NHỚ VÀ GIẢM TRÍ NHỚ

Tác giả : Thạc sĩ, BS. PHAN HỮU PHƯỚC - (Trưởng khoa Lão - BV. Nguyễn Trãi)

Suy giảm trí nhớ mà hậu quả cuối cùng là sa sút trí tuệ là bệnh lý ít được quan tâm tại các nước đang phát triển. Điều này xuất phát từ quan điểm sai lầm cho rằng tuổi già là phải quên, phải lẫn - đã và đang ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng cuộc sống người cao tuổi. Ở Mỹ, để điều trị cho bệnh nhân suy giảm trí nhớ, sa sút trí tuệ, hàng năm người ta đã phải tiêu tốn 50 tỷ đô-la, và tỷ lệ sa sút trí tuệ là 10% ở người trên 70 tuổi, 20-40% ở người trên 85 tuổi.

Trước khi bị sa sút trí tuệ, người bệnh thường trải qua giai đoạn suy giảm trí nhớ. Việc phát hiện và điều trị sớm suy giảm trí nhớ sẽ giúp ích rất nhiều trong vấn đề phòng ngừa sa sút trí tuệ.

NHỚ LÀ GÌ?

Nhớ là tiến trình hoạt động của hệ tâm, thần kinh có chức năng lưu trữ thông tin ghi nhận trong quá trình sống. Để thực hiện chức năng này, não bộ phải trải qua các tiến trình lưu trữ sau đây:

- Sự ghi nhận thông tin (thu nhận, mã hóa).

- Sự duy trì, lưu giữ (lưu trữ, củng cố).

- Sự ổn định bền vững.

- Sự phục hồi (giải mã hoặc nhớ lại).

Quá trình thu giữ thông tin của trí nhớ theo thời gian có thể phân thành 4 loại như sau:

- Trí nhớ trực giác.

- Trí nhớ ngắn hạn.

- Trí nhớ gần.

- Trí nhớ xa (trí nhớ dài hạn).

a. Trí nhớ trực giác:

- Kéo dài khoảng 250 ms bằng cách nhìn.

- Kéo dài khoảng 1-2s bằng cách nghe.

b. Trí nhớ ngắn hạn: có thể kéo dài khoảng 30s và có khả năng nhớ 5-10 chủ đề.

c. Trí nhớ gần: thời gian nhớ kéo dài vài phút đến vài tuần. Nó biểu lộ khả năng dự trữ thông tin lớn hơn trí nhớ tức thì. Để đi vào vùng nhớ này, thông tin phải trải qua tiến trình củng cố trong một thời gian nhất định.

d. Trí nhớ dài hạn: thời gian lưu trữ vài tuần đến một thời điểm nào đó trong cuộc sống. Nó chứa hầu hết những kinh nghiệm và kiến thức. Có những thông tin được lưu trữ chính xác trong một thời gian không giới hạn. Tuy nhiên cũng có những thông tin trở nên mờ nhạt hay méo mó.

Tóm lại, việc ghi nhận thông tin và phục hồi lại thông tin là một tiến trình của nhận thức. Những thử nghiệm trên động vật cho thấy trí nhớ dài hạn đòi hỏi tiến trình thiết lập bền vững thông tin, liên quan đến những thay đổi về mặt vật lý và hoạt động của các hóa chất trung gian tại nơi giao tiếp của tế bào thần kinh.

SUY GIẢM TRÍ NHỚ LÀ GÌ?

Quá trình phát triển của hệ thần kinh bắt đầu từ khi trẻ còn là phôi thai cho đến năm 25 tuổi thì hoàn chỉnh. Sau lứa tuổi này, mỗi ngày có khoảng 3.000 nơron bị hủy đi (nơron không sinh sản thêm); và càng lớn tuổi, cơ thể càng ít tạo ra các hóa chất trung gian cần thiết cho não hoạt động. Do đó người cao tuổi luôn có vấn đề về trí nhớ và thường gặp khó khăn trong việc lưu trữ thông tin, khó nhớ thông tin cũ.

Những dấu hiệu của suy giảm trí nhớ

Nguyên nhân gây suy giảm trí nhớ có thể là do tuổi tác hoặc do bệnh lý với những biểu hiện khác nhau.

