www YKHOANET

 

Y HỌC PHỔ THÔNG

Cấp cứu

Sức khỏe trẻ em

Sức khỏe người cao tuổi

Sức khỏe phụ nữ

Cao huyết áp

Bệnh thường gặp

Khớp

Huyết học

Tai mũi họng

Tâm thần

Răng hàm mặt

Bệnh mắt

Pháp y

Thẩm mỹ

Kỹ thuật y khoa

Da liễu

Hỏi đáp sức khỏe

 

CHUYÊN ĐỀ GIỚI TÍNH

Nghiên cứu t́nh dục học

Thắc mắc biết hỏi ai

Giới tính

Sách giáo dục giới tính

Sức khỏe t́nh dục

Tṛ chuyện về t́nh dục

HIV/AIDS

Bệnh của cơ quan sinh dục

 

Bệnh Dại và Vacxin

 

Sau khi L. Pasteur t́m ra được vacxin pḥng bệnh dại vào năm 1885, loài người tưởng như khống chế và loại trừ được căn bệnh chết người này. Vậy mà đến nay 97% trường hợp gây bệnh dại hiện nay ở Việt Nam là do chó và 80% các trường hợp mắc là ở châu Á.

Năm 2003 có sự gia tăng bệnh dại trở lại ở Trung Quốc: trong 9 tháng năm 2003 đă có tới 1.300 người tử vong so với cả năm 2001 chỉ có 854 người. Nguyên nhân là do phong trào nuôi chó cảnh gia tăng, chó lang thang tăng và tỷ lệ tiêm pḥng bệnh dại thấp. Hàn Quốc cũng tuyên bố đă loại trừ được bệnh dại từ năm 1984 nhưng đến năm 2003 xuất hiện trở lại và gây tử vong cho 2 người. Hàng năm, toàn thế giới vẫn c̣n 50.000 người tử vong v́ căn bệnh nguy hiểm này.

Bệnh dại tái xuất hiện ở một số nước, đặc biệt là châu Á

Cứ 15 phút có 1 người châu Á tử vong v́ bệnh dại: 40% số này là trẻ em dưới 15 tuổi. Đó là tuyên bố của bác sĩ FX-Meslin tại Hội nghị quốc tế về bệnh dại họp ở Băng Cốc (Thái Lan). BS. Meslin c̣n cho biết cứ mỗi giờ có 800 người châu Á nghi bị súc vật dại cắn và phải đi tiêm vaccin.

Ở Việt Nam, hàng năm có tới 650.000 người bị súc vật (chủ yếu là chó nghi dại) cắn phải đi tiêm vaccin. Số người tử vong v́ bệnh dại từ mức 400-500 người trước năm 1995, nay c̣n 50-60 trường hợp. Đó là nhờ tiêm pḥng vaccin và huyết thanh kháng dại, với tổn phí lên đến khoảng 70 tỷ đồng, chưa kể ảnh hưởng lớn về sức khỏe và ngày công lao động. Ngoài ra, Bộ Y tế c̣n phải chi mỗi năm 250 triệu đồng cho Chương tŕnh Pḥng chống bệnh dại quốc gia và Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn chi hàng chục tỷ đồng để tiêm vaccin cho đàn chó nuôi (mặc dù mới đạt tỷ lệ rất thấp là 20%).

Sau châu Á, vùng có nguy cơ mắc bệnh dại cao là châu Phi và Nam Mỹ. Thậm chí một số nước châu Âu như Bỉ, Đan Mạch, Pháp, Đức, Luxembourg, Hà Lan, Thụy Sĩ vẫn c̣n lưu hành bệnh dại nhưng ở mức thấp và nguồn bệnh là từ chó chuyển sang các loài thú khác như chồn, cáo, dơi.

