Gà trong dinh dưỡng và sức khỏe
 Gà là loại thực phẩm ít khi vắng mặt trong các bữa tiệc ở Việt Nam. Đây là một món ăn rất có lợi cho sức khỏe con người. Rất nhiều món ăn bài thuốc được chế biến từ gà.
Một hôm, có người hỏi nhạc sư Giuseppe Verdi (Italy): “Xin nhạc sư vui ḷng cho biết nguồn gốc mọi cảm hứng sáng tác?”. Ông hóm hỉnh trả lời: “Từ một đĩa xúp gà gị!”.
Món xúp gà gị mà nhà soạn nhạc lừng danh ấy ưa thích đă xuất hiện từ thiên niên kỷ thứ ba trước Công nguyên. Theo một bảng ghi lại trên tường đền thờ Osiris ở Memphis (Ai Cập) th́ con gà gị đă đi vào món xúp một cách ngẫu nhiên. Một nô lệ bắt trộm con gà gị từ căn hầm của Pharaoh rồi giấu vào một b́nh nước sôi. Anh ta bị lính canh bắt quả tang giữa lúc đang nhai ngấu nghiến chiếc đùi gà. Kẻ nô lệ khốn khổ bị dẫn đến cung điện chờ lănh h́nh phạt. Nhưng nhà vua nh́n vào b́nh đựng nước gà, hít lấy hít để mùi thơm gợi cảm bốc ra, dùng thử một ít nước và nếm thử miếng thịt gà gị. Vua gật gù hài ḷng, ra lệnh xóa tội cho tên nô lệ và phong làm... bếp trưởng của triều đ́nh.
Cùng với thời gian, người ta thêm vào nồi xúp gà rau quả tươi, thịt, cá, tôm, cua, trứng, các loại xương, đậu hạt khô, cà rốt, khoai tây, rau thơm... làm cho món xúp càng trở nên ngon miệng. Món xúp gà rất cần thiết cho nhu cầu dinh dưỡng của người già và trẻ em do hàm lượng sinh tố và giá trị dinh dưỡng ít bị biến đổi qua nấu nướng và dù không nhai kỹ vẫn tiêu hóa được dễ dàng.
Gà ác tiềm thuốc Bắc
Gà ác nhỏ, lông trắng nhưng da thịt, xương đều đen thuộc giống Gallus bankiwa, máu đỏ hơn gà thường, chứa nhiều lysin. Thịt gà ác được ưa chuộng v́ bổ dưỡng, thường dùng cho người suy nhược, dưỡng bệnh, sản phụ mới sinh, hầm chung với toa thuốc bắc bổ dưỡng (hoài sơn, sinh địa, sâm, táo tàu...). Nếu kết hợp với tam thất, mật ong th́ nó trở thành một món ăn bổ dưỡng không kém ǵ nhân sâm.
Thịt gà ác giàu axit amin, canxi, photpho, sắt, protid, lipid. Trứng tuy nhỏ nhưng tỷ lệ ḷng đỏ cao đến 34%. Thịt gà ác trị thận suy, đau lưng, ra mồ hôi trộm, chân tay yếu mỏi, tốt khi bồi dưỡng cho người mới ốm dậy, phụ nữ sau khi sinh.
Canh trứng-cà chua-đậu phụ
Có một thực đơn dễ làm, rẻ tiền và các thành phần hỗ trợ cho nhau về mặt dinh dưỡng, đó là trứng, cà chua, đậu phụ nấu canh. Chỉ cần đun sôi nước, thêm vài lát cà chua, đậu phụ thái miếng, đập quả trứng gà cho vào, nêm vừa miệng là có được chén canh trứng.
Ḷng đỏ trứng chứa nhiều vitamin B1, B2, PP, A, D. Trong một quả trứng, lượng vitamin D gấp 3 nhu cầu hằng ngày. Nhược điểm của ḷng đỏ trứng là giàu cholesterol, gây xơ vữa động mạch, dẫn đến cao huyết áp hoặc tai biến mạch máu năo. Đậu phụ chứa lexitin chống h́nh thành cục máu đông nên làm giảm tác hại của cholesterol. Cà chua có các chất chống oxy hóa, ngăn cản sự xơ vữa thành mạch và chống lăo hóa, làm giảm các bệnh tim mạch. Hai thành phần này vừa làm tăng tác dụng bổ dưỡng của trứng gà vừa làm giảm tác dụng phụ do trứng mang lại.
Gà dùng làm thuốc
Một loại thuốc bổ được chế tạo từ tinh chất gà đă xuất hiện trên thị trường với tính chất chống viêm và chống sự xâm nhiễm của virus. Nó được gọi là Essence of chicken, kích thích hệ miễn nhiễm, tăng cường khả năng pḥng bệnh cho cơ thể chống lại cảm cúm, các bệnh nhiễm khuẩn khác, đồng thời làm giảm chứng huyết áp cao và ngăn chặn bệnh xơ vữa động mạch liên quan đến tuổi tác. Cách đây vài thập niên, thuốc bổ bào chế từ phôi trứng gà cũng rất được ưa chuộng.
Món gà ác chưng ngũ vị (hạt sen, đại táo, đậu ván trắng, hoài sơn, mộc nhĩ) là món ăn phối hợp các chất bổ dưỡng, mạnh t́ vị, giúp ăn ngon, giúp người suy nhược mau khỏe lại. Trong đó, gà ác là nguồn protein lành, không gây dị ứng; hạt sen dưỡng tâm, bổ t́, cố tinh, trị mất ngủ, suy nhược cơ thể. Đại táo bổ dưỡng, ích khí, tồn thần, tiêu viêm, điều ḥa các vị thuốc khác. Hoài sơn thanh nhiệt, ích thận, giải độc. Đậu ván trắng tức bạch biển đậu bổ t́ vị, giải nhiệt trị biếng ăn, giải độc.
Gà ta bổ dưỡng hơn gà công nghiệp v́ được nuôi thả, thường xuyên hoạt động nên cơ bắp săn chắc. Gà thả rong thường bới đất kiếm ăn, có được những chất cần thiết cho sự phát triển như sinh tố, khoáng chất... (Theo Đẹp) |
