www YKHOANET

Y HỌC PHỔ THÔNG

Cấp cứu

Sức khỏe trẻ em

Sức khỏe người cao tuổi

Sức khỏe phụ nữ

Cao huyết áp

Bệnh thường gặp

Khớp

Huyết học

Tai mũi họng

Tâm thần

Răng hàm mặt

Bệnh mắt

Pháp y

Thẩm mỹ

Kỹ thuật y khoa

Da liễu

Hỏi đáp sức khỏe

 

 

CHUYÊN ĐỀ GIỚI TÍNH

Nghiên cứu t́nh dục học

Thắc mắc biết hỏi ai

Giới tính

Sách giáo dục giới tính

Sức khỏe t́nh dục

Tṛ chuyện về t́nh dục

HIV/AIDS

Bệnh của cơ quan sinh dục

 

SÁCH THAM KHẢO

260 bệnh tật trẻ em

Bác sĩ vui tính

Dinh dưỡng và an toàn thực phẩm

Giấc ngủ trẻ em

Sức khỏe phụ nữGiải phẫu thẩm mỹ

 

 

BỆNH LOĂNG XƯƠNG

PTS. BS LÊ ANH THƯ

Bệnh viện Chợ Rẫy

Với sự gia tăng của tuổi thọ và sự phát triển của xă hội, mỗi chúng ta đều được tận hưởng một cuộc sống lâu dài hơn, đầy đủ hơn, hạnh phúc hơn. Tuy nhiên, chúng ta cũng phải đương đầu với không ít khó khăn của cuộc sống hiện đại, trong đó có một loại bệnh lư của con người khi có tuổi mà nổi cộm là các bệnh tim mạch, xương khớp và chuyển hóa. Tuổi già đang là một thách thức lớn của nhân loại, cải thiện chất lượng cuộc sống cho những người có tuổi đang là những yêu cầu rất chính đáng của xă hội. Riêng đối với ngành thấp khớp học. Loăng xương hiện đang là vấn đề mang tính toàn cầu, rất cần được quan tâm để góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống, nâng cao tuổi thọ cho người có tuổi và giảm bớt các chi phí về y tế xă hội cho việc điều trị các biến chứng mà bệnh có thể gây nên như: găy lún cột sống, găy cổ xương đùi...

Một trong những thành tựu rất lớn của Y học nói riêng và của khoa học kỹ thuật nói chung là nâng cao tuổi thọ cho con người. Với sự gia tăng tuổi thọ, số người có tuổi (65 tuổi) ngày càng cao và chiếm một vị trí rất đáng kể trong dân số (hiện chiếm khoảng 12% dân số thế giới, dự tính con số này sẽ là 17% vào năm 2020). Có sinh tất có tử và có lăo ắt khó tránh khỏi bệnh v́ vậy tuổi tác đang là thách thức đối với nhân loại cũng là thách thức đối với mỗi chúng ta. Loăng xương là một trong những bệnh lư rất thường gặp ở người có tuổi, là một trong những nguyên nhân làm giảm chất lượng sống, gây tàn phế và làm giảm tuổi thọ cho con người. Hàng năm, chi phí cho điều trị loăng xương ở các nước phát triển không ngừng tăng lên. Ở nước ta các chi phí về y tế cho việc điều trị loăng xương c̣n chưa tính được nhưng riêng ở Mỹ, một đất nước phát triển vào loại hàng đầu của thế giới, chi phí cho điều trị loăng xương luôn là một con số rất đáng được toàn xă hội quan tâm: 5,1 tỷ USD/năm (1986), 6,1 tỷ USD/năm (1990), 7 tỷ USD/năm (1992) và gần 10 tỷ USD (cuối thập niên 90).

LOĂNG XƯƠNG LÀ G̀?

Loăng xương (c̣n được gọi xốp xương hay thưa xương) là một bệnh lư của hệ thống xương làm giảm tỷ trọng khoáng chất của xương (Bone Mineral Density-BMD) hay giảm trọng lượng của một đơn vị thể tích xương, hậu quả của sự suy giảm các protein và các khoáng chất của bộ xương, khiến cho sức chống đỡ và chịu lực của xương giảm đi, xương sẽ trở nên mỏng mảnh, dễ găy, dễ lún và dễ xẹp, đặc biệt ở các vị trí chịu lực của cơ thể như: cột sống, cổ xương đùi, đầu dưới xương quay... Nói đơn giản hơn loăng xương là t́nh trạng xương mỏng mảnh và yếu đến mức rất dễ găy khi bị chấn thương dù rất nhẹ, thậm chí có thể găy tự nhiên không do chấn thương.