Biểu hiện của suy giảm trí nhớ do tuổi là:

- Trí nhớ gần luôn bị ảnh hưởng như khó nhớ tên người vừa mới gặp, quên một việc vừa dự định làm.

- Trí nhớ xa ít bị ảnh hưởng, thường vẫn nhớ chuyện đã xảy ra từ lâu.

Biểu hiện của suy giảm trí nhớ bệnh lý là:

- Quên những đồ vật đã từng dùng rất thường xuyên.

- Quên cách sử dụng những đồ vật đã từng dùng rất nhiều lần.

- Gặp nhiều khó khăn khi tiếp nhận thông tin mới.

- Hay lặp lại một câu hay một câu chuyện trong cùng một buổi trò chuyện.

- Gặp khó khăn trong việc chọn và giữ tiền.

- Không thể giữ nếp sinh hoạt thường ngày.

LÀM THẾ NÀO ĐỂ PHÁT HIỆN SỚM SUY GIẢM TRÍ NHỚ?

Có thể phát hiện sớm suy giảm trí nhớ, suy giảm nhận thức nhẹ qua các dấu hiệu sau:

- Có than phiền về trí nhớ.

- Trí nhớ có giảm so với tuổi.

- Các hoạt động đời sống hàng ngày vẫn bình thường.

- Chức năng nhận thức chung vẫn bình thường.

- Không có sa sút trí tuệ.

Cần lưu ý là người thân đóng vai trò rất quan trọng trong việc giúp phát hiện sớm những dấu hiệu suy giảm trí nhớ ở người bệnh. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ, người thân nên nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế chuyên khoa để khám và điều trị.

TIẾN TRIỂN CỦA SUY GIẢM TRÍ NHỚ

Suy giảm trí nhớ nếu không được điều trị sớm có thể tiến triển nặng thành sa sút trí tuệ nhiều năm sau đó. Theo các nghiên cứu ở nước ngoài thì có khoảng 50% trường hợp bị suy giảm trí nhớ, suy giảm nhận thức nhẹ và sẽ chuyển thành sa sút trí tuệ trong 3 năm sau đó.

Sa sút trí tuệ là tình trạng bị suy giảm mức trí tuệ đã đạt được từ trước. Bệnh nhân sa sút trí tuệ sẽ bị suy giảm trí nhớ, khả năng xét đoán, định hướng không gian và thời gian, ngôn ngữ, tư duy trừu tượng. Mức độ sa sút trí tuệ này đủ để gây nên những ảnh hưởng không tốt đến các hoạt động xã hội, nghề nghiệp và sinh hoạt thường ngày của bệnh nhân.

ĐIỀU TRỊ SUY GIẢM TRÍ NHỚ RA SAO?

a. Suy giảm trí nhớ do tuổi là một tiến trình tự nhiên của sự lão hóa nên chưa đến mức phải điều trị bằng thuốc, mà chỉ cần áp dụng tích cực các biện pháp điều trị không dùng thuốc sau đây để làm giảm ảnh hưởng của việc suy giảm trí nhớ trong sinh hoạt thường ngày, đồng thời cũng là cách để giúp rèn luyện hoạt động trí não:

Liệt kê danh sách các công việc cần làm

- Lập thời gian biểu cho công việc hàng ngày.

- Làm theo thời gian biểu đã lập.

- Đề ra những mục quan trọng cần chú ý thực hiện. Ví dụ luôn đặt chìa khóa ở một chỗ nhất định.

- Lặp lại tên của người vừa mới gặp.

- Tạo những thú vui giúp cho bạn luôn bận rộn như chơi cây cảnh, chim, sưu tầm tem...

- Vận động trí óc, giữ những tài liệu lưu trữ thông tin, sự kiện như sổ ghi chép, album ảnh...

b. Khi nào bệnh nhân đã được thầy thuốc chuyên khoa khám và định bệnh là suy giảm trí nhớ bệnh lý (không phải suy giảm trí nhớ do tuổi) thì mới có thể được điều trị bằng thuốc. Cần lưu ý là việc điều trị bằng thuốc luôn luôn phải theo đúng sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa và người bệnh phải đi tái khám định kỳ.

Hiện nay có các loại thuốc điều trị sau:

- Các thuốc điều trị kinh điển:

+ Thuốc hỗ trợ thần kinh: Ginkobiloba, Almitrine, Piracetam, Naftidrofuril...

