www YKHOANET

CHUYÊN ĐỀ GIỚI TÍNH

Nghiên cứu t́nh dục học

Thắc mắc biết hỏi ai

Giới tính

Sách giáo dục giới tính

Sức khỏe t́nh dục

Tṛ chuyện về t́nh dục

HIV/AIDS

Bệnh của cơ quan sinh dục

Các khối u và ung thư

Nghe nói đến các khối u và ung thư, phản ứng tâm lư chung là sợ hăi, nghĩ đến đau đớn và cái chết. Thực ra, các khối u không đáng sợ như cảm tưởng của mọi người. Không phải khối u nào cũng là ung thư, và đối với ung thư, nhiều trường hợp nếu phát hiện sớm sẽ có khả năng chữa khỏi.

Một tâm lư khác trong giới trẻ cho rằng ung thư là bệnh của người già, người trẻ không cần phải biết. Vậy cũng là sai, v́ có những loại ung thư xuất hiện cả ở người trẻ tuổi. Nhiều loại ung thư phát ra khi nhiều tuổi nhưng lại có căn nguyên từ khi c̣n trẻ. Các bạn trẻ rất cần hiểu biết để pḥng ngừa và xử trí tốt căn bệnh này.

  • Thế nào là u, u lành, u ác tính, ung thư?

U là hiện tượng một số tế bào vượt ra ngoài sự kiểm soát của cơ thể, tăng trưởng khi không cần thiết, tạo nên một khối tế bào thừa, không có chức năng ǵ cả.

Đa số các khối u là u lành tính, có nghĩa là sinh ra ở đâu th́ nằm ở đó, nh́n chung vô hại. U lành tính bao gồm đa số các nốt ruồi, hạt cơm và rất nhiều các u cục khác, trong đó có những u sâu ở bên trong người, bạn không sờ thấy.

Khác hẳn u lành tính, u ác tính gồm các tế bào thay đổi rất bất thường, có tính xâm lấn. Chúng xâm lấn vào lănh địa của các tế bào b́nh thường. U ác tính phát triển ở cơ quan nào th́ làm hại đến hoạt động của cơ quan ấy, hủy hoại cơ quan ấy. U ác tính chính là ung thư. Ban đầu, ung thư phát sinh ở một vị trí, sau đó các tế bào ác tính có thể di chuyển đến những nơi khác trên cơ thể, sinh sống, phát triển ở đó, tạo thành các u ác tính mới, gọi là di căn.

  • Tại sao ngày nay có nhiều người bị ung thư?

Sự phát triển bất thường của các tế bào ác tính xảy ra là do gene của tế bào bị đột biến. Sự đột biến gene này do nhiều nguyên nhân gây ra. Có thể là do di truyền, tế bào đă có một gene bị đột biến từ thế hệ trước. Tuy nhiên, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bệnh ung thư là do môi trường (các yếu tố trong cuộc sống, các chất độc hại) làm đột biến nhiều gien mà gây ra.

Tư xưa đến nay, bệnh ung thư vẫn luôn tồn tại, nhưng trước kia ông bà ta nhiều khi không biết ḿnh có bệnh. Đó một phần do khả năng chẩn đoán ung thư có hạn, phần khác do các cụ chết v́ các bệnh truyền nhiễm, tuổi thọ trung b́nh thấp, không đủ thời gian cho ung thư phát bệnh. Ngày nay, cuộc sống đă cải thiện nhiều, vệ sinh pḥng bệnh tốt hơn, nhiều bệnh trước là nan y nay đă có thuốc chữa, con người sống lâu, sống khỏe hơn. Các khối u ác có thể phát triển đến mức chín muồi, nhận thấy và chẩn đoán được, chính v́ thế mà tỷ lệ ung thư ngày nay cao hơn. Ô nhiễm môi trường do các chất thải công nghiệp, đô thị, do các hóa chất dùng trong nông nghiệp cũng là một yếu tố kích thích sự h́nh thành ung thư.

