cho bệnh nhân đúng thuốc,
đúng bệnh và quan trọng là cái "tâm" của vị lương y như từ mẫu....
Cao Thanh
Xuân
Câu truyện hay và ư nghĩa, ko nên v́ 1 thứ quá cứng ngắt trong việc khám và chữa bệnh mà chúng ta nên nghĩ thoáng hơn, để t́m cách chữa bệnh nhanh nhất và tốt nhất cho con bệnh, phải làm sao cho xứng đáng câu "lương y như từ mẫu",
đừng v́ lợi cho ḿnh mà đánh mất ḷng nhân ái có trong ta ^^
mai an di
Anh Trung!
Toi thay anh noi nhung dieu ma chi ngam qua hang rao mau nao cua nhung con nguoi co trai tim nhan hau.
Con thi... cac vi ay co doc cung khong hieu duoc dieu ay dau.
Chuc anh khoe de cung chia se... noi dau tran the.
DUONG THI NGOC OANH
BAI VIET RAT THAT, DIEN DAT DUOC NHUNG DIEU RAT DAN DA NHUNG THUC TE VA CO Y NGHIA THAT THAM THUY.
Dr công
Rất hay! Hay nhất là nạn "học giả bằng thật", tồn tại của ngành
giáo dục hiện nay, cần phải chấn chỉnh ngay.
BS Y90A
Bài viết rất hay. Lâu lâu mới đọc được một bài viết bằng cái tâm và chất chứa cảm xúc như vậy.
Mong XT có nhiều bài mới.
Vơ King Luân
Bạn nói đến điều mà chúng ta hay hỏi tại sao người xưa hay nói là bác sĩ và bác tài. Mặc dù đẳng cấp về kiến thức là khác nhau nhưng họ đều phải có 02 điều tối quan trọng là Tâm và Trí và đều nắm
giữ hoặc ít nhất là người bảo vệ hoặc nắm
giữ sự sống và cái chết.
Tiếc là trong thời buổi loạn lạc này đa số là y tặc và lái tặc
Bùi Tuyến
Chinh vi nhung y tac do da lam cho nen y te viet nam bay gio tro nen nhu vay.
Kinh mong nhung ai da duoc ton len lam thay hay lam dung trach nhiem. dung vi dong tien ma mat di chu "thay" trong nganh y
Vũ Thị Hải
Đọc bài thầy Trung viết, tôi thấy thật xót xa cho ngành y của chúng ta. Đến người trong ngành c̣n cảm nhận, tự nhận thấy ḿnh xuống cấp như vậy huống chi dân thường. Tôi thấy buồn v́ xă hội đă không tạo ra những nhân viên ngành y tốt hơn thời xa xưa mà lại càng tồi tệ hơn khi mà y văn thế giới ngày càng phát triển. Là người nằm trong giáo dục ngành y, tôi thấy buồn mà lực bất ṭng tâm. Một ḿnh chẳng làm lên ǵ cả, nhưng tôi vẫn làm, làm được đến đâu hay đến đó. Giống như người mẹ, bà mụ vườn, hay thầy Lang mà thầy Trung đă viết ở trên.
Cảm ơn thầy rất nhiều.
Phạm Đức Trường
Tôi đang buồn, đọc xong bài của Anh lại thấy buồn thêm!
Xin cảm ơn những ḍng tâm sự đích thực của Anh.
Trường, một BS ở Thái B́nh
Tran van luu
Qua la mot bai viet hay! Qua that nhung gj trong tham tam toi
bao lau nay cung tu hoi minh nhjeu lan rang lam the nao de minh
co the lam mot bac sy dung voj nghj cua no! Cam on ban nhjeu bay
gjo phan nao cau tra loi da co!
Vơ Đức Chiêu
Chào anh Trung!
Phim Thầy Lang là phim màn ảnh rộng của Ba Lan.
Em nhớ c̣n một chi tiết rất hay là ông dùng 1 cái ḱm lớn
để nhổ răng cho bệnh nhân - Ông vác bệnh nhân đi khắp vườn, cuối
cùng phải ép vào chuồng dê (cừu...) để bẩy th́ mới nhổ được cái
răng.
Ông Ts Khải chữa bệnh TCM có thể đúng hoặc không đúng, nhưng "Vô
Hại". Làm Y khoa trước tiên phải không hại ai.
Chiêu
Nguyễn văn Vĩnh
Tôi rất tâm đắc bài viết nầy của BS P.X Trung.
Bây giờ y tặc nhiều quá! Bs đa
phần có đến.. "7"
đức . Cũng là người trong ngành,
tôi thật xót xa.
Le Van Chuong
Ban viet qua hay, dien dat het y cua minh. Minh cung
muon viet nhu vay nhung doc xong thi thay kg can viet nua. Cam
on ban. Y90D.
|
