www YKHOANET

Y HỌC PHỔ THNG

Cấp cứu

Sức khỏe trẻ em

Sức khỏe người cao tuổi

Sức khỏe phụ nữ

Cao huyết p

Bệnh thường gặp

Khớp

Huyết học

Tai mũi họng

Tm thần

Răng hm mặt

Bệnh mắt

Php y

Thẩm mỹ

Kỹ thuật y khoa

Da liễu

Hỏi đp sức khỏe

 

 

CHUYN ĐỀ GIỚI TNH

Nghin cứu tnh dục học

Thắc mắc biết hỏi ai

Giới tnh

Sch gio dục giới tnh

Sức khỏe tnh dục

Tr chuyện về tnh dục

HIV/AIDS

Bệnh của cơ quan sinh dục

 

SCH THAM KHẢO

260 bệnh tật trẻ em

Bc sĩ vui tnh

Dinh dưỡng v an ton thực phẩm

Giấc ngủ trẻ em

Sức khỏe phụ nữGiải phẫu thẩm mỹ

 

 

Chăm sc v điều trị gy xương cho người cao tuổi

Sau nhiều năm lao động, lm việc, hệ thống xương khớp của người cao tuổi thoi ha dần. Xương gin v chất collagen, chất đạm giảm đi, vỏ xương mỏng (do thiếu canxi), ăn uống km, tuần hon suy giảm do ảnh hưởng của cc bệnh khc như tim mạch, tiểu đường, gan mật. Chỉ cần một lực tc động nhẹ cũng c thể lm gy xương; v nếu khng xử tr v chăm sc đng, cc cụ c thể nhanh chng kiệt sức.

 

Người cao tuổi thường bị gy xương trong cc tnh huống dưới đy:

- Trượt do sn nh, sn nước, nh vệ sinh trơn (tnh huống thường gặp nhất). Chn người cao tuổi khng đủ sức chống đỡ nn dễ bị ng. Tư thế ng thường l đập mng, đập hng, chống tay, chống khuỷu.

- i vấp ng bậc thềm, bậc thang, ng đập gối xuống đất.

- Tối ngủ trở mnh ng xuống giường. Thậm ch sng ngủ dậy xoay người đứng ln cũng c thể lm gy xương.

- Ng ngồi do hụt chn, ng xe, bị va chạm nhẹ. Hai mng đập xuống đất, người ci gập xuống đất.

- Ngoi ra người cao tuổi cn c thể gặp những tai nạn giống như ở cc lứa tuổi khc, tuy với cng lực chấn thương nhưng sẽ bị nặng hơn. Nhiều khi lực chấn thương khng mạnh cũng c thể lm gy xương. V dụ đi bộ, đi xe đạp bị va quẹt nhẹ, bị trẻ con chạy chơi x ng...

Vị tr gy xương thường gặp

- Chi trn: Gy đầu dưới xương quay thường do ng chống bn tay. Gy cổ phẫu thuật cnh tay thường do ng đập vai hay chống khuỷu. C người ng chống bn tay, khuỷu duỗi thẳng lm gy cả hai nơi (đầu dưới xương quay lẫn đầu trn xương cnh tay).

- Chi dưới: Gy cổ xương đi do ng đập hng, đập mng. Gy xương bnh ch do ng đập gối. Gy ngn chn do đi vấp ng, va quệt bậc thang, chn bn, chn ghế. Ở bn chn c một vị tr hay bị bỏ st l gy nền xương bn 5. Cơ chế chấn thương chỉ đơn giản l bị lật nhẹ bn chn hay cổ chn. Sau đ thấy đau hoặc chỉ sưng mu bn chn. Cảm gic kh chịu ở cạnh ngoi bn chn (dọc theo bờ ngn t). Nhiều người ban đầu tưởng bong gn nn xức dầu nng, b thuốc, nắn trật. Sau nhiều ngy vẫn khng hết sưng mới đến bệnh viện chụp phim X-quang v pht hiện gy xương.

- Cột sống v khung chậu: Gy đốt sống thắt lưng thứ 3, thứ 4, thứ 5 hoặc xương tọa khi bị ng ngồi đập mng xuống đất. Cũng c lc ng ngả lưng ra sau cấn trng vật cứng như cạnh bn, cạnh tủ, bậc thang, lan can... gy chấn thương trực tiếp vo cột sống thắt lưng. Thường gặp ở những người cao tuổi bị long xương trung bnh hay nặng.