  • Cách pḥng ngừa bệnh ung thư

Không có cách nào đảm bảo cho bạn cả đời không bị ung thư. Tuy nhiên, bạn vẫn có những cách pḥng ngừa khá hữu hiệu như sau:

* Tránh các thứ làm tăng nguy cơ bệnh ung thư

Ở nước ta, thuốc lá là yếu tố hàng đầu làm tăng nguy cơ bị các bệnh ung thư. Có thể bạn cho rằng hút thuốc chẳng hại ǵ, hoặc có chết sớm một chút cũng được, nhưng bạn sẽ thay đổi ư kiến nếu bạn có người thân chết v́ ung thư phổi và được chứng kiến căn bệnh đó giết người ta như thế nào. Khói thuốc lá c̣n có liên hệ với nhiều loại ung thư khác nữa. Càng hút nhiều, hút lâu, tiếp xúc nhiều với khói thuốc của người khác, bạn càng có nhiều khả năng bị ung thư, bất kể bạn là nam hay nữ giới. Rượu và thuốc lá như hai yếu tố cộng hưởng, người nào vừa hút thuốc vừa uống rượu th́ có nguy cơ ung thư rất cao.

Bên cạnh khói thuốc lá, có nhiều chất khác cũng làm tăng nguy cơ ung thư như chất phóng xạ, amiăng, lưu huỳnh, thức ăn cháy đắng, đồ ăn rán xào nhiều mỡ, chất bảo quản... Người Trung Quốc ăn nhiều thức ăn xào rán nên bị ung thư đường tiêu hóa nhiều hơn các nước khác.

Ngoài ra, y học đă phát hiện một số loại vi rút có khả năng gây ung thư. Vi rút papilloma có một số chủng có thể gây ung thư cổ tử cung và ung thư dương vật. Bạn hăy dùng bao cao su khi quan hệ t́nh dục để tránh vi rút này. Nếu có viêm nhiễm ở đường sinh dục, bạn hăy chữa trị ngay. Vi rút viêm gan B ở một số người gây bệnh gan măn tính, rồi sau đó tiến triển thành sơ gan, ung thư gan. Loại này lây qua đường t́nh dục và đường máu, bạn hăy tích cực pḥng ngừa.

* Tăng cường sức khỏe để có sức đề kháng tốt nhất

Người khỏe mạnh th́ sức đề kháng cao, hệ miễn dịch có khả năng kháng cự với các mầm bệnh ung thư sớm. Nếu sức đề kháng giảm, nguy cơ ung thư cũng tăng lên (những người mang vi rút HIV bị giảm sức đề kháng nên có tỷ lệ ung thư cao). Bạn hăy luôn rèn luyện cơ thể khỏe mạnh. Điều này không chỉ giúp pḥng những bệnh thông thường mà c̣n giảm nguy cơ ung thư nữa.

* Phát hiện bệnh sớm

Một bí quyết đối phó tốt với bệnh ung thư là phát hiện sớm và điều trị ngay, v́ khi đó khả năng trị khỏi lớn hơn nhiều so với khi ung thư đă phát triển và di căn. Nhiều bệnh nhân thấy có khối u nhưng “v́ bận quá nên mặc kệ, chắc nó khỏi thôi mà”, hoặc “có đau đâu mà đi khám”, để đến khi ung thư quá lớn và di căn th́ không chữa được. Khi tŕnh bày về ung thư sinh dục, chúng tôi sẽ giới thiệu với các bạn cách tự khám vú, tự khám tinh hoàn, và phiến đồ âm đạo. Bạn hăy thực hiện những biện pháp pḥng ngừa ấy, để tránh cho ḿnh những đau đớn và mất mát không đáng có.

  • Các loại ung thư sinh dục ở nam giới

* Ung thư dương vật

Đây là một loại ung thư khá phổ biến, thường chỉ phát ra ở nam giới trên 40 tuổi, hay gặp nhất ở những người hẹp bao quy đầu. Điều đáng ngại là nhiều khi người bị bệnh thấy nổi cục hoặc loét ở dương vật lại nghĩ ḿnh bị bệnh lây qua đường t́nh dục, rồi v́ thiếu hiểu biết mà tự uống thuốc, không đi khám, để bệnh tiến triển đến mức nguy hại. Bạn đừng lo ngại quá, v́ có nhiều loại u dương vật lành tính, không phải là ung thư, nhưng bạn nên đi khám và làm sinh thiết để xác định u lành hay u ác. Nếu u ác mà điều trị sớm th́ vẫn có thể khỏi và giữ được dương vật.

Để pḥng ngừa ung thư dương vật, bạn hăy vệ sinh cơ quan sinh dục hàng ngày, rửa sạch bên trong bao quy đầu, đừng để chất dịch hay cặn màu trắng tích trữ trong đó. Kéo bao quy đầu về phía sau để rửa cũng là dịp bạn sờ kỹ dương vật xem có nổi cục ǵ không. Dùng bao cao su trong sinh hoạt t́nh dục, bạn sẽ tránh được virus papilloma (có khả năng gây ung thư). Nếu hẹp bao quy đầu, bạn nên đến bệnh viện cắt, vừa để vệ sinh được dễ dàng, vừa để pḥng ngừa ung thư dương vật.