BỘ XƯƠNG ĐƯỢC CẦU TẠO NHƯ THẾ NÀO?

Bộ xương chiếm khoảng 15 - 17% trọng lượng cơ thể, được coi là ngân hàng khoáng chất của cơ thể. Cấu tạo của bộ xương gồm hai phần chính là các chất hữu cơ và các khoáng chất. Các chất hữu cơ chiếm 30% trọng lượng của bộ xương, tạo nên một khung protein để các khoáng chất như calci, phospho, magnesi... gắn vào. Các khoáng chất chiếm 70% trọng lượng của bộ xương, quan trọng nhất là calci, phospho và magnesi.

Cấu tạo xương được điều ḥa chủ yếu nhờ hai loại tế bào chính: các tế bào sinh xương (tạo cốt bào - osteoblast) và các tế bào hủy xương (hủy cốt bào - osteoclast). Ở tuổi trẻ (dưới 25 tuổi), khi cơ thể đang phát triển, hoạt động của các tế bào sinh xương sẽ trội hơn hoạt động của các tế bào hủy xương, khối lượng khoáng chất của bộ xương tăng dần cùng sự phát triển của cơ thể để đạt tới khối lượng đỉnh. Ở độ tuổi 25 - 40 hoạt động của các tế bào sinh xương và các tế bào hủy xương cân bằng giữ cho khối lượng của bộ xương ổn định. Đây cũng chính là giai đoạn bộ xương có khối lượng khoáng chất cao nhất (optimal peak bone mineral density). Từ tuổi 40 trở đi, hoạt động của các tế bào hủy xương sẽ trội hơn hoạt động của các tế bào sinh xương, khối lượng khoáng chất của bộ xương sẽ giảm dần theo tuổi với tốc độ mất xương từ 0,5 đến 1% mỗi năm. Riêng ở phụ nữ, sau khi măn kinh, tốc độ mất xương sẽ nhanh hơn hẳn nam giới cùng tuổi. Trong 5-10 năm đầu của thời kỳ măn kinh, tốc độ mất xương là 2-4% khối lượng xương mỗi năm.

NHỮNG AI SẼ BỊ LOĂNG XƯƠNG?

Tất cả chúng ta, đến lúc có tuổi (trên 65 tuổi) ai cũng bị loăng xương. Đây là hiện tượng loăng xương tiên phát c̣n gọi loăng xương người già hay loăng xương type II, một tất yếu của quá tŕnh phát triển, lúc này các tế bào sinh xương (osteoblast) bị lăo hóa, sự hấp thu calci ở ruột bị hạn chế và có sự suy giảm tất yếu các hormon sinh dục. Loăng xương tiên phát thường xuất hiện trễ, diễn biến chậm, tăng từ từ và ít có những biến chứng nặng nề như găy xương hay lún xẹp các đốt sống.

Quá tŕnh loăng xương sẽ xảy ra sớm hơn, tiến triển nhanh hơn, gây nhiều hậu quả nặng nề như găy, xẹp đốt sống, găy cổ xương đùi, găy đầu dưới xương quay (xương cổ tay)... và được gọi là loăng xương thứ phát hay loăng xương type I khi có thêm các nguyên nhân:

1. Phụ nữ sau khi măn kinh, hoạt động của buồng trứng ngưng lại, v́ không có oestrogen nên các tế bào hủy xương tăng hoạt tính (oestrogen có tác dụng ức chế hoạt động của các tế bào hủy xương). Khối lượng xương sẽ mất đi từ 2 - 4% mỗi năm trong suốt 10 đến 15 năm đầu sau măn kinh. Khối lượng xương của đa số phụ nữ (65 tuổi giảm từ 30 đến 50%, có người chỉ c̣n không tới 30% khối lượng xương. Chính v́ vậy, ở phụ nữ tuổi (65 thường gặp các biến chứng nặng của loăng xương như găy lún đốt sống, găy cổ xương đùi, găy đầu dưới xương cẳng tay... hơn hẳn nam giới cùng tuổi.

H́nh 1: Cắt ngang qua 2 xương cổ tay ở nam giới 70 tuổi (dưới) và nữ giới 70 tuổi (trên) Loăng xương ở nữ giới nặng hơn rất nhiều so vớ nam giới cùng tuổi

2. Bất động quá lâu ngày do bệnh tật (chấn thương cột sống, phải bất động), do nghề nghiệp (những người du hành vũ trụ khi ở trong tàu vũ trụ đi ra ngoài không gian)... v́ khi bất động lâu ngày các tế bào hủy xương tăng hoạt tính.