Người gi gy xương khc người cn trẻ

Gy xương lm nạn nhn rất đau v khng thể cử động bnh thường phần chi bị gy. Ở người cao tuổi, nhiều khi khng thấy đau ngay m thường về khuya mới bị nhức xương. Dấu hiệu bầm mu cũng c thể khng thấy ngay m sau nửa ngy mới c thể pht hiện v n xuất hiện chậm, hoặc ẩn sau lớp o quần nn người nh khng thấy.

Người cao tuổi c thể gy xương nhiều nơi nhưng chỉ đau ở một nơi nặng nhất; những nơi cn lại sẽ đau khi nơi kia đ được điều trị ổn. V thế cần kiểm tra X-quang ton diện v kiểm tra lại sau đ vi ngy để chắc chắn khng bị bỏ st tổn thương.

Nhiều người cao tuổi do xương gy khng di lệch nhiều nn c thể cử động được phần chi bị đau. Do đ người nh hay ngay cả một số bc sĩ c thể nghĩ rằng khng bị gy xương. c nhiều trường hợp ng xe đạp gy cổ xương đi nhưng nạn nhn vẫn c thể đạp xe về nh sinh hoạt bnh thường trong ngy hm đ. Sng hm sau mới thấy đau nhiều v sưng. Vo bệnh viện chụp phim thấy xương gy đ bị di lệch. Người nh rất thắc mắc.

Thật ra nạn nhn gy xương dạng khng di lệch (nứt xương). Nhưng nếu khng pht hiện sớm, tiếp tục cử động, ổ gy sẽ bị vỡ ra v di lệch. iều ny c nghĩa tổn thương đ chuyển từ mức độ nhẹ sang mức độ nặng. Hậu quả l nạn nhn phải phẫu thuật thay khớp nhn tạo v chỏm xương đi bị hư.

Lưu khi điều trị gy xương cho người cao tuổi

Sự lnh xương ở người cao tuổi chậm hơn người trẻ. Hơn nữa, người cao tuổi thường ăn uống km (do bộ my tiu ha đ yếu nhiều, cơ thể t vận động hơn, nạn nhn lun lun cần sự trợ gip) cng tm l cực đoan (hoặc thổi phồng bệnh tật của mnh, hoặc bung xui, bất cần v khng muốn lm phiền người thn).

V thế khng nn p dụng cứng nhắc chế độ điều trị gy xương ở người trẻ cho người cao tuổi v đặc điểm cơ thể của họ khc nhau. Nhiều người cao tuổi thch tm đến sự điều trị đơn giản như b thuốc, xức dầu nng, tự uống thuốc giảm đau.

ể lnh xương nhanh chng, khng chỉ người cao tuổi m cả những bệnh nhn trẻ cũng cần ch những điểm sau: dinh dưỡng đầy đủ v vận động sớm (theo đng hướng dẫn của bc sĩ chuyn khoa chỉnh hnh). Sự vận động sớm mang lại nhiều ch lợi cho cơ thể người cao tuổi, gip ngăn ngừa to bn, chống lot do tư thế nằm lu, đồng thời gip mu huyết lưu thng lm xương chng lnh, chống sưng ph chi đau, giảm sự cứng khớp, teo cơ.

V những lợi ch to lớn như thế nn quan điểm điều trị gy xương hiện đại l cố định xương gy thật chắc chắn để gip người bệnh, nhất l người cao tuổi c khả năng vận động sớm. Sự cố định xương ny được thực hiện bằng nhiều phương php, trong đ c phẫu thuật.

Tuy nhin, khng phải lc no cũng c thể cố định xương thật chắc chắn như muốn, v điều ny cn ty thuộc vo đặc điểm xương của bệnh nhn cũng như mức độ nặng nhẹ của xương gy. V dụ với loại xương qu xốp th khng đặt nẹp được do cc ốc vt khng bm được vo xương, hoặc xương gy nt nhiều mảnh nhỏ th khng thể no rp dnh lại với nhau hon ton.

