www YKHOANET

Y HỌC PHỔ THÔNG

Cấp cứu

Sức khỏe trẻ em

Sức khỏe người cao tuổi

Sức khỏe phụ nữ

Cao huyết áp

Bệnh thường gặp

Khớp

Huyết học

Tai mũi họng

Tâm thần

Răng hàm mặt

Bệnh mắt

Pháp y

Thẩm mỹ

Kỹ thuật y khoa

Da liễu

Hỏi đáp sức khỏe

 

 

CHUYÊN ĐỀ GIỚI TÍNH

Nghiên cứu t́nh dục học

Thắc mắc biết hỏi ai

Giới tính

Sách giáo dục giới tính

Sức khỏe t́nh dục

Tṛ chuyện về t́nh dục

HIV/AIDS

Bệnh của cơ quan sinh dục

 

SÁCH THAM KHẢO

260 bệnh tật trẻ em

Bác sĩ vui tính

Dinh dưỡng và an toàn thực phẩm

Giấc ngủ trẻ em

Sức khỏe phụ nữGiải phẫu thẩm mỹ

 

 

Nổi mày đay

Tác giả : BS. NGUYỄN THỊ NGỌC MỸ (Bộ môn Da liễu, ĐH. Y Dược - TPHCM)

Mày đay là một phản ứng viêm của da, có cơ chế phức tạp, trong đó có sự can thiệp của chất trung gian hóa học chính là histamin. tuy là một bệnh da phổ biến, rất dễ nhận biết nhưng lại khó phát hiện nguyên nhân dù đă làm đầy đủ các xét nghiệm.

Có nhiều yếu tố gây bệnh (bên trong, bên ngoài cơ thể, cơ địa) và trên một bệnh nhân, nhiều khi không chỉ có một mà gồm nhiều yếu tố cùng kết hợp.

DIỄN TIẾN BỆNH

Cấp tính: Xảy ra đột ngột và biến mất nhanh sau vài giờ hoặc vài ngày, hay gặp ở người trẻ và nguyên nhân thường gặp là do thức ăn hoặc thuốc.

Mạn tính: Kéo dài trên 6 tuần, đa số là tự phát (vô căn), trường hợp này phải dựa vào những nghiên cứu thật công phu, tỉ mỉ mới có thể t́m được nguyên nhân.

Thuốc chống dị ứng chỉ giải quyết được triệu chứng tạm thời. Muốn điều trị hiệu quả th́ cái chính là phải t́m cho ra nguyên nhân, đôi khi không mấy dễ dàng.

CÁC DẠNG MÀY ĐAY

1. Mày đay thông thường

Bệnh bắt đầu đột ngột, rầm rộ ở bất kỳ vùng da nào trên cơ thể với những sẩn phù có màu hồng, đặc biệt rất ngứa và có thể hợp lại thành mảng có giới hạn rơ lan rộng khắp người. Sau vài phút hay vài giờ th́ lặn mất, không để lại dấu vết. Phát ban có thể lặn ở chỗ này và nổi ở chỗ khác.

2. Phù mạch (c̣n gọi là phù Quincke).

Nổi ban đột ngột làm sưng to cả một vùng (mí mắt, môi, bộ phận sinh dục ngoài, niêm mạc...), cho cảm giác căng nhiều hơn ngứa, có thể kèm theo nổi mày đay. Nếu phù ở lưỡi, thanh quản, hầu sẽ gây suy hô hấp, phải xử trí cấp cứu.

3. Da vẽ nổi

C̣n gọi là mày đay giả. Nếu dùng một vật đầu tù xát nhẹ lên da, vài phút sau trên mặt da sẽ nổi gồ lên một vệt màu hồng. Có thể đi kèm nổi mày đay.

4. Ngoài ra mày đay c̣n có những dạng khác như sẩn nhỏ, sẩn - mụn nước hay xuất huyết.

Mày đay hay phù Quincke có thể đi kèm với những triệu chứng toàn thân như sốt, đau khớp, rối loạn tiêu hóa, nhức đầu và nặng nhất là trụy tim mạch (sốc phản vệ) cần phải xử trí cấp cứu.