3. Bị các bệnh nội tiết: cường tuyến giáp, cường tuyến cận giáp, cường tuyến vỏ thượng thận, tiểu đường... và đặc biệt là suy giảm chức năng của các tuyến sinh dục (buồng trứng với nữ và tinh hoàn đối với nam).

4. Bị bệnh suy thận măn hoặc phải chạy thận nhân tạo lâu ngày gây mất nhiều calci qua đường tiết niệu.

5. Mắc các bệnh xương khớp măn tính khác đặc biệt là viêm khớp dạng thấp và thoái hóa khớp

6. Do sử dụng một số thuốc: chống động kinh (dihydan), thuốc chữa bệnh tiểu đường (insulin), thuốc chống đông (heparin) và đặc biệt là các thuốc kháng viêm nhóm corticosteroid (corticosteroid một mặt ức chế trực tiếp quá tŕnh tạo xương, mặt khác làm giảm hấp thu calci ở ruột, tăng bài xuất calci ở thận và làm tăng quá tŕnh hủy xương).

Xin xem tiếp kỳ sau: YẾU TỐ NGUY CƠ, BIỂU HIỆN VÀ HẬU QUẢ CỦA BỆNH LOĂNG XƯƠNG

"Thuốc tập thể dục" - viên thuốc của tương lai?
'Nghi thức công phu' trước và sau khi luyện khí công
10 CÁCH NGĂN NGỪA THOÁI HÓA KHỚP
10 cách ngăn ngừa thoái hoá khớp
10 cách ngăn ngừa thoái hoá khớp
10 ĐIỀU CẦN BIẾT KHI BỊ CHẤN THƯƠNG CỔ CHÂN
14 động tác massage chân
20 bài thuốc chữa đau lưng
4 động tác để cơ thể khỏe mạnh từ sáng đến tối
6 biện pháp giúp phụ nữ giảm đau lưng
6 biện pháp giúp phụ nữ giảm đau lưng
7 dấu hiệu nhận biết sai khớp
7 dấu hiệu nhận biết sai khớp
Bia - tác nhân số một gây bệnh gút
Bia - tác nhân số một gây bệnh gút
Bơi thế nào th́ tốt cho sức khỏe
BẠN ĐĂ BIẾT G̀ VỀ CÁC BỆNH THÂP KHỚP ?
BỆNH GOUT
BỆNH LOĂNG XƯƠNG
BỆNH LOĂNG XƯƠNG
BỆNH LOĂNG XƯƠNG
BỆNH LOĂNG XƯƠNG
BỆNH LOĂNG XƯƠNG
Bệnh bại liệt sắp được thanh toán trên phạm vi toàn cầu
Bệnh cong vẹo cột sống
Bệnh nhân viêm khớp nên tập luyện như thế nào
Bệnh nhân viêm khớp nên tập luyện như thế nào
Bệnh sưng đau các khớp
Bệnh viêm khớp thấp di truyền ở những người hút thuốc lá
Bệnh Đau Thắt Lưng (back Pain) 
Cho con bú giảm nguy cơ viêm khớp
Chuột rút
Chuột rút
Chườm đá làm giảm chứng đau khớp ở bệnh nhân gút
Chạy bộ giúp chống thoái hoá xương
CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ LIỆT NỬA NGƯỜI 
Chế tạo thành công xương xốp nhân tạo
Chọn giày phù hợp với chân
Chọn giày phù hợp với chân
CHỨNG ĐAU LƯNG NGUYÊN NHÂN, CÁCH PH̉NG VÀ CHỮA TRỊ
CHỮA THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM BẰNG LASER 
Chữa bệnh khớp bằng mỡ của chính bệnh nhân
Chữa bệnh đau lưng bằng xi măng
Chữa thoát vị đĩa đệm bằng laser
Chữa thoát vị đĩa đệm bằng laser
Chữa viêm khớp dạng thấp bằng thuốc Nam
Các bài tập cho người tiểu tiện không tự chủ
Các bài tập dành cho cơ bụng
Các bài tập dành cho cơ bụng
Các bệnh lư do mang giày dép không phù hợp
Các bệnh lư do mang giày dép không phù hợp
Các bệnh Xương Khớp trong Thập niên 2000 - 2010
Các chứng đau lưng thường gặp
Các cách thức ngăn ngừa đau lưng
Các yếu tố gây bệnh c̣i xương
