Chữa tiểu không tự chủ ở phụ nữ
bằng liệu pháp tự nhiên
Lương y VƠ HÀ
Tiểu
không tự chủ
(TKTC)
dễ xảy ra ở nhiều phụ nữ lớn tuổi. Căn bệnh
không nguy hiểm nhưng gây trở ngại trong sinh hoạt và ảnh hưởng
xấu đến chất lượng cuộc sống. Liệu pháp tự nhiên có thể đáp ứng
tốt với nhiều trường hợp TKTC do tuổi tác hoặc do sinh
đẻ
gây yếu nhược cơ hoặc
rối loạn hoạt động vùng sàn chậu.
Tiểu không tự chủ ở phái nữ.
Có không ít phụ nữ
phải trải qua t́nh trạng
són tiểu, TKTC, nhất là phụ nữ lớn tuổi, phụ nữ sau khi sinh
con. Căn bệnh không
nguy hiểm nhưng gây trở ngại trong sinh hoạt và ức chế về mặt
tâm lư ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ và chất lượng cuộc sống.
Theo ông Mary Pat
FitzGerald, MD., nhà niệu tiết học ở trường Đại học Loyola,
Chicago, cứ mỗi 4 người phụ nữ lớn tuổi có 1 người bị các chứng
rối loạn hoạt động vùng sàn chậu, bao gồm TKTC. TKTC là t́nh
trạng nước tiểu thoát ra ngoài theo đường tiểu tự nhiên ngoài ư
muốn của đương sự. TKTC có thể chỉ là một vài giọt nước tiểu
thoát ra khi ho, hắt hơi, khi cố sức, cũng có thể là tính trạng
dễ mót tiểu, không nhịn được đi tiểu, tiểu trong lúc ngủ hoặc
bao gồm cả những trường hợp trên.
Bệnh có thể xảy ra ở cả
nam lẫn nữ. Tuy nhiên, do đặc điểm cấu trúc của cơ thể, việc
thai sản và rối
loạn nội tiết ở thời kỳ măn kinh, bệnh xảy ra ở phụ nữ nhiều hơn
và nghiêm trọng hơn ở nam giới.
TKTC có liên quan đến hoạt động
của các cơ và thần
kinh kiểm soát việc đi tiểu.
Khi mót tiểu, lớp cơ ở thành bàng quang co thắt đẩy nước
tiểu vào đường tiểu.
Đồng thời, cơ ṿng quanh
niệu đạo giăn
ra để nước tiểu thoát ra ngoài.
TKTC xảy ra khi cơ bàng quang co thắt
th́nh ĺnh và cơ ṿng không mạnh đủ để
bóp
chặt đường tiểu theo ư muốn khiến nước tiểu thoát ra ngoài.
Ở những người béo ph́, áp lực ổ bụng gia tăng sẽ làm xấu
thêm t́nh trạng
TKTC.
Ngược lại, sự giảm cân sẽ làm căn bệnh nhẹ đi.
Những hoạt động không kiểm soát của lớp cơ bàng quang
cũng xảy ra khi có sự thương tổn
thần kinh ở tuỷ sống hoặc ở năo ở một số bệnh tật như
Parkinson’s, Alzheimer’s, đột quỵ.
Người già không nhất
thiết xảy ra TKTC.
Tuy nhiên, quá tŕnh lăo hoá
hoặc ít vận động khiến
các cơ yếu, nhăo sẽ làm nặng thêm TKTC.
Đặc biệt,
sự căng thẳng tâm lư, kể cả những ức chế, khó chịu do TKTC gây
ra thường làm xấu
thêm t́nh h́nh.
Bổ trung ích khí thăng dương, gia tăng trương lực cơ bắp.
Theo Đông y, Tỳ chủ về cơ
nhục, Tỳ chủ thăng khí.
Do đó, các chứng són tiểu, TKTC ở phụ nữ thường do Tỳ
hư, khí hư hạ hăm, trương lực co thắt
các cơ vùng bàng quang suy yếu. Phép chữa chủ yếu bao gồm
Kiện tỳ bổ khí, thăng
dương, sáp niệu.
Bài thuốc:
Bổ trung ích khí gia giảm. Bài thuốc gồm Hoàng kỳ 24g, Đảng sâm
16g, Bạch truật 12g, Đương quy 24g, Cam thảo 4g, Trần b́ 4g, Sài
hồ 8g, Thăng ma 12g, Tang phiêu tiêu 8g, Sơn thù du 12g Kỷ tử
12g, Khiếm thực 12g, Hoài sơn 12g. Sắc uống. Mỗi ngày 1 thang,
mỗi đợt từ 10 đến 15 thang.
Nếu hay đau lưng gia thêm
Thục địa 12g, Đổ trọng 8g, Tục đoạn 8g; Khó ngủ gia Táo nhơn
(sao đen) 8g; Nhức mỏi tay chân gia Pḥng phong 8g, Tần giao 8g.
Lưu ư:
Không dùng bài thuốc nầy trong các trường hợp thấp nhiệt tích
trệ gây viêm nhiễm bàng quang, niệu đạo thường biểu hiện qua các
h́nh thức nước tiểu vàng, tiểu gắt, tiểu rát.