+ Estrogen thay thế.

+ Thuốc chống oxy hóa: vitamine C, E...

- Nhóm thuốc ức chế men acetylcholine sterase là một tiến bộ trong điều trị, đã được chứng minh bởi nhiều công trình nghiên cứu trên thế giới như: Donepezil, Rivastigmine, Tacrine. Nhóm galantamine ngoài tác dụng ức chế men acetylcholinesterase còn có thêm tác dụng gia tăng hoạt động của thụ thể nicotinic, hỗ trợ thần kinh, mang lại nhiều hiệu quả trong điều trị.

PHÒNG NGỪA SUY GIẢM TRÍ NHỚ

1. Thường xuyên hoạt động trí não.

2. Tránh uống rượu:

Vì uống rượu quá nhiều sẽ làm tăng triglyceride trong máu và làm tăng nguy cơ nhũn não.

3. Tập thể dục:

- Giúp làm giảm huyết áp.

- Hạ thấp tần suất bệnh tim mạch

- Giúp giảm trọng lượng cơ thể.

- Lợi ích khác: giảm fibrinogen huyết tương, giảm hoạt động tiểu cầu, tăng hoạt hóa plasminogen huyết tương và tăng nồng độ HDL-c.

Lưu ý: Tập thể dục quá mức sẽ làm tăng nguy cơ chấn thương cơ xương và nhồi máu cơ tim cấp, vì vậy nên tập ở mức độ nào là tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe mỗi người.

4. Chế độ ăn:

Nên ăn nhiều trái cây, chất xơ, rau cải, hạn chế chất béo và chất ngọt. Chất đạm nên ăn vừa đủ theo nhu cầu. Chế độ ăn giảm muối sẽ làm giảm đáng kể huyết áp và do đó làm giảm tỷ lệ tai biến mạch máu não.

Như vậy, suy giảm trí nhớ là bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi, có thể do tuổi tác hoặc do bệnh lý. Suy giảm trí nhớ do tuổi là hiện tượng bình thường và thường không cần dùng thuốc điều trị mà chỉ cần áp dụng tích cực các biện pháp điều trị không dùng thuốc. Đối với những bệnh nhân đã được thầy thuốc chuyên khoa chẩn đoán là suy giảm trí nhớ bệnh lý thì có thể được điều trị bằng thuốc, nhưng phải theo đúng sự hướng dẫn của bác sĩ và tái khám định kỳ. Cần lưu ý là người thân đóng vai trò rất quan trọng trong việc giúp phát hiện sớm suy giảm trí nhớ ở người bệnh, vì nếu người bệnh được phát hiện sớm và điều trị đúng mức thì có thể tránh khỏi bị sa sút trí tuệ. Bên cạnh đó, việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa cũng có tác dụng làm chậm tiến trình lão hóa, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi.  

Đau đầu, chóng mặt, động kinh...

Bệnh đau nửa đầu Migraine
Bệnh đau nửa đầu ở thanh thiếu niên
Bệnh đau đầu từng chuỗi
Bệnh động kinh
Bị động kinh do giun đũa chó chui lên não
Bộ não bắt đầu ì ạch từ tuổi 40
Chóng mặt, chứng bệnh thường gặp
Chóng mặt, nỗi khổ của nhiều người
Chứng kinh phong
Chứng đau nửa đầu có thể mang tính gia đình
Chứng đau đầu căng cơ
Chữa động kinh khi mang bầu
Các bệnh đau đầu thường gặp và cách phòng trị
Dùng thuốc điều trị bệnh động kinh
Dự phòng và điều trị say sóng
Hoóc môn là tác nhân chính gây bệnh đau nửa đầu
Khiêu vũ khiến đầu óc sảng khoái và giúp chữa bệnh
Kẹp điện thoại bằng đầu làm giảm lượng máu tới não
Lần đầu tiên phẫu thuật nối dây thần kinh tay với máy tính
NGẤT
Nhức đầu
Nhức Đầu - BS. Bùi Văn Thọ
Những hiểu biết mới về động kinh
Phòng chống say tàu xe bằng cách bấm huyệt Hợp cốc
Trăng tròn không kích thích cơn động kinh
Trị bệnh say tàu xe không cần thuốc
Tìm hiểu về bệnh chóng mặt
Tại sao ta chóng mặt
Tập thể dục chữa chứng chóng mặt hiệu quả
Vài cách chữa đau đầu đơn giản
Điều trị bệnh động kinh trong thời kỳ thai nghén
Đừng coi thường triệu chứng chóng mặt