Các yếu tố gây bệnh c̣i xương
CÓ THỂ GIỮ MĂI TUỔI XUÂN CỦA PHỤ NỮ?
Cơ hội mới chữa thoát vị đĩa đệm
Cơm cháy có công dụng ǵ
Cảnh giác khi sử dụng thuốc thấp khớp
Dinh dưỡng cho người viêm xương khớp
Dinh dưỡng cho người viêm xương khớp
Dạy thể dục không hợp lư rất có hại cho học sinh
GAI CỘT SỐNG CÓ PHẢI LÀ NGUYÊN NHÂN GÂY CÁC CHỨNG ĐAU LƯNG THÔNG THƯỜNG
GAI CỘT SỐNG CÓ PHẢI LÀ NGUYÊN NHÂN GÂY CÁC CHỨNG ĐAU LƯNG THÔNG THƯỜNG
GAI CỘT SỐNG, THOÁI HÓA CỘT SỐNG, ĐAU THẦN KINH TỌA HAY THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM?
Glucosamine, thuốc mới điều trị bệnh viêm khớp
Găy đốt sống cổ do sơ suất
Hóa trị liệu gây tổn thất hệ xương
Học sinh vẹo cột sống do bàn ghế sai quy cách
Học sinh vẹo cột sống do bàn ghế sai quy cách
Hội chứng ống cổ tay
Hội chứng ống cổ tay
Khi giày dép tấn công
Khi giày dép tấn công
Không phải thực phẩm giàu canxi nào cũng tốt cho xương
KẾT XƯƠNG BẰNG ĐINH ĐÀN HỒI METAIZEAU PHƯƠNG PHÁP MỚI TRONG ĐIỀU TRỊ GĂY XƯƠNG
KỸ THUẬT KÉO XƯƠNG CHẬU TRONG ĐIỀU TRỊ BẢO TỒN THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM VÙNG THẰT LƯNG
LAI NOI VE GOUT - BS. LE ANH THU
Leo núi rất có lợi cho sức khỏe
Liệt chân tay do thiếu kali
Liệt chân tay do thiếu kali
Liệt hai chi dưới
Liệt người do massage
Làm thế nào khắc phục chứng giật chân
Lười vận động sẽ... chóng chết
Lười vận động sẽ... chóng chết
LẠNH - MỘT NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH THẦM LẶNG, NGUY HIỂM NHƯNG CHƯA ĐƯỢC QUAN TÂM ĐÚNG MỨC!
LẰP ĐÂT XƯƠNG HÔNG GIẢ KỸ THUẬT NÀO, KẾT QUẢ RA SAO?
Lỏng khớp gối - chấn thương thường gặp trong thể thao
MUỐI PHA NƯỚC ẤM, MỘT LIỆU PHÁP TỐT CHO BỆNH VIÊM KHỚP DẠNG THẤP
Mệt mỏi rất dễ dẫn đến kiệt sức
MỘT SỐ BỆNH CƠ XƯƠNG KHỚP THƯỜNG GẶP Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG Tác giả
Một số hội chứng do thuốc gây ra trong điều trị các bệnh viêm khớp Tác giả
Một số điều cần lưu ư khi bơi
Nguy cơ đột quỵ ở nữ có liên quan đến di truyền
Ngâm rửa chân nước nóng để chữa bệnh
Người chậm phát triển chiều cao dễ bị găy xương háng
Người trẻ cũng bị phong thấp
Người trẻ cũng bị phong thấp
Ngồi bắt chéo chân có hại cho sức khỏe
Ngồi thiền - một cách tăng cường sức khoẻ
Ngồi thiền - một cách tăng cường sức khoẻ
Ngồi vắt chân chữ ngũ dễ làm vẹo cột sống
NHỮNG TIẾN BỘ TRONG CHUYÊN NGÀNH PHẪU THUẬT CỘT SỐNG
NHỮNG ĐIỀU CÁC BỆNH NHÂN GOUT NÊN LÀM VÀ NÊN TRÁNH
NHỮNG ĐIỀU CÁC BỆNH NHÂN GOUT NÊN LÀM VÀ NÊN TRÁNH
Những ai không nên massage nhiều
Những phát hiện mới về đau lưng
Những phát hiện mới về đau lưng
Nên chọn bài tập phù hợp với tính cách
Nên pḥng bệnh loăng xương ngay từ thuở nhỏ
Nên pḥng bệnh loăng xương ngay từ thuở nhỏ
Nên tập thể dục vào giờ nào trong ngày
Nước có ga giàu caffein gây tổn hại cho xương
Pḥng chống loăng xương ở phụ nữ trẻ
Pḥng chống loăng xương ở phụ nữ trẻ
