Chế độ ăn chay và sức khoẻ tim mạch
Lương y VƠ HÀ
Dù
ăn chay hay ăn mặn, điều quan trọng là phải năng vận động thân
thể và ăn nhiều
thức ăn thô. Các
loại hạt và rau quả có nhiều chất xơ và cả những vi chất cần
thiết khác giúp bảo đảm các chức năng giải độc, chống lăo hoá và
tăng cường sức đề kháng.
Người ta ăn chay v́ nhiều lư do khác nhau.
Có người v́ giới luật,
v́ tín ngưỡng. Người
khác ăn chay để tăng trưởng ḷng từ bi, để bảo vệ môi sinh.
Tuy nhiên, hiện nay,
trước sự gia tăng của các loại bệnh tim mạch và ung thư, những
hàng quán bán thức ăn
chay, những thức ăn chay công nghiệp ngày càng nhiều.
Không chỉ ở châu Á mà
ngay cả những nước phương Tây, nhiều người đang xem ăn chay là
một biện pháp cần thiết để bảo vệ sức khoẻ.
Ăn chay có thể hạ thấp áp lực máu.
Có nhiều nghiên cứu khoa học đă cho biết
càng ăn ít thịt càng ít xảy ra những vấn đề về bệnh tim mạch, ăn
nhiều ngũ cốc và rau quả sẽ hạ thấp được độ cholesterol và hạ
được huyết áp. Một
nhóm giáo sư trường Đại học Harvard[i]
do bác sĩ Frank M.
Sacks hướng dẫn đă khảo sát cuộc sống và chế độ dinh dương của
210 cư dân thực hành chế độ ăn chay từ 17 cộng đồng sống chung
quanh khu vực Boston. Hầu hết là những người trẻ tuổi, họ ăn
chay nghiêm nhặt, không ăn cả sữa và trứng.
Kết quả cho thấy áp huyết của những người nầy rất thấp,
trung b́nh là 106/60 ở những người độ tuổi từ 16 đến 29 so với
120/75 của những thanh niên Mỹ khoẻ mạnh khác ở độ tuổi 20.
Một nghiên cứu[ii]
trên những người ăn chay đă cho thấy chỉ số huyết áp trên và
dưới đều thấp hơn các chỉ số của người ăn mặn khoảng 4
hoặc 5 chỉ số. Những nhà
khoa học cho biết không cần phải trải qua một thời gian dài mới
thấy được hiệu quả.
Thử nghiệm trên một nhóm người ăn mặn thường xuyên trước đó nay
chuyển sang chế độ không ăn thịt chỉ vài tháng đă thấy hạ được 7
điểm ở chỉ số trên và 3 điểm ở chỉ số dưới.
Khi những người nầy ăn lại chế độ b́nh thường, huyết áp
đă trở lại chỉ số cũ chỉ sau 2 tuần.
Ăn chay hạ độ cholesterol.
Thí nghiệm tại trường Đại học Y Harvard đă
cho thấy nếu cho những người ăn chay ăn khoảng 250g thịt ḅ mỗi
ngày th́ nồng độ cholesterol trong máu của họ sẽ tăng lên khoảng
19%. Khẩu phần thịt gần bằng với khẩu phần thông thường của
những người Mỹ khác,
chỉ là ít mỡ hơn.
Kết quả c̣n cho biết mức độ cholesterol của những người
nầy nhanh chóng giảm trở lại giống như trước kia chỉ sau từ 10
đến 14 ngày ăn chế độ không có thịt.
Hạ áp huyết và hạ độ cholesterol trong máu
đồng nghĩa với giảm bớt nguy cơ mắc các loại bệnh tim mạch. Qua
theo dơi 11.000 người ăn chay trong thời gian 7 năm, các nhà
khoa học người Anh đă kết luận “ăn chay ít mắc bệnh tim mạch”.
Cơ chế nào đă tạo ra sự khác biệt về sức khoẻ giữa người ăn
chay và người ăn thịt?
Nhiều người cho rằng chính lượng mỡ băo hoà nhiều trong
các loại thịt động vật là nguyên nhân chính đă gây ra các loại
bệnh tim mạch. Loại mỡ
xấu thường được gọi tắt là LDL (low density lipoprotein) trong
thịt động vật có tính ổn định thấp, dễ bị oxy hoá gây ra những
măng bám vào thành động mạch tạo ra xơ vữa động mạch.
Ngoài ra, những thí nghiệm[iii]
của các nhà khoa học trường Đại học Loma Linda c̣n cho thấy
những loại protein thực vật giúp hạ độ cholesterol trong khi
protein động vật có tác dụng nâng cao cholesterol.
Hiệu lực nầy xảy ra độc
lập với loại mỡ hoặc lượng mỡ mà cơ thể thu nạp vào.
Protein động vật
bao gồm những amino acids có chứa nhiều sulfur hơn protein thực
vật. Càng nhiều
sulfur càng có khuynh hướng giữ sodium trong cơ thể nhiều hơn
dẫn đến huyết áp dễ tăng cao[iv].
Sự khác biệt c̣n liên quan đến các yếu tố
nội tiết, hành vi và tâm lư.
Thí nghiệm tại trường
Đại học Calgary, Canada cho biết những người ăn nhiều mỡ và đạm
động vật dễ làm tăng những đáp ứng stress nơi cơ thể không chỉ
làm gia tăng nhịp tim, áp huyết mà c̣n ảnh hưởng đến hoạt động
nội tiết và tâm lư của con người.
Mặt khác, về mặt hành vi, trong khi phần lớn những người
ăn chay thường quan tâm chăm sóc sức khoẻ th́ ngược lại những
người ăn thịt, hút thuốc, uống rượu dẫn đến dễ bị bệnh tim
thường rơi vào nhóm người thích sống theo thói quen, ít
chịu luyện tập hoặc tuân thủ lời dặn của bác sĩ.
Thật ra, để có một trái
tim khoẻ mạnh không nhất thiết phải ăn chay hoàn ṭan.
Theo bác sĩ Frank
Sacks, M.D., chuyên gia dinh dưỡng trường Đại học Y Harvard
“Chỉ cần không ăn thịt và
những sản phẩm từ sữa vài lần mỗi tuần. Nếu mọi người đều làm
được điều nầy, tỷ lệ bệnh tim mạch sẽ giảm đáng kể”.
Ngược
lại, ăn chay nhưng ăn nhiều thức ăn được sản xuất công nghiệp,
ăn quá nhiều chất bột đường, hoặc ăn nhiều thức ăn chiên rán ở
nhiệt độ cao (dù là với dầu thực vật) đều là những yếu tố dễ gây
bệnh. Nói chung,
dù ăn chay hay ăn mặn,
điều quan trọng là phải năng vận động thân thể và
ăn nhiều thức ăn thô.
Các loại hạt và rau quả có nhiều chất xơ và cả những vi
chất cần thiết khác giúp bảo đảm các chức năng giải độc, chống
lăo hoá và tăng cường sức đề kháng.
[i] Mark Bricklin.
The Practical Encyclopedia of Natural Healing. Rodale
Press. Tr. 58,59.
[ii] Editors of
Prevention Magazine Health Books.
Everyday Health Tips. Rodale Press. Tr. 90,91.
[iii] Staff of
FC&A.Natural Health Secrests Encyclopedia. Staff of FC&A
Publishing. 1992. Tr. 76,77.
[iv] High blood
pressure and soy. www.soymilkcrossroads.com
|