* Ung thư tinh hoàn

Ung thư tinh hoàn là ung thư của tuổi trẻ, đa số các trường hợp xảy ra ở độ tuổi 15-35. Nếu sờ thấy cục trong bao tinh hoàn, bạn nhất thiết nên đi khám, nhưng đừng lo lắng quá, v́ đa số các cục u ở trong bao tinh hoàn là lành tính. Loại ung thư này hiếm gặp.

Tuy rằng hiếm gặp, nhưng nó vẫn có thể xảy ra. Tốt nhất là bạn tự khám tinh hoàn để nếu có khối u th́ kịp thời chẩn đoán và điều trị. Nếu bạn từng có tinh hoàn không sa hoặc sa một phần th́ nguy cơ ung thư tinh hoàn cao hơn, bạn rất nên tự khám.

Chỉ cần khám một tháng một lần. Bạn hăy khám sau khi tắm nước nóng (v́ điều kiện ấm nóng khiến bao tinh hoàn giăn ra, dễ khám). Cặp tinh hoàn của bạn thông thường sờ thấy cứng, kích thước không mấy chênh nhau, trên mỗi tinh hoàn ở phía sau có hằn lên như một sợi dây, đó là mào tinh, mào tinh nối vào ống dẫn tinh ở phía trên tinh hoàn. Nếu sờ thấy có cục hay sần sùi ǵ khác, nhất là cục bám ở tinh hoàn, hoặc tinh hoàn thay đổi h́nh dạng, bạn hăy đi khám.

* Ung thư tuyến tiền liệt

Đây là một thứ bệnh ở nam giới cao tuổi. Loại ung thư này không có cách nào phát hiện sớm, nhưng may mắn là tiến triển rất chậm, nhiều trường hợp người ta chết v́ một nguyên nhân khác, khi xét nghiệm tử thi mới bị phát hiện là có mầm mống ung thư tuyến tiền liệt. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng chế độ ăn uống nhiều thịt, ít rau xanh góp phần phát triển loại ung thư này. V́ vậy, loại ung thư này thường gặp ở Mỹ và các nước Tây Âu, ít gặp ở nước ta. Tuy nhiên, hiện nay việc tiêu thụ thực phẩm động vật ngày càng tăng, nên bạn cần lưu ư đến căn bệnh này.

Ung thư tuyến tiền liệt khi đă nặng có thể gây chứng đi tiểu ra máu. Khi chưa di căn, bệnh có nhiều khả năng chữa khỏi, nhưng nếu đă di căn th́ chỉ điều trị tạm thời mà thôi.

  • Các loại ung thư sinh dục ở nữ giới

* Ung thư cổ tử cung

Ung thư cổ tử cung và ung thư vú là hai loại ung thư thường gặp nhất ở phụ nữ Việt Nam. Ung thư cổ tử cung thường gặp ở tuổi 40-50.

Nhờ kỹ thuật phiến đồ âm đạo mà các nước phát triển loại trừ được đa số các trường hợp ung thư cổ tử cung từ trước khi nó h́nh thành hoặc xâm nhiễm. Ở nước ta, kỹ thuật này có ở các bệnh viện phụ sản và khoa phụ sản của bệnh viện tỉnh. Để pḥng ngừa bệnh này, bạn hăy làm phiến đồ âm đạo định kỳ khoảng 1-2 năm một lần, kể từ khi bắt đầu có quan hệ t́nh dục, hoặc từ 25 tuổi. Phiến đồ âm đạo là quệt lấy một ít tế bào trên cổ tử cung, đem soi trên kính hiển vi t́m tế bào tiền ung thư và tế bào ung thư, để nếu có, bác sĩ sẽ điều trị thích hợp. Gần 100% trường hợp chưa có ung thư xâm lấn có thể điều trị hoàn toàn, không phát bệnh.

Một cách pḥng ngừa nữa là dùng bao cao su trong quan hệ t́nh dục để chống nhiễm virus papilloma; nếu bị viêm cổ tử cung th́ phải điều trị nghiêm túc.