Chnh v thế m cũng c nhiều hướng dẫn điều trị khc nhau, mỗi bệnh nhn sẽ c chế độ điều trị ring, khng ai giống ai. Chẳng hạn cng l gy đầu dưới xương quay, nhưng c người b bột 2 tuần, c người phải b bột 6 tuần. Cng l gy cổ xương đi, c người b bột nằm nghỉ trn giường 1 thng, c người vừa mổ xong đ tập đi nạng được ngay ngy hm sau.

Với người cao tuổi, khng chỉ cần đến mn ăn bổ dưỡng m phải quan tm thức ăn ấy c được hấp thu tốt qua đường ruột hay khng? Ăn nhiều chất bổ nhưng khng hấp thu được vo mu th dinh dưỡng vẫn km. Người cao tuổi lại hay bị to bn do t vận động, do tư thế nằm lu, ruột lm việc km, hậu quả l gy cảm gic chướng bụng, khng muốn ăn, kh tiu, ợ chua. C thể khắc phục bằng cch uống một t thuốc to bn hỗ trợ ban đầu, sau đ tập ngồi dậy, vận động, ăn cc thức ăn lỏng dễ tiu ha. Nếu qu yếu, nhiều lc phải hỗ trợ bằng nui ăn qua đường tĩnh mạch trong vi ngy đầu để c sức.

Một số chế độ điều trị thường dng cho người cao tuổi

- Gy đầu dưới xương quay: Nắn kn v b bột cẳng bn tay st khuỷu khoảng 3 tuần, tho bột v đặt một nẹp vải ở cẳng bn tay. Sau khi b bột về, ch k tay cao để ngừa sưng bn tay, ngn tay. Thường xuyn cử động cc ngn tay cho mu lưu thng tốt. Một số trường hợp gy phạm khớp nặng sẽ được mổ nắn, cố định ổ gy bằng nẹp vt hay cc loại kim Kirschner. Một số khc c thể được sử dụng khung bất động ngoi.

- Gy đầu trn xương cnh tay (gy cổ phẫu thuật): Bệnh nhn được cố định ổ gy ở tư thế p tay st thn v nng khuỷu gấp 90 độ. Loại băng nẹp gọi l băng Deseault. Loại gy ny rất dễ lnh xương.

- Gy cột sống thắt lưng: Bệnh nhn phải nằm nghỉ 3-4 tuần trn giường. Ch vấn đề lăn trở, c thể lật nghing nhẹ với tư thế giữ thẳng cột sống để vệ sinh chống lot. Cho bệnh nhn tập vận động tay chn. Nằm nệm hơi, nệm nước. Sau hai tuần c thể ngồi dốc 30-45o.

- Gy cổ xương đi: Cần nhập viện v mổ cấp cứu ngay. Người bệnh sẽ được nắn xương trn bn chỉnh hnh v cố định ổ gy bằng 2 vt xốp hoặc 2 đinh Knowles. Phẫu thuật được thực hiện dưới mn hnh kiểm sot gọi l C-arm. y l một loại my chụp X-quang trong phng mổ, gip bc sĩ thấy được ổ xương gy m khng cần phải mở da như kỹ thuật xưa kia. Nhờ vậy c thể nắn xương tốt v vết thương trn da của bệnh nhn chỉ vo khoảng 1-2 cm (vừa đủ cho đinh vo).

Sau mổ, bệnh nhn c thể ngồi dậy tập co gối nhẹ. Nếu khỏe c thể tập đi khung hay hai nạng nhưng chưa chạm đất chn đau ngay. Mức độ chịu nặng (chạm đất) của chn gy sẽ tăng dần ty theo sự tiến triển lnh xương của người bệnh. Thường sẽ bỏ nạng sau khoảng 6-9 thng v đ l khoảng thời gian đủ cho gy cổ xương đi lnh.

Tuy nhin c một số trường hợp xương khng lnh hay chỏm xương bị hư sau khi gy xương đ lnh. Lc ny c chỉ định thay chỏm nhn tạo.