Thực trạng về việc pḥng chống bệnh dại ở các nước châu Á

Hiện nay, việc tăng cường giám sát bệnh dại đă được các nước châu Á quan tâm hơn; như Malaysia có nhiều pḥng xét nghiệm chẩn đoán bệnh từ mẫu súc vật bằng phương pháp kháng thể huỳnh quang. Việc chẩn đoán bệnh và theo dơi lâm sàng trên người tính chung ở cả châu Á chỉ đạt 27%, mặc dù một số nước có pḥng thí nghiệm với trang thiết bị hiện đại và đội ngũ kỹ thuật viên giỏi, như Ấn Độ, Trung Quốc, Indonesia... Các nước khác có đầu tư thiết bị nhưng không duy tŕ thường xuyên việc giám sát bệnh phẩm, nhất là ở vùng sâu, vùng xa nên khó kiểm soát triệt để; Không những lơi là việc giám sát chó mà c̣n không quan tâm đến các đối tượng khác, nhất là súc vật hoang dă nên việc khống chế, tiến tới loại bỏ căn bệnh chết người này sẽ khó đạt kết quả trong vài ba năm tới.

Tiêm vaccin cho chó để tạo vành đai an toàn bảo vệ người đă được thực hiện ở Trung Quốc, Thái Lan và có kết quả rơ rệt: hạ được tỷ lệ tử vong do bệnh dại. Malaysia đă tiến hành tiêm pḥng vaccin cho chó dọc biên giới, tạo “vành đai miễn dịch quốc gia”. Ấn Độ, Philippin, Srilanka và Thái Lan đă dùng vaccin dạng uống cho đông đảo quần thể chó thả rông và có hiệu quả rơ rệt, đương nhiên là tốn kém nhiều. C̣n Việt Nam mới chỉ tiến hành việc này ở các thành phố lớn, đông dân. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp &ø Phát triển Nông thôn, hàng năm Bộ tổ chức hai chiến dịch tiêm pḥng cho chó nhưng mới đạt 60% ở các thành phố lớn, c̣n vùng nông thôn tuy có nhiều chó thả rông nhưng lại được tiêm pḥng quá ít (15%).

Ở nước ta, số ổ dịch dại ở chó trong năm 1998 là 214, đến năm 2004 giảm c̣n 2; Và số ổ dịch ở mèo khi so sánh ở 2 năm đó là 14 và 0. Tuy kết quả pḥng chống bệnh dại đă đạt kết quả khá khả quan, nhưng với 2 tập quán: nuôi chó thả rông và ăn thịt chó, việc giảm số chó nuôi và giảm nguy cơ bệnh dịch khó có thể thực hiện được trong vài ba năm tới. Mặt khác, dù chó đă được tiêm vaccin, nhưng khi cắn người vẫn không thể khẳng định là vô hại và người bị chó cắn vẫn phải đi tiêm vaccin. V́ thế, vaccin cho người vẫn đang được quan tâm phát triển và sử dụng ở châu Á.

Vaccin từ mô thần kinh súc vật lớn (cừu, bê) đă có từ cuối thế kỷ 19 và đến năm 1958 được thay thế bằng vaccin làm từ năo chuột ổ (phương pháp Fuenzalida). Vaccin Fuenzalida có nhiều ưu điểm như giá thành hạ, giảm dần số lần tiêm và lượng tiêm..., đă có đóng góp lớn trong việc dự pḥng bệnh dại ở các nước trong 4 thập niên vừa qua. Song, v́ c̣n những nhược điểm lớn về tính an toàn và công hiệu nên Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo không nên dùng. Các nước như Thái Lan, Philippin, Srilanka đă ngưng sử dụng vaccin Fuenzalida từ những năm giữa thập niên 1990 và chuyển sang dùng vaccin nuôi cấy tế bào. Vaccin mới có hiệu quả bảo vệ cao và đặc biệt an toàn hơn nhiều nhưng lại quá đắt, gấp 10-20 lần so với vaccin cũ nên chưa phổ biến.