Nếu ung thư đă xâm lấn sang các vùng lân cận, bạn cần mổ kết hợp chiếu xạ, khả năng khỏi bệnh vẫn khá cao. Cắt tử cung có lẽ cũng không phải là vấn đề lớn v́ đa số phụ nữ đến tuổi này đều đă có đủ số con ḿnh muốn. Tuy nhiên, nếu bệnh đă xâm lấn hết tử cung hoặc âm đạo, hoặc đă di căn nơi khác th́ việc điều trị sẽ khó hơn, khả năng chữa khỏi ít hay nhiều cũng tùy từng trường hợp.

*Ung thư vú

Ung thư vú cũng phổ biến như ung thư cổ tử cung, đa số các trường hợp là ở phụ nữ trên 40 tuổi, ít xảy ra ở phụ nữ dưới 30 tuổi và nam giới. Nếu bạn là phụ nữ trên 30 tuổi, nắn thấy vú có cục u cứng, bạn hăy đi khám ngay. Nghĩ đến ung thư vú và khả năng phải phẫu thuật vú, bạn có thể hoảng hốt, nhưng đừng chần chừ, v́ nếu điều trị muộn, tính mạng của bạn có thể bị đe dọa. Tuy nhiên, bạn cũng đừng quá lo lắng, v́ 90% các u cục trong vú là u nang hoặc u xơ lành tính, hoặc chỉ là những chỗ ph́nh ở ống dẫn sữa thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt, không phải là ung thư.

Bạn nên định kỳ tự khám vú để phát hiện các khối u khi c̣n nhỏ. Hăy khám vào một thời điểm nhất định trong mỗi chu kỳ kinh, tốt nhất là 7-10 ngày sau khi bắt đầu hành kinh, lúc này vú mềm, không cương. Nếu đă măn kinh, bạn hăy làm vào ngày mùng 1 hàng tháng cho dễ nhớ.

- Cách tự khám vú:

Bạn có thể tự khám vú cho ḿnh. Cách làm rất đơn giản, gồm 2 bước: quan sát và sờ, nắn. Chúng tôi xin giới thiệu để bạn tham khảo:

+ Quan sát: Bạn cởi áo và đứng trước gương trong ba tư thế: để xuôi tay, giơ hai tay lên trời, chống hai tay vào sườn. Bạn hăy nh́n xem vú có thay đổi ǵ không. Hai vú bạn có thể giống nhau hoặc bên to, bên nhỏ, đó là tự nhiên. Nhưng nếu thấy bầu vú thay đổi h́nh dạng một cách kỳ lạ, da sần sùi hoặc đổi màu, đầu vú vốn lồi nay lơm vào, bóp đầu vú thấy ra máu, hoặc máu tự chảy ra, bạn cần đến bệnh viện ngay, v́ đó có thể là dấu hiệu của bệnh ung thư.

+ Sờ nắn: Kiểm tra vú khi đang tắm sẽ dễ dàng hơn bởi v́ da bạn trơn hơn khi bị ướt. Đưa tay nhẹ nhàng lên khắp vú. Dùng tay phải để kiểm tra vú trái và dùng tay trái để kiểm tra vú phải. Kiểm tra kỹ xem có cục, u hay bất cứ một bất thường ǵ không.

Có thể kiểm tra trong tư thế nằm: Để kiểm tra vú phải, bạn hăy đặt gối hoặc chăn dưới vai phải, đặt tay phải dưới đầu (tư thế này sẽ giúp bạn nắn vú được dễ dàng hơn). Dùng tay trái, lấy các đầu ngón tay ấn nhẹ vào vú theo các ṿng tṛn theo chiều kim đồng hồ, sau đó lại theo chiều ngược lại. Làm lại như vậy với vú trái. Nếu thấy trong vú có một cục mà từ trước không có, bạn hăy đi khám ngay.

* Ung thư buồng trứng

Đây là loại ung thư có thể gặp ở phụ nữ bất cứ độ tuổi nào. Ung thư buồng trứng được điều trị bằng phẫu thuật và hóa chất. Trong trường hợp ung thư tiến triển xa, tràn ra vùng chậu th́ rất khó chữa trị.

Tuy nhiên, đó không phải là tin quá xấu v́ tỷ lệ ung thư buồng trứng thấp. Đa số u buồng trứng là ung nang lành tính. Nhưng nếu thấy ở một bên bụng dưới có khối tṛn chạy qua chạy lại theo tay sờ, bạn vẫn nên đi khám ngay để bác sĩ chẩn đoán.