PHƯƠNG PHÁP CHIROPRACTIC CHỮA BỆNH ĐAU LƯNG
Phương pháp mới chữa sụn khớp gối
Protein giúp chống loăng xương
Quan niệm mới về tư thế ngủ: Cứ thoải mái là tốt
Rau quả giúp pḥng bệnh loăng xương
Shiatsu - day bấm huyệt kiểu Nhật
STRESS SAU SANG CHẤN 
Sảng run do rượu - bệnh có thể gây chết người
Sảng run do rượu - bệnh có thể gây chết người
SỨC KHỎE CHO NGƯỜI ĐI BỘ
Sự bất toàn trong tạo xương gây chứng xương thủy tinh
Sự bất toàn trong tạo xương gây chứng xương thủy tinh
THAY KHỚP HÁNG TOÀN BỘ
Thoái hóa đốt sống cổ
Thoái hóa đốt sống cổ
Thuốc chống viêm khớp có thể giúp chống ung thư
Thuốc tránh thai tốt cho khớp gối
Thứ Hai - ngày đột quỵ
Thứ Hai - ngày đột quỵ
Tiếng lạo xạo ở ổ khớp
Tiếng lạo xạo ở ổ khớp
Trị bong gân bằng y học cổ truyền
Trị bong gân bằng y học cổ truyền
Trở thành thiên tài nhờ bệnh gút
Tài xế đường dài dễ mắc bệnh về xương
TÁC DỤNG CỦA BÙN KHOÁNG ĐỐI VỚI CÁC BỆNH CƠ XƯƠNG KHỚP
T́m hiểu về bệnh viêm khớp gối và phẫu thuật thay khớp
T́m ra cách phục hồi dây cột sống bị tổn thương
Tại sao bạn bị chuột rút
Tại sao cần bổ sung canxi
Tại sao cần bổ sung canxi
Tập thể dục giúp giảm nguy cơ đột quỵ
Tắm chân để bảo vệ sức khỏe
TỦY XƯƠNG - KHO DỰ TRỮ CÁC MÔ CỦA CƠ THỂ
Tự massage chân bằng đá
Viêm cột sống dính khớp
Viêm cột sống dính khớp - bệnh dễ gây tàn phế
Viêm cột sống dính khớp - bệnh dễ gây tàn phế
Viêm khớp dạng thấp có thể gây tàn phế
Viêm khớp dạng thấp gây biến dạng khớp
V́ sao nữ hay bị loăng xương hơn nam
Vẹo cột sống bẩm sinh
VỠ CƠ HOÀNH VÀ NẠN BẠO HÀNH TRONG GIA Đ̀NH
Xanh Pôn - BV đầu tiên chữa găy xương bằng đinh đàn hồi
Yên xe đạp không thích hợp sẽ gây đau mỏi người
Đau lưng kinh niên làm giảm trí thông minh
Đau lưng là biểu hiện của bệnh ǵ
Đau lưng là biểu hiện của bệnh ǵ
Đau thắt lưng không hẳn là đau thận
Đau thắt lưng không hẳn là đau thận
Đau xương do cơ thể tăng trưởng
Đau xương do cơ thể tăng trưởng
Đeo túi không đúng sẽ bị đau lưng
Đeo túi không đúng sẽ bị đau lưng
Đi bộ thế nào cho khoẻ
Đi bộ thế nào cho khoẻ
Đi bộ thế nào cho khoẻ
Điều trị chứng giăn tĩnh mạch chân
Điều trị lao cột sống
Điều trị đau thắt lưng tại nhà
Đôi chân gây ấn tượng
Đôi chân gây ấn tượng
Để xương chắc khỏe: Tập thể dục tốt hơn bổ sung canxi
Để xương chắc khỏe: Tập thể dục tốt hơn bổ sung canxi
Đừng tin quảng cáo thuốc tăng chiều cao
ẢNH HƯỞNG CỦA GIÀY DÉP ĐỐI VỚI SỨC KHỎE BÀN CHÂN

 

BS PHAN XUÂN TRUNG

"Lăng tử giữa thương trường"


 WHO definition of HEALTH:
Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.


Hệ thống phần mềm quản lư bệnh viện
YKHOA.NET

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngày 24/12/2000 - Năm thứ Tư.

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com www.ykhoa.net 

Web Master: Dr PHAN XUAN TRUNG - phanxuantrung@ykhoa.net

Gởi bài tham gia YKHOANET