Triển vọng

Khi virus dại nhiễm vào người sẽ không có thuốc đặc trị và tử vong là điều khó tránh khỏi. Dại là loại bệnh do súc vật truyền gây tử vong cho người đứng đầu thế giới, con số 50.000 người tử vong/năm là chưa tính đủ, c̣n thiếu con số thống kê ở nhiều nước, đặc biệt là các nước châu Phi.

Nhờ tăng cường quản lư đàn chó nuôi và tiêm pḥng vaccin cho người (mỗi năm tiêu thụ 5 triệu liều vaccin cho người), Trung Quốc đă giảm đáng kể tỷ lệ tử vong v́ bệnh dại: từ 5.200 trường hợp trong năm 1988 xuống c̣n 200 vào năm 1995. Ở châu Á, Singapore và một phần bán đảo Malaysia đă loại trừ được bệnh dại.

Việc khắc phục giá cả khi dùng vaccin tế bào tiêm trong da (Vero, PCEC) sẽ mở rộng thị trường sử dụng loại vaccin này ở Việt Nam. Vaccin Fuenzalida cải tiến của Viện Vaccin ít gây phản ứng phụ, giá rẻ chắc chắn sẽ c̣n tồn tại một thời gian nữa. Huyết thanh kháng dại do Việt Nam tự sản xuất đă góp phần đáng kể trong việc làm giảm tỷ lệ tử vong cho người bị chó cắn ở các vùng nguy hiểm như đầu, mặt, bộ phận sinh dục.

Không chỉ người bị súc vật nghi dại cắn mới cần tiêm pḥng, các đối tượng có nguy cơ cao như bác sĩ thú y, nhân viên đi bắt chó thả rong, công nhân sản xuất vaccin, người có nghề nghiệp tiếp xúc nhiều với thú, người đi du lịch đến các vùng có dịch... cũng cần tiêm vaccin...
 

NGUỒN BỆNH

- Từ động vật: chó, mèo, chuột, cáo... bị nhiễm virus dại truyền sang người.
- Ở Việt Nam nguồn bệnh dại chủ yếu là chó, mèo.

TRIỆU CHỨNG DẠI Ở SÚC VẬT

- Hung dữ khác thường.
- Nước dăi nhiều.
- Giọng sủa khàn.
- Liệt hàm dưới, liệt chi, toàn thân và chết.
- Triệu chứng dại của mèo giống của chó nhưng thích lánh vào chỗ tối.
- Mèo dại rất nguy hiểm.

BIỆN PHÁP PH̉NG CHỐNG BỆNH DẠI

1. Hạn chế nuôi chó.
2. Tiêm pḥng dại cho chó.
3. Chó nuôi phải xích, nhốt.
4. Chó ra đường phải có rọ mơm.
5. Người bị chó, mèo nghi dại cắn phải đi tiêm pḥng dại sớm, đầy đủ.
6. Không nên điều trị thuốc Nam khi bị chó, mèo dại cắn.
CÁCH XỬ TRÍ KHI BỊ SÚC VẬT NGHI DẠI CẮN

Tại chỗ:
- Rửa thật kỹ vết cắn bằng xà pḥng và các chất sát khuẩn để diệt virus dại.
- Nếu phải cắt lọc vết thương chỉ được khâu trong trường hợp vết cắn đă quá 5 ngày.
Đến ngay cơ sở y tế:
- Bị cắn nhiều vết nguy hiểm.
- Bị cắn ở đầu, mặt, cổ, đầu chi, bộ phận sinh dục.
- Không theo dơi được con vật.
Phải tiêm vaccin pḥng dại và kháng dại sớm.