Liệu pháp thư giăn &
quán tưởng chữa TKTC.
Một nghiên cứu[i]
vừa
được công bố tại cuộc hội thảo thường niên của Hội Tiết Niệu Hoa
Kỳ vào cuối tháng
4/2009 vừa qua đă cho biết
liệu
pháp thư giăn, quán tưởng phối hợp với bài tập co thắt các cơ
vùng sàn chậu có hiệu quả tốt trong các chứng són tiểu, tiểu
không tự chủ ở nữ giới.
Bác sĩ Aaron
Michelfelder, Giáo sư bộ môn y học gia đ́nh trường Đại học
Loyola là người chủ tŕ
cuộc nghiên cứu về tác động của liệu pháp thiền đối với TKTC.
Ông cho rằng yếu tố
tâm lư có vai tṛ rất quan trọng trong TKTC ở phái nữ.
Tư tưởng và tâm lư sẽ tác động đến
phần thể xác. Nếu kiểm soát được tư tưởng sẽ
dẫn đến
kiểm soát được phần vật chất và cải thiện được
t́nh
trạng bệnh lư. Sau
khi được giải thích về cơ chế của căn bệnh, những bệnh nhân
của ông được cung cấp 1 băng casstte hướng dẫn bài tập
thở sâu, thư giăn và quán tưởng. Đây là 1 chương tŕnh tự chữa
trị tại nhà. Người
bệnh thực hành 2 lần mỗi ngày.
Liệu tŕnh thường là 2 tuần. Bà Anna Raisor, một bệnh
nhân 53 tuổi của ông cho biết
“Trước khi đến với cuộc
thử nghiệm, tôi phải thay miếng thấm (saturtared
pads) từ 7 đến 8 lần mỗi ngày. Tôi đă rất sợ mỗi lần có
việc phải đi ra ngoài. Hiện nay, tôi đă khỏi đến 98% t́nh trạng
són tiểu. Liệu pháp đă giúp tôi nhận ra sự liên kết giữa năo và
bàng quang và giúp tôi kiểm soát được căn bệnh khó chịu nầy.”
Năm ngoái, một nghiên cứu[ii]
của bác sĩ Jean Hay Smith, thuộc trường Đại học
Y Otago ở Wellington, New Zealand, qua khảo sát 6.181 phụ
nữ cũng cho biết những bài tập co thắt cơ vùng sàn chậu có tác
dụng ngăn chận và cải thiện những triệu chứng són tiểu hoặc TKTC
ở những phụ nữ có thai hoặc sau khi sinh.
Trên thực tế, những người
TKTC có thể tuần tự thực hành 2 bước đơn giản sau:
-
Thư giăn.
Ngồi kiết già,
bán già, xếp bằng trên phản hoặc ngồi trên ghế chân chạm đất.
Tập trung tư tưởng vào hơi thở.
Hít thở bằng mũi.
Hít vào sâu đến bụng dưới, thở ra từ từ cho đến cuối hơi
trong khi buông lỏng toàn thân. Th́ thở ra chậm và dài hơn th́
hít vào. Tuần tự từ
hơi thở nầy đến hơi thở khác.
Cách thở nầy sẽ giúp người bệnh thư giăn vừa thần kinh và
cơ bắp, tiến đến sự hợp nhất giữa tinh thần và thể xác, gia tăng
khả năng kiểm soát hoạt động của bàng quang, cũng là yếu tố giúp
việc quán tưởng được thuận lợi. Thực hành từ 5 đến 10 phút mỗi
lần. Mỗi ngày 2 lần lúc bụng trống.
-
Co thắt và quán tưởng.
Sau mỗi lần tập thư giăn có thể tập tiếp bài tập co thắt và quán
tưởng. Ngồi trên
phản, thẳng lưng, có thể hơi ngả ngựi về phía sau, 2 bàn tay
tựa trên 2 đầu gối. Hít vào sâu, nín hơi và co thắt mạnh từ 3
đến 5 lần các cơ vùng sàn chậu, nhất là cơ vùng sinh dục trước
khi thở ra và buông lỏng toàn thân (co thắt giống như
nín nhịn khi đang đi tiểu).
Thở điều hoà vài phút trước khi làm lại
lần thứ hai hoặc thứ ba.
Khi co thắt, chú ư chuyển động
thu
vào trong, hướng lên trên
và
nén chặt. Có thể quán tưởng đang ngồi truớc một đống
sỏi, hút vào và nén chặt một viên sỏi nhỏ
vào âm hộ mỗi lần co
thắt. Tập trung sự
chú ư vào lớp cơ bao
quanh niệu đạo, không quan tâm đến các cơ khác.
Không tập trong khi đi tiểu.
Khi đă tập quen, người bệnh có thể gia tăng số lần co
thắt và cường độ co cơ qua thời gian. Nghiên cứu ở Mỹ cho biết,
tuỳ theo người, kết quả luỵện tập thường đến sau từ 2 đến 8
tuần.
[i]
Meditate
your way to better bladder health. www.sciencedaily.com
[ii]
Contracting pelvic floor muscles preventing urine
leakage before and after pregnancy. www.sciencedaily.com
|