Thần kinh ngoại biên

Bệnh của 12 đôi dây thần kinh sọ não
Bệnh nhược cơ
Bệnh đau dây thần kinh tọa
Bệnh đau thần kinh tọa
Chuột rút
Chữa đau thần kinh tọa bằng Đông y
Liệt chân tay do thiếu kali
Làm thế nào khắc phục chứng giật chân
Trung - tây y hối thông về đau thần kinh tọa - tọa đồn phong (tọa điến phong)
Ðau dây thần kinh số V - BS. Vũ Thanh Bình
Ðau thần kinh tọa do thoát vị đĩa đệm - BS Huỳnh Thị Liễu
Đau dây thần kinh liên sườn

Rối loạn giấc ngủ

10 phút ngủ trưa tốt hơn 2 giờ ngủ thêm về đêm
Các loại rối loạn giấc ngủ
Giấc ngủ sâu giúp ta 'nuốt trôi' thông tin
Khi con người mất ngủ
Mât ngủ và phương cách điều trị
Ngày càng có nhiều người bị thiếu ngủ
Ngủ và mơ
Ngủ và ngáy nhiều làm tăng nguy cơ đột quỵ
Những lời khuyên để có một giấc ngủ ngon
Phòng và trị chứng mất ngủ
Rượu và những rối loạn giấc ngủ
Rối loạn khi ngủ báo hiệu nhiều vấn đề sức khoẻ
Thuốc mới giúp giảm tác hại của bệnh thiếu ngủ
Tìm lại giấc ngủ
Tìm ra chất trị chứng ngủ rũ
Uống cà phê vào buổi chiều cũng gây mất ngủ
Ác mộng và cơn kinh hoàng ban đêm

Vấn đề trí nhớ

10 dấu hiệu báo trước bệnh mất trí nhớ
10 mùi giúp phát hiện bệnh mất trí
Bệnh suy giảm trí nhớ
Bộ não lấy lại ký ức như thế nào
Chuyêm mục: "những vân đề của trí nhớ"
Chuyêm mục: "những vân đề của trí nhớ"
Chuyên mục: trí nhớ của bạn
Chứng giảm trí nhớ do học không đúng cách
Ecstasy ảnh hưởng nghiêm trọng tới trí nhớ
Nhai kẹo cao su giúp tăng cường trí nhớ
Nhớ và giảm trí nhớ
Suy giảm trí nhớ sẽ dẫn đến sa sút trí tuệ
Thiếu sắt nhẹ cũng gây giảm trí nhớ
Thực phẩm béo gia tăng sự mất trí nhớ
Tìm ra protein giúp nhớ lâu
Uống rượu vừa phải tốt cho trí nhớ
Để có sức khỏe và trí nhớ tốt trong mùa thi

Các bệnh thần kinh

Bổ sung nguyên tố vi lượng không ảnh hưởng đến trí tuệ
Chẩn đoán và điều trị liệt nửa người
Chứng suy nhược thần kinh
Con người nhìn bằng gì
Các rối loạn sau chấn thương sọ não
Cải thiện lâm sàng đáng kể với mirapex khi dùng trị bệnh parkinson
Ghép não - khả nắng và hiện thực
Hoại não, nguyên nhân bạo lực, giết người
Món ăn bổ dưỡng cho người suy nhược thần kinh
Ngậm chất ngọt làm tăng khả năng chịu đau
Những bí ẩn của não bộ con người
Những câu hỏi thường gặp về bệnh Alzheimer
Não thùy của bạn tâm sự
Não: bộ chỉ huy của thế giới kỳ diệu
Phát hiện mới của ngành thần kinh học: não người có khả năng tái tạo?
Phát hiện sớm bệnh Alzheimer bằng kỹ thuật chụp cắt lớp não
Thiên tài & hội chứng ASPERGER
Triển vọng tái tạo dây thần kinh tủy sống
Trà giúp ngăn ngừa bệnh Alzheimer
Trà xanh giúp chống bệnh Parkinson
Tập thể thao giúp ngừa bệnh Parkinson
Vi khuẩn thông thường có thể gây bệnh Alzheimer
Việc rèn luyện có thể làm thay đổi não bộ