Bệnh Dại và Vacxin
Chế tạo thành công vacxin chống tụ cầu vàng
Chủng ngừa Viêm gan siêu vi B như thế nào?
Chủng ngừa và chủng ngừa nhắc lại
Các loại vaccin
Các loại vaccin khác nên tiêm cho trẻ
Giải tŕnh về mối liên quan giữa Tamiflu và các trường hợp trẻ em tử vong
Hăng GenVec nghiên cứu thử nghiệm vắc xin HIV giai đoạn 2
Khi bị chó cắn
Khi nào không được tiêm chủng cho trẻ
Làm sao biết được trẻ đă tiêm pḥng lao chưa?
Lần đầu tiên Việt Nam cho phép lưu hành vacxin pḥng cúm
Lịch tiêm chủng
Những hiểu biết cơ bản về cúm gia cầm
Những thông tin cần biết về chủng ngừa
Những điều cần biết về viêm gan siêu vi B
Những điều cần biết về việc tiêm pḥng (chích ngừa) cho trẻ em
Pḥng ngừa bệnh Rubela
Phản ứng phụ khi tiêm vacxin
Phỏng vấn Tiến sĩ Bùi Quang Anh, Cục trưởng Cục thú y: Tiêm pḥng vaccin cúm gia cầm là để bảo vệ con người
Sản xuất vacxin viêm gan A, B bằng công nghệ gene
Sắp có vacxin pḥng cúm dạng xịt mũi
Tanic - vacxin đầu tiên giúp bỏ thuốc lá
Thiếu vacxin DTC làm tăng nguy cơ mắc bệnh ở trẻ
Tin vui cho người nghiện thuốc lá: Vắc xin cai thuốc!
Tiêm pḥng - cách ngừa bệnh viêm gan B tốt nhất
Tiêm pḥng sởi rồi vẫn mắc bệnh?
Tiêm pḥng viêm phổi ở trẻ nhỏ cũng làm giảm bệnh ở người lớn
T́m hiểu bệnh uốn ván và vacxin pḥng uốn ván
T́m hiểu cách pḥng chống bệnh bạch hầu bằng vacxin
T́m ra vacxin ngǎn ngừa phát triển của HIV ?
Vacxin hôm qua và hôm nay
Vacxin mới pḥng viêm tai giữa cho trẻ nhỏ
Vacxin phối hợp
Virus trong vacxin pḥng bại liệt đường uống có thể gây bệnh
Viêm năo Nhật Bản B: Nguy hiểm nhưng có thể đề pḥng
Việt Nam thử nghiệm vacxin pḥng viêm gan B thế hệ 3
Ấn Độ thử nghiệm một loại vaccin AIDS mới

Tài liệu về Vắc xin

Website Siêu vi gan B:

 

YKHOANET

 

BS PHAN XUÂN TRUNG

"Lăng tử giữa thương trường"


 WHO definition of HEALTH:
Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.


HỆ THỐNG PHẦN MỀM
QUẢN LƯ
BỆNH VIỆN

YKHOA .NET Total


HT MEDSOFT

Hệ thống quản lư tổng thể bệnh viện đa khoa và chuyên khoa


Web based

ASP.NET - Unicode

MS SQL server


Quản lư chuyên môn:

QL Bệnh nhân:

- Tiếp nhận

- Thu phí

Lâm sàng ngoại trú:

- Bệnh án ngoại trú.

- Toa thuốc thông minh.

Lâm sàng nội trú:

- Bệnh án nội trú.

- QL giuờng bệnh.

- QL xuất nhập viện.

Cận lâm sàng:

- Siêu âm đa chức năng

- Nội soi đa chức năng

- X quang, CT, MRI

- Xét nghiệm

- Giải Phẫu Bệnh

- Tế Bào Học

Quản lư dược:

- Dược BV

- Quầy thuốc tây

Quản lư hành chánh

- Nhân sự BV

- Tài sản cố định

- Trang thiết bị

- Vật tư tiêu hao

- Tài chánh - Kế toán

- Công văn

- Thư viện

Liên hệ: 0903-774437

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngày 24/12/2000 - Năm thứ Tư.

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com www.ykhoa.net 

 In trang này     Phản hồi

Web Master: Dr PHAN XUAN TRUNG - drxuantrung@ykhoa.net