CÁC NGUYÊN NHÂN GÂY NỔI MÀY ĐAY

1. Mày đay thông thường

a. Thức ăn: Những loại có thể gây dị ứng như sữa, trứng, cá biển, tôm cua, ṣ, ốc, phô mai, đồ hộp, mắm, tương, chao, sô-cô-la, rượu, bia. Các chất tạo màu thực phẩm và các chất bảo quản thực phẩm.

b. Thuốc: Có thể xảy ra ngay sau khi dùng lần đầu hoặc từ 5-10 ngày sau. Nổi mày đay đơn thuần hay có kèm với sốt, đau khớp, nổi hạch... Các thuốc thường gây dị ứng nổi mày đay là Pennicillin (nguy hiểm nhất), Aspirin, thuốc hạ nhiệt, các chất cản quang có chứa iod (trong chụp X - quang), thuốc ức chế men chuyển (điều trị cao huyết áp, suy tim), thuốc gây mê, huyết thanh, vaccin v.v...

c. Nọc độc: Ong, kiến, sâu bọ...

d. Kháng nguyên hô hấp: Rơm rạ, phấn hoa, bụi nhà, lông vũ, men mốc...

e. Nhiễm:

- Virus (viêm gan siêu vi B, C).

- Vi khuẩn (ở tai, mũi, họng; bộ phận tiêu hóa, răng, miệng, niệu sinh dục).

- Kư sinh trùng đường ruột (giun, sán, giun kim).

- Nấm (candida ở da, nội tạng).

2. Mày đay do tiếp xúc (với chất hữu cơ hay hóa học).

3. Mày đay vật lư

a. Da vẽ nổi.

b. Mày đay do vận động xúc cảm.

c. Mày đay do chèn ép, chấn động.

d. Mày đay do lạnh, nóng, nước, ánh sáng mặt trời.

4. Mày đay hệ thống

a. Bệnh chất tạo keo (luput đỏ...).

b. Viêm mạch.

c. Bệnh nội tiết (tiểu đường, cường giáp).

d. Bệnh ung thư.

5. Mày đay do di truyền

6. Mày đay tự phát (vô căn).

ĐIỀU TRỊ MÀY ĐAY

- Tốt nhất là loại bỏ yếu tố gây bệnh nếu biết.

- Tránh một số thức ăn, một số thuốc có thể gây dị ứng; Tránh các chất kích thích như gia vị, rượu, trà, cà phê...

Trong cơn cấp:

* Ăn nhẹ, giảm muối.

* Trường hợp gây ngứa, khó chịu nhiều, có thể dùng giấm thanh pha trong nước ấm (một phần giấm hai phần nước) để thoa hay tắm.

* Tránh dùng thuốc mỡ kháng histamin (phenergan) thoa v́ dễ gây viêm da dị ứng. Mỡ corticoides ít hiệu quả, có thể gây một số tác dụng phụ (nhất là khi thoa trên diện tích quá lớn).

Hiện nay có một số thuốc chống dị ứng (thuốc kháng histamin) thế hệ mới không gây buồn ngủ, có thể sử dụng như:

Tên thuốc Liều dùng / ngày

Loratadine (Clarityne) 10mg x 1 viên.

Cetirizine (zyrtec) 10mg x 1 viên.

Acrivastine (Semprex) 8mg x 3 viên.

Astemizole (Hismanal) 10mg x 1 viên.

Thuốc corticoides (uống hay tiêm) chỉ nên dùng trong điều trị mày đay cấp, nặng, kèm phù thanh quản; Một số trường hợp nổi mày đay do viêm mạch, mày đay do chèn ép không đáp ứng với các thuốc kháng histamin thông thường; Không nên dùng để điều trị mày đay mạn tính tự phát.

Đối với mày đay măn tính: v́ thường có liên quan tới các bệnh lư bên trong nên bệnh nhân cần đến bác sĩ chuyên khoa khám, làm thêm các xét nghiệm cần thiết để t́m đúng nguyên nhân và có cách điều trị thích hợp.

Chú thích ảnh;

Nổi mày đay ở bàn tay.  

 

Chuyên đề tóc

Ba cách trị gầu đơn giản
Các nguyên nhân gây rụng tóc
Có thể chữa hói đầu ngay tại Việt Nam
Cẩn thận khi dùng thuốc nhuộm tóc
Cẩn thận khi đổi màu mái tóc
Gàu và cách trị gàu
Hói đầu - dầu gội cà phê có thể giúp bạn
Không nên ép tóc thẳng nhiều lần
Muốn hết hói đầu, hăy ăn đậu tương
Những câu hỏi thường gặp về cấy tóc
Rụng tóc - BS Bùi Văn Thọ
Tin vui cho những người mắc chứng rụng tóc
Trị hói bằng tế bào gốc
Tóc - nơi chứa đựng thông tin về khói thuốc lá
Tóc hư do không biết chăm sóc - BS Huỳnh Huy Hoàng
Tế bào gốc - hy vọng mới cho bệnh nhân hói

Chuyên đề mụn

Chuyên đề thẩm mỹ da

Bảy thủ phạm có thể làm hỏng da mặt - Phổ thông
Chứng rạn da: Pḥng dễ hơn trị
Các thuốc chống lăo hoá da
Có nên phá nốt ruồi ? - PTS. Bác sĩ Trần Công Duyệt
Cảnh báo mới về kem chống nhăn da
Cần xem lại liệu pháp trị mụn bằng laser
Ghép da - thêm cơ hội sống cho bệnh nhân bỏng sâu
Giữ da mịn mượt trong mùa đông
Kem tan mỡ và mịn da có thật sự đem lại hiệu quả?
Làm thế nào để vết thương nhanh lành sẹo
Lưu ư khi dùng mỹ phẩm vào mùa nóng
Lưu ư khi dùng thuốc bôi ngoài da
Ngày xuân làm đẹp da dẻ bằng rau quả
Nhuộm tóc, coi chừng tiền mất tật mang
NHỮNG THỰC PHẨM CÓ TÁC DỤNG CHỐNG LĂO HÓA 
NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT KHI DÙNG MỸ PHẨM
Những điều cần biết về phẫu thuật căng da mặt
Nốt ruồi có thể thành... "sát thủ"
Pḥng và chữa viêm da do hóa mỹ phẩm
Phương pháp mới để xóa những vết xăm - X.T (Theo The Australian Women's Weekly)
Son môi có thể làm nụ hôn bớt nồng nàn
Sạm da và cách điều trị
Sẹo lồi: Khó điều trị, dễ tái phát
Thanh toán sự xấu xí
Thuốc chống lăo hóa da
Trị nám da bằng lazer - con dao 2 lưỡi
Điều trị chứng rậm lông

Chuyên đề dị ứng

Mề đay - BS Mai Thu Đường
Nổi mày đay
PH̉NG NGỪA BỆNH DỊ ỨNG VÀO MÙA XUÂN
Rượu làm t́nh trạng dị ứng trầm trọng hơn
Đôi điều cần biết về chứng mày đay

Viêm nhiễm da

Bệnh bạch biến - BS Vũ HồNG THáI
Bệnh ghẻ phỏng ở trẻ em - BS Mai Anh Khôi
Bệnh hắc lào - BS Huỳnh Huy Hoàng
Bệnh lở miệng - BS Dương Minh Hoàng
Bệnh ngoài da tăng do nắng nóng
Bệnh nấm móng - BS Vũ Hồng Thái (BV Da liễu TPHCM)
Bệnh Zona - BS Vũ Hồng Thái
Da và ánh nắng mặt trời 
Dị ứng sứa biển
Lác (Hắc Lào) - Bs Hoàng Văn Minh
Màng trị bỏng từ vi khuẩn
Ngứa hậu môn
Pḥng và chữa bệnh nước ăn chân
Pḥng và trị viêm da mủ
Thuốc điều trị các bệnh nhiễm ngoài da thường gặp
Trị bệnh nấm da
Trị mụn nhọt bằng Đông dược
Viêm da tiếp xúc - BS Mai Thu Đường
Vảy nến
Điều trị bệnh chàm thể tạng

Linh tinh

12 bước chăm sóc da mùa khô
Buốt và bong tróc da ở đầu ngón chân
Bảo vệ sẹo khỏi nắng
Bệnh da - bệnh của tâm hồn
Bệnh mạch lươn - BS Mai Anh Khôi
Bệnh nám da Nguyên nhân và cách chữa trị
Chăm sóc da khi làm việc trong pḥng máy lạnh
Chế tạo thành công da nhân tạo
Chứng ra mồ hôi tay là bệnh di truyền
Các biện pháp chữa hôi nách
Các bệnh về da nên chữa trị đúng cách! - Bác sĩ Mai Chí Phương
Các chất tẩy rửa có thể gây ung thư da
Các câu hỏi về chăm sóc tay và móng
Các yếu tố gây hại cho da
Không nên ở ngoài nắng quá lâu
Lời khuyên của thầy thuốc khi đi tắm biển
Những dấu ấn thai kỳ trên da
Những nguyên tắc vàng cho làn da
Nội sinh của da
Nội soi tán sỏi qua da
Tai biến do lạm dụng thuốc bôi da
Thuốc dán lên da có thể gây nguy hiểm
Trị bỏng nhẹ tại nhà
Trị chứng hôi chân
Vitamin có thể tăng khả năng chịu nắng cho da
Vàng da ở người lớn
V́ sao da của những người hút thuốc lại hay nhăn
Điều trị vảy nến bằng quang hoá trị liệu
Đoán bệnh qua da

YKHOANET

BS PHAN XUÂN TRUNG

"Lăng tử giữa thương trường"


 WHO definition of HEALTH:
Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.


Hệ thống phần mềm quản lư bệnh viện
YKHOA.NET

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngày 24/12/2000 - Năm thứ Tư.

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com www.ykhoa.net 

Web Master: Dr PHAN XUAN TRUNG - phanxuantrung@ykhoa.net

Gởi bài tham gia YKHOANET