Các nguyên nhân hại não

Cảnh giác với thuốc "tăng trí tuệ" khi bước vào mùa thi
Ecstasy gây tổn hại não bộ
Hút thuốc ngừa được bệnh Parkinson
Nghiện rượu dễ dẫn đến loạn thần
Nghễnh ngãng vì… hút thuốc lá
Sảng run do rượu - bệnh có thể gây chết người
Sắt là thủ phạm chính gây bệnh Parkinson
Thay đổi lối sống giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer
Thuốc 'lãng quên' - sản phẩm gây nhiều tranh cãi

Đột quỵ - tai biến mạch máu não

Biến chứng thường gặp ở người bị tbmmn cách phòng chống
Bụng phệ làm tăng nguy cơ đột quỵ
Chăm sóc bệnh nhân sau tai biến mạch máu não tại nhà
Coi chừng mất trí sau đột quỵ
Hẹp động mạch cảnh gây tai biến mạch máu não
Nguy cơ đột quỵ ở nữ có liên quan đến di truyền
Phát hiện nguy cơ đột tử dựa vào một loại protein
Phòng ngừa tai biến mạch máu não do cao huyết áp - BS Huỳnh Thị Liễu
Phòng ngừa tai biến mạch não
Tai biến thiếu máu não thoáng qua
Tai biến thiếu máu não thoáng qua
Tin vui với người bệnh tai biến mạch máu não
Vỡ túi phình mạch não
MEMO B

Trình bày: Chai 150ml

Giá bán sỉ: 330,000  đồng/hộp

Xuất xứ: ERBA VITA GROUP s.p.a ITALY

Thành phần: Cho mỗi 20ml:

  • Fructoplant Bilberries beries ( Fructoplant di Mirtillo nero frutto
  • dịch chiết lên men từ quả dâu Bilberries): 2400,0mg
  • Brewer's yeast (Lievito di birra - men bia): 200,0mg
  • Schisandra frutto estratto secco (dịch chiết xuất từ quả Ngũ vị tử): 200mg (titolato all' 1% in schisandrina
  • cao đặc toàn phần 1% của cây Schisandrina): 2mg
  • Astragalo radice estratto secco (dịch chiết xuất cây chi Hoàng Kỳ - Astragalo): 200mg
  • Polysaccharides (titolato al 70% in polisaccaridi): 140mg
  • Royal jelly (pappa reale - sữa ong chúa): 100,0mg
  • Phụ liệu: Dung dịch Casava, acid citric, potassium sorbate, nước tinh khiết vừa đủ

Công dụng:

  • Bổ sung các dưỡng chất cho não,hỗ trợ tăng cường lưu thông máu lên não
  • Giúp cải thiện trí nhớ.
  • Tăng cường khả năng tập trung do thiểu năng tuần hoàn não

Đặt mua tai Shop BS Trung giá luôn luôn rẻ hơn giá gốc.

 

THƯ MỤC Y HỌC PHỔ THÔNG
Bệnh da liễu
Bệnh hệ huyết học
Bệnh hệ hô hấp
Bệnh hệ tim mach
Bệnh hệ tiêu hóa
Bệnh hệ tiết niệu
Bệnh ngoại khoa
Bệnh nhãn khoa
Bệnh nội tiết
Bệnh tai mũi họng
Bệnh thường gặp
Bệnh thần kinh
Bệnh truyền nhiễm và ký sinh
Bệnh tâm thần
Bệnh ung bướu
Da liễu - Bệnh của tóc
Da liễu - Bệnh dị ứng
Da liễu - Bệnh ngoài da
Da liễu - Chăm sóc da
Da liễu - Các vấn đề về da
Da liễu - Mụn
Hệ cơ xương khớp - Bệnh cơ và tập luyện
Hệ cơ xương khớp - Bệnh khớp và gout
Hệ cơ xương khớp - Bệnh xương và cột sống
Pháp y
Phương tiện chẩn doán
Sức khỏe du lịch
Sức khỏe sinh sản
Thẩm mỹ