- Gy xương bnh ch: Cũng được mổ cấp cứu. Sau khi mổ, bệnh nhn thường được b bột đi cổ chn. Người bệnh c thể đi hai nạng hay khung ngay sau mổ. Sau 2-3 tuần, bột sẽ được tho v bệnh nhn được hướng dẫn tập co gối. Nếu khng tập sẽ bị cứng gối, lc đ người bệnh khng gập gối lại được v khớp bị giới hạn. Xương thường lnh sau 3-6 thng. Nếu dụng cụ cố định xương gy cấn đau sẽ được bc sĩ mổ lấy bỏ.

Phng trnh chấn thương

Với người bệnh:

- i lại cẩn thận. Tốt nhất sử dụng một cy gậy để hỗ trợ v cảnh bo người khc. Nn thực hiện cc động tc sinh hoạt nhẹ nhng v chậm để gip cơ thể trnh bị những lực tc động mạnh v bất ngờ.

- Phng vệ sinh kh ro, thường xuyn c đủ nh sng, c cc thanh vịn hỗ trợ khi cần thiết.

- Trnh nằm giường cao. Trnh nằm vng v ở tư thế ny khi ngồi dậy, người cao tuổi dễ bị trẹo người v lật ng. Nn nằm mng v c gối tấn bảo vệ.

Với người thn:

- Tạo điều kiện thuận lợi cho người cao tuổi khi thiết kế nh cửa, như lm bậc thang thấp, trnh bố tr phng ngủ ở lầu cao, nn c nh vệ sinh gần phng ngủ, đn đủ sng v sn nh khng trơn trợt...

- Khi người cao tuổi bị chấn thương, d nhẹ cũng nn kiểm tra ngay bằng X-quang v đến bệnh viện để cc bc sĩ chuyn khoa định r bệnh. Khng nn tự uống thuốc, sửa trật, b thuốc v c thể lm bệnh nặng hơn. Ch nhẹ nhng khi thay đổi tư thế nằm, ngồi, đứng. Nếu c gy xương th nn tun thủ đng chế độ điều trị của bc sĩ, tư vấn để nhờ bc sĩ giải thch cặn kẽ.