*Ung thư niêm mạc tử cung (c̣n gọi là ung thư thân tử cung)

Là ung thư xuất phát từ niêm mạc tử cung, khi tiến triển xa có thể ăn vào cơ thành tử cung và các cơ quan lân cận trong vùng chậu. Triệu chứng không có nhiều, thường chỉ ra máu. Đối với phụ nữ đă măn kinh, triệu chứng ra máu dễ gây sự chú ư, nhưng ở phụ nữ chưa măn kinh, ra máu có thể lẫn với các yếu tố nội tiết khác. Song, may mắn là ung thư này ít gặp.

Có người nghe bác sĩ nói u xơ tử cung th́ tưởng bị ung thư, vậy là không đúng. U xơ tử cung lành tính thường gặp, nếu lớn có thể phẫu thuật, nhưng không phải là ung thư.


Bệnh lây qua đường t́nh dục
Chăm sóc bà mẹ và em bé
Các biện pháp tránh thai
Các dấu hiệu bất thường của thai kỳ
Các khối u và ung thư
Các thủ thuật y tế thường dùng trong hộ sinh
Các vấn đề phức tạp đối với việc sinh nở
Có thai ngoài ư muốn
Giáo dục giới tính - giao duc gioi tinh
HIV/AIDS là ǵ?
HIV/AIDS đă trở thành một nạn dịch
Hoóc môn
Hút, nạo thai là thế nào?
Hệ sinh dục nam giới
Hệ sinh dục nữ
Khi nào nên đi “giải quyết” ?
Làm thế nào để mẹ bé và bé khỏe?
Mách mẹ bé một số cách để dễ chịu hơn khi mang thai
Một số bệnh thường gặp và cách pḥng bệnh
Một số chủ đề về t́nh dục thường được quan tâm
Một số thay đổi khác thường gặp
Một số trường hợp khó khăn
Một số tâm trạng của tuổi tứ ngũ lục tuần
Một số vấn đề chung của cả hai giới
Một số vấn đề khác
Một số vấn đề liên quan đến bộ phận sinh dục
Một số điều cần biết về việc cho con bú
Một số điều liên quan đến t́nh dục
Một số điều lầm tưởng về t́nh dục
Người khỏe mạnh nên đối xử với người nhiễm HIV như thế nào?
Người ta có dễ thụ thai không?
Những quan niệm thường gặp về giới nam, giới nữ
Những thay đổi về sinh lư
Những thay đổi về tâm lư
Những yếu tố quan trọng trong t́nh yêu đôi lứa, t́nh cảm vợ chồng
Những đường lây truyền HIV và cách pḥng tránh
Nếu yêu nhưng không muốn quan hệ t́nh dục th́ phải làm sao?
Quá tŕnh chuyển dạ thông thường
Sinh nở
Sự phát triển của bé và những biến đổi ở cơ thể mẹ bé
Sự thụ thai, phép màu của tạo hoá
Thanh niên nh́n nhận về t́nh dục trước hôn nhân
Thay đổi về khả năng sinh sản
Thế nào là t́nh dục đẹp?
Tránh thai có ư nghĩa như thế nào đối với sức khoẻ?
Tṛ chuyện về t́nh yêu
Tṛ chuyện về t́nh yêu, giới tính, sức khỏe
Trứng và tinh trùng - khởi đầu cuộc sống
Tác động đến sức khoẻ
T́nh bạn khác giới
T́nh dục khi mang thai
T́nh dục ở tuổi tứ ngũ lục tuần
Vô sinh
Vẻ đẹp cơ thể mẹ
Xét nghiệm - cách duy nhất để biết có nhiễm HIV hay không
Đây là lúc thực sự cần có cả hai người
Đă nhiễm HIV rồi, nên sống như thế nào?
Địa chỉ cần đến

 

BS PHAN XUÂN TRUNG

"Lăng tử giữa thương trường"


 WHO definition of HEALTH:
Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.


Phần mềm y khoa

YKHOANET đoạt cúp vàng
hội chợ SoftMart 2005

Tài liệu giới thiệu sản phẩm

Hệ thống quản lư tổng thể bệnh viện đa khoa và chuyên khoa

 

ASP.NET - Unicode

và các phần mềm lẻ

Siêu âm đa chức năng

Nội soi đa chức năng

X quang, CT, MRI

Giải Phẫu Bệnh

Tế Bào Học

Pḥng mạch bác sĩ

Quản lư dược

Quầy thuốc tây

Tiếp nhận bệnh nhân

Thu phí

QL pḥng xét nghiệm

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngày 24/12/2000 - Năm thứ Tư.

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.comwww.ykhoa.net 

 In trang này     Phản hồi

Web Master: Dr PHAN XUAN TRUNG - drxuantrung@ykhoa.net