BS. Huỳnh B Lĩnh, Sức khoẻ & Đời sống


An ton trong ma đng - BS Nguyễn Đức
Bc sĩ nghĩ g, lm g lc thăm khm?  - BS. Nguyễn Văn Đức
Ḅnh dại ṽn là ñi lo của nhìu người
Bạn đ biết thở đng cch chưa
Bệnh bạch tạng v bạch biến c giống nhau
Bệnh cao huyết p
Bệnh cao huyết p - BS. Nguyễn Văn Đức
Bệnh chảy nước mắt do tắc nghẽn lệ đạo
Bệnh Crohn
Bệnh cm
Bệnh da c
Bệnh dy xương đốt sống
Bệnh giun đũa ch lạc chủ
Bệnh gin tĩnh mạch ở gio vin
Bệnh g vẹo cột sống v cch khắc phục
Bệnh Hysteria l g?
Bệnh lồng ruột ở trẻ
Bệnh mạch vnh
Bệnh nhn mua thuốc gy nghiện khng cần xin xt duyệt
Bệnh nhn mới phẫu thuật khng nn du lịch xa
Bệnh nhn tim mạch c thể tự điều trị
Bệnh nhn tim mạch nn cẩn thận với thời tiết lạnh
Bệnh nhn tim phải cẩn thận khi dng ibuprofen
Bệnh nhn vim gan A t c nguy cơ bị hen suyễn
Bệnh nhn đi tho đường tập thể thao
Bệnh nhược cơ
Bệnh nấm chn
Bệnh nấm da hay vim da thần kinh
Bệnh suy giảm tr nhớ
Bệnh suy tuyến gip trạng
Bệnh sn l ruột
Bệnh su răng
Bệnh sỏi tiết niệu
Bệnh sốt xuất huyết lan rộng ở nhiều nơi
Bệnh thoi ha khớp
Bệnh trứng c
Bệnh tm thần c di truyền khng
Bệnh tật của người mẹ c thể gy nguy hiểm cho thai nhi
Bệnh vim da do cn trng
Bệnh vim mũi dị ứng
Bệnh vim tuyến gip
Bệnh viện Thống Nhất mở cửa khu phẫu thuật tim hở
Bệnh về xương
Bệnh xơ cứng b ton thể
Bệnh đi tho nhạt
Bệnh động mạch vnh: nguyn nhn, triệu chứng, chẩn đon v điều trị
Bệnh ỉa chảy ma đng ở trẻ
Cao huyết p - BS Nguyễn Thanh Sơn
Ch ngoạn mo cắn - BS. Nguyễn Văn Đức
Chăm sc bn chn cho bệnh nhn tiểu đường
Chăm sc bệnh nhn sau tai biến mạch mu no tại nh
Chăm sc bệnh nhn suy mạch vnh tại nh
Chăm sc bệnh nhn trầm cảm tại nh
Chăm sc bệnh nhn u xơ tuyến tiền liệt tại nh
Chăm sc da vng mắt
Chăm sc lưng đng cch
Chăm sc mi
Chăm sc mi ma lạnh
Chăm sc răng miệng để ngừa đẻ non
Chăm sc răng sữa của b
Chăm sc trẻ em c thể gy bệnh tim
Chăm sc trẻ ngay sau sinh
Chăm sc v điều trị gy xương cho người cao tuổi
Chảy mu cam v cch xử tr
Chảy mu mũi v cch xử tr
Cch bảo vệ khớp đầu gối
Cch chăm sc bệnh nhn HIV tại gia đnh
Cch chăm sc bệnh nhn suy mạch vnh tại nh
Hen
Hen phế quản ở trẻ em
Ho
Khi 'ti đựng đạn' to bất thường
Kiệt nước
Ngư da trong ma lạnh - BS Nguyễn Đức Lin
Ngạt mũi v sổ mũi
Nhức đầu v đau nửa đầu
Những người khng nn điều khiển phương tiện giao thng
Những người nổi tiếng bị mắc cc bệnh nội tiết - chuyển ha
Những quan niệm sai lầm về nghỉ ngơi
Những sai lầm trong việc sơ cứu rắn cắn
Những thi quen khng tốt cho giấc ngủ
Những thi quen lm tăng ung thư thực quản v dạ dy
Những thi quen lm tăng ung thư thực quản v dạ dy
Những điều cần biết về bệnh quanh răng
Những điều cần biết về bệnh tm thần
Những điều cần biết về gio dưỡng thai nhi
Những điều cần biết về hội chứng cao ốc
Những điều cần biết về truyền dịch
Những điều cần biết về điều trị chỉnh hnh răng hm mặt
Những điều cần trnh để sinh con khỏe mạnh
Nn
Sanh trai hay gi theo muốn - BS Hồ Ngọc Minh
Say nắng, say nắng
THIẾU MU - BS Nguyễn Văn Đức
Thuốc lắc - Ectasy
Tiu chảy cấp ở trẻ em
Vim gan
Vim khớp (đau khớp, sưng khớp)
Vim phế quản mạn tinh
Vim phổi
Vim xoang cấp v mạn tnh
Vi hiểu biết căn bản về cần sa - BS. Nguyễn -ĐỨC
V sao mọi người hay bị chảy mu cam vo ma đng?
XỬ TR SAY TU XE  Tc giả
XỬ TR TIU CHẢY TẠI NH
Xử l khi giẫm phải kim tim hoặc bị vật nhọn đm rch da
Xử l những chấn thương thng thường trong thể thao
Xử l ry tai bằng nước
Xử tr khi bị kim tim qua sử dụng đm rch da
Xử tr khi c dị vật ở tai
Xử tr một số tổn thương gn, cơ, xương, khớp
Xử tr ngay khi bị rắn độc cắn
Xử tr người bị ngất xỉu
Xử tr nhanh khi bị bỏng
Xử tr thế no khi gặp người bị sốc
Xử tr vết cắn của sc vật
i bơi với b - Qu Phương
Điện thoại di động - BS Nguyễn -ĐỨC
Đon bệnh qua triệu chứng kh nuốt

 

BS PHAN XUN TRUNG

"Lng tử giữa thương trường"


 WHO definition of HEALTH:
Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.


Hệ thống phần mềm quản l bệnh viện
YKHOA.NET

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngy 24/12/2000 - Năm thứ Tư.

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com v www.ykhoa.net 

Web Master: Dr PHAN XUAN TRUNG - phanxuantrung@ykhoa.net

Gởi bi tham gia